උණ පැළයක් සිටුවා රටත් පරිසරයත් රැකගනිමු

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

LOGO

2019/01/16 – ලංකාදීප

කාලගුණ වෙනස්කම් ගැන ප‍්‍රමාණාත්මක අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. වැසි සහ වියලි ස්වභාවය හදිසියේ වෙනස් වෙයි. උණුසුම දරාගත නොහැකිය. පරිසරය කර්කශය. නමුත් හදිසියේ වැසි වැටේ. වැස්ස ලැබෙන කාල වකවානු වෙනස් වී ඇති බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. මිනිසුන්ගේ කි‍්‍රයාකාරකම් කාලගුණ වෙනස්කම් කෙරෙහි  ප‍්‍රබල බලපෑමක් ඇති කර තිබේ.

පොදුවේ මනුෂ්‍යයා ගේ බලපෑම හෙයින් පරිසරයට වන හානිය කොපමණ බරපතලදැයි පර්යේෂකයෝ ගණන් බලා ඇත. එයින් සැලකිය යුතු අදහසක් ලබාගත හැකිය. ලෝකයේ වයස අවුරුදු බිලියන 4.6 ක් යැයි සැලකේ. එය වසර 46 කට සීමා කළහොත් මානවයා ගේ බිහිවීම සිදුවී පැය හතරකට වඩා කල් ගත වී නැත. කර්මාන්ත යුගයක් ඇති කර පරිසරයට කරන ලද විනාශය මෙම පැය හතර තුළ එක විනාඩියක් පමණකි. මනුෂ්‍යයාගේ පැවැත්ම ලෝකයේ වනාන්තර සියයට පනහකින් වනසා තිබේ. අප ජීවත් වන පරිසරය ගැන හිතන්නට පැයක් දෙකක් වෙන්කරන්නට නොහැකි ඇයි? එය ජීවිත කාලයට පමණක් නොව අනාගත පැවැත්මට ද මහා මෙහෙවරක් වනු ඇත.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ ජනහිතකාමී සංවිධාන තමන්ට හැකි පමණින් නිහඩව පරිසරය ආරක්ෂා කරගැනීම අරමුණ ඇතිව නොයෙක් ක‍්‍රියාමාර්ග වල නිරතව ඇති බව ද මෙහි දී සඳහන් කළ යුතුය. පැල සිටුවීම ගැන රට තුළ විශාල ප‍්‍රචාරයක් තිබේ. ඉකුත් දස වසර තුළ සිටුවන ලද පැල නිසි පරිදි ලොකු මහත් වී නම් අද රට මහා වනාන්තරයකි. මාධ්‍යයට පෙන්වනු සඳහා මග දෙපස පැල සිටුවන දේශපාලනඥයෝ සිටිති. නිලධාරීහු පැල සිටුවීම ව්‍යාපෘති කරගෙන තිබේ. සිටුවන පැල නඩත්තු කරන්නට නිසි අවධානයක් යොමු කරන්නේ නැත. පොදුවේ රට පුරා පැල නඩත්තු කිරීම අරමුණු කරගෙන අලූත් වැඩ පිලිවෙලක් ඇරඹිය හැකි නම් වැදගත්ය.

අප‍්‍රිකාවේ දකුණු පැත්තේ පිහිටි මලාවි රාජ්‍යය නැවත වන වගාව කෙරෙහි අවතීර්ණ වීම ජාත්‍යන්තරයේ අවධානයට ලක් වී ඇත. සංවර්ධනය හෙයින් 2001 වසරේ සිට එරට වන වගාවෙන් සියයට දහයක් පමණ හානි කර තිබේ. එයර ජනී ජනයා අතරින් සියයට අසූවක් කෘෂිකාර්මික කටයුතු වල නිරත වෙති. එරට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට විසි හතකට කෘෂි අංශය දායක වෙයි. එහෙයින් වන වගාවේ වැදගත්කම දැනෙන බව නිසැකය. ඉක්මනින් කැලෑව වගා කිරීමට ඔවුහු උණ ගස්  තෝරා ගෙන තිබේ. ගංගා, ඇල මාර්ගවල පමණක් නොව එළිකරන ලද කැලෑ ඉඩම් වල ද උණ පැල සිටුවීම අරඹා ඇත. වසර 2030 වන විට අක්කර මිලියන එකොලහක් වනාන්තර නැවත වගා කිරීම සැලැස්මයි. උණ ගස් තෝරා ගන්නේ ඇයි? ඒවා ඉක්මනින් වැඬේ. වසර සිය ගණනක් එක දිගට ගස් කපා ගනිමින් පවා උණ පදුර නඩත්තු කළ හැකිය. උණ ගස් වලින් කාබන්ඩයොක්සයිඞ් අවශෝෂණය කර වායු ගෝලයට සිදුකරන වාසිය කිසිදු අඩුවක් නැති බව අනාවරණය වෙයි.

පැල සිටුවන මෙරට අප සියළු දෙනා අතරින් උණ පැලයක් සිටුවා ඇති පිරිස අතලොස්සක් බව නිසැකය. ගංගා ඉවුරු ආශ‍්‍රිතව උණ පැල වගාකරන බව ප‍්‍රකාශ වූ නමුත් එහි ප‍්‍රගතියක් දැක ගත නොහැකිය. උණ ගස සෑහෙන ආර්ථික වටිනාකමක් ඇති විවිධ ප‍්‍රයෝජන ලබාගත හැකි ශාඛයකි. මෙරට ගංගා, ඇල මාර්ග ආශ‍්‍රිතව හා වැව් අවට කලාපයේ උණ පැල සිටුවිය නොහැකි මන්ද? එයින් ඉවුරු ආරක්ෂා වෙයි. අනෙක් පැලවර්ග මෙන් විශේෂ අවධානයකින්, නඩත්තුවකින් තොරව පදුරු වශයෙන් වේගයෙන් වර්ධනය වන අතර ඉක්මනින් ආදායමක් ද ලබා ගත හැකිය. උණ වගා කිරීමෙන් ලැබෙන වාසි මලාවි රාජ්‍යයෙන් අවධානයට ගත් අප‍්‍රිකානු රටවල් ගණනාවක් එහි නැඹුරු වී තිබේ.

ඉක්මනින් වැවෙන හා පහසුවෙන් වගා කළ හැකි බැවින් උණ ගස් ගැන සඳහන් කරන ලද බව දැක්විය යුතුය. පරිසරය ගැන තියුණු අවධානයක් ඇති, එහි වෙනස්කම් වලින් පීඩා විඳින රටක් වශයෙන් නැවත වන වගාව කෙරෙහි සෑම පුරවැසියෙකුම උනන්දු විය යුතුය. තමන්ගේ ඉඩමක පමණක් නොව ජීවත්වන ප‍්‍රදේශයේ ගංගා හෝ ඇල මාර්ග දෙපස උණ පැලයක් සිටුවුවහොත් එය වැඩදායකය.

 

Advertisements

ජීවිතයේ තුන් වැනි යාමයටත් සරසවි වරම්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/01/09 – ලංකාදීප

ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැඩිහිටි ජනගහනය ප‍්‍රතිශතයක් වශයෙන් වැඩි වෙමින් තිබේ. වියපත් ජන කොටස සැලකිය යුතු ප‍්‍රමාණයකින් වර්ධනය වී ඇති අතර ඉදිරි වසර දහය තුළ එය එක්තරා සන්ධිස්ථානයකට පැමිණෙනු ඇතැයි සැලකේ. වැඩිහිටි ජනගහනය බහුල සමාජයක පැවැත්ම වෙනස් ආකාරයක් ගනී. පොදු ප‍්‍රවාහනය හා සෞඛ්‍ය වැනි අංශ ගැන අලූතින් හිතන්නට සිදුවෙයි. ආදායමක් උපයන්නේ නැති කොටසක් වශයෙන් සැලකෙන හෙයින් සමාජ ප‍්‍රශ්න ඇති වෙන්නට බැරි නැත. වයස්ගත පිරිසට, පවතින සමාජ පරිවර්තනය තුළ අවස්ථා ඇති කරන්නේ කෙසේද? එය අවධානයට ගත යුතු වැදගත් කාරණයකි.

වයස් ගතවන විට මහන්සි වී වැඩ කරන හැකියාව අඩු වෙයි. අලස, අකර්මන්‍ය ජීවිත වලට නැඹුරු වෙන්නට ඉඩ තැබීම නුදුසුදුය. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල ගැලපෙන අනන්‍ය ක‍්‍රම හදුන්වා දී තිබේ. ජීවිතයේ තුන් වැනි යාමයට ගැලපෙන උසස් අධ්‍යාපන ක‍්‍රම එයින් එකකි. එය අලූත් සංකල්පයක් නොවේ. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල ක‍්‍රියාත්මක වෙයි. ප‍්‍රංශයෙන් ආරම්භ විය. පසුව යුරෝපයේ නොයෙක් රටවල් ප‍්‍රයෝජනයට ගත්තේය. බි‍්‍රතාන්‍යයේ ජනප‍්‍රිය වී තිබේ. නොබෝදා චීනයෙන් අනාවරණය වූ තොරතුරු අනුව එරට ජනගහනයෙන් මිලියන අටක වැඩිහිටි ජනගහනයක් විශ්ව විද්‍යාල වල ඉගෙනගනිමින් සිටිති. අවුරුදු හැට ඉක්ම වූ සමස්ථ ජනගහනයෙන් සියයට තුනක පමණ පිරිසක් බව අනාවරණය වෙයි. වැඩිහිටියන්ට චීනයේ ෂැංහයි විශ්ව විද්‍යාලයේ සිසුන් ගේ සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 65-70 අතර බවව දැක්වෙයි. චීනය සිය තුන්වැනි යාමයේ විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතිය බිහි කළේ කෘතහස්ථ සෙබළුන් වෙනුවෙනි. පසුව පක්ෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ට ද විවෘත කළේය. වර්තමානයේ රජයේ සේවකයන් ඇතුළු සෑම තරාතිරමකම වැඩිහිටියෝ විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබති.

සැඳෑ සමය ගත කරන වැඩිහිටියෝ පසෙකට කළ යුතු නැත. වයස්ගත ජනගහනය වෙනුවෙන් රැක බලාගැනීමේ ස්ථාන, සෞඛ්‍ය හා ශාරීරික සුවතා මධ්‍යස්ථා අලූතින් ඇති කිරීම අවශ්‍යතාවයක් සේ සලකන ලද කාලයක් තිබුණි. තවමත් එය එසේ ම ය. උසස් අධ්‍යාපනයට නැඹුරු කරන වැඩ පිලිවෙල ද එයට ඇතුළු වී තිබේ. ජීවිතයේ අගභාගය හෙයින් නොසලකා හැරීම සුදුසු නැත. අත්දැකීම් සහිත, ඉගෙන ගැනීමට කාලය වෙන් කරන්නට හැකියාව තිබෙන පුරවැසියන් වෙනුවෙන් අධ්‍යාපන අවස්ථා ඇති කිරීම කාලීන අවශ්‍යතාවයකි. විශ‍්‍රාම වයස අවුරුදු පනස් පහක් නමුත් අවුරුදු හැත්තෑවක්, අසූවක් හෝ එයටත් වඩා ජීවත්වන පුරවැසියන් එම ජීවිත කාලය තුළ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් කැපවීම වැදගත්ය.

චීනයේ වැඩිහිටි උසස් අධ්‍යාපන විෂය පථය හුදෙක් අධ්‍යයනයට සීමා වී නැත. සංචාරය වෙනුවෙන් ඉංග‍්‍රීසි ඉගෙන ගැනීම එක විෂයයකි. අන්තර් ජාල වෙළඳාම, නර්තනය හෝ සංගීතය ඉගෙන ගැනීමට හැකිය. මෙම විශ්ව විද්‍යාල රජයේ අනුග‍්‍රහයෙන් පවත්වාගෙන යයි.  වැඩිහිටි සිසුන්ගෙන් සුළු සාමාජික ගාස්තුවක් අය කෙරේ. වසර 2020 වන විට චීනයේ සෑම දිස්ත‍්‍රික්කයකම වැඩිහිටියන් වෙනුවෙන් විශ්ව විද්‍යාලයක් ඇරඹීම චීනයේ ඉලක්කය වී ඇත.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැඩිහිටි ජනතාව ගේ උසස් අධ්‍යාපනය ගැන පුලූල් අවධානයක් යොමු නොකරන්නේ ඇයි? විවෘත විශ්ව විද්‍යාලය වැනි ආයතන බිහි කළේ අධ්‍යාපනය මග හැරුණ පිරිස වෙනුවෙනි. විශ්ව විද්‍යාල ආශ‍්‍රිතව ද ශ‍්‍රම අධ්‍යාපනය වැනි අංශ තිබේ. නමුත් මෙම ඒකක තරුණන් ගේ අධ්‍යාපන පාඨමාලා වලට නතු වී ඇත. ඒවායේ ඉගෙන ගන්නේ තරුණ තරුණියෝ ය. එම විශ්ව විද්‍යාල වල අද පවතින සංකීර්ණ පසුබිම වැඩිහිටියෙකුට ඉගෙන ගන්නට පොළඹවන්නේ නැත. එයට හේතුව උසස් අධ්‍යාපනයේ පවතින උග‍්‍ර තරඟය බව දැක්විය යුතුය.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැඩිහිටි ජනගහනය ගැන අලූතින් හිතන්නට අවශ්‍යය. සැඳෑ කාලයේ ඉගෙන ගැනීම ප‍්‍රචලිත කළ යුතුය. අත්දැකීම් හා අධ්‍යයනය එකතු වූ විට ලැබෙන ප‍්‍රගතිය වෙනස් එකකි. ජීවිතයේ අග භාගයේ ආකල්ප වෙනස් විය හැකි අතර නිෂ්පාදනයට දායක වන තොරතුරු තාක්ෂණ අවස්ථා වලට යොමුවීම ආර්ථිකයට ද වැඩදායක වියහැකිය.

පරිසර හිතකාමී ලොවකට ඔලිම්පික් අත්වැලක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

LOGO

2018/01/02 –  ලංකාදීප

වසර 2020 දී ජපානය පවත්වන ඔලිම්පික් උලෙල සම්පූර්ණයෙන්ම පරිසරය ආරක්ෂා වන උලෙලක් සේ නිර්මාණය කරන්නට යයි. එහි පදක්කම් පවා දුරකථන මෙවලම් නැවත ප‍්‍රතිචක‍්‍රීකරණයෙන් නිර්මාණය කර ගැනේ. කාබන් විමෝචනය අවම කරන, හරිත බලශක්තිය භාවිතා කරන හා සම්පත් අවම පරිහරණයෙන් පරිසරය ආරක්ෂා කරන අන්දමට එය නිර්මාණය කරන බව අනාවරණය වෙයි.

එවැනි තීරණයක් වැදගත් වෙන්නේ ඇයි? ගෝලීය උණුසුම වැඩි වෙමින් තිබේ. අයිස් කදු දියැවී ගොඩබිම යටවන බව සනාථ වී ඇත.  ඕසෝන ස්ථරයට කරන හානිය පාලනය කරනු සඳහා ජාත්‍යන්තරය බලවත් ප‍්‍රයත්නයකය. වනාන්තරය ආරක්ෂා කරන අතරවාරයේ උණුසුම ඉහළ යන්නට බලපාන කාරණා පාලනය කරන්නට සම්මුති සකස් වී ඇත. අනෙක් පැත්තෙන් කර්මාන්ත හා වාහන වලින් නිකුත් කරන දුම පරිසරයට හානියක් වී තිබේ. ඉන්දියාව හා චීනයේ නගර ගණනක් වායු දුෂණයට ලක් ව ඇත. අහිතකර නොවන බලශක්තිය භාවිතා කරන උනන්දුවක් ලෝකය පුරා මෝදු වී තිබේ. දිරාපත් නොවන අපද්‍රව්‍ය අනෙක් ගැටළුවකි. පර්යේෂකයන් දක්වන අන්දමට අවුරුද්දක් පාසා අති විශාල පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් ප‍්‍රමාණයක් කසල වශයෙන් එකතු වෙමින් පවතින අතර අද කරන භාවිතාව පාලනය නොකළහොත් 2025 වන විට දෙගුණයකින් ඉහළ යන බව දක්වයි. පොලිතීන් අපද්‍රව්‍ය සාගරයට එකතුවන ප‍්‍රමාණය පාලනය කරගත නොහැකි වී ඇත. පිලිපීනය, තායිවානය හා නෝර්වේ වැනි රටවල් මහ මුහුදෙන් පොලිතීන් එකතු කරන ව්‍යාපෘති ආරම්භ කරන ලද බව අනාවරණය වෙයි’.

කාර්මීකරණය ලෝක සංවර්ධනයට ඉවහල් වූ අතර බොහෝ කාර්මික රටවල් අනුගමනය කරන ලද ප‍්‍රතිපත්ති අද පවතින ව්‍යවසනයට වගකිව යුතු බව එල්ල වන චෝදනාවකි. හතරවැනි කර්මාන්ත විප්ලවය සමග පුනර්ජණනීය විදුලිය, සූර්ය බලය සහ විදුලියෙන් ධාවනය වන වාහන යනාදිය ලෝකයේ පැවැත්මට යම් මෙහෙවරක් කරනු ඇතැයි අපේක්ෂාව  වී තිබේ. නොයෙක් රටවල් දිරාපත් නොවන දේ භාවිතය අත්හරින්නට තීරණය කර තිබේ. පිලිපීනයේ ආහාර වෙනුවෙන් තාවකාලික ඇසුරුම් භාවිතය නතර කරන තීරණය එයින් එකකි. ඇමරිකාවේ ඇතැම් ප‍්‍රාන්ත ස්ට්‍රෝ, නොඒසේනම් බීම බොන ප්ලාස්ටික් බට අත්හැර දමා ඇත. ගෞතමාලාව ප්ලාස්ටික් ද්‍රව්‍ය මුහුදට පා වී යෑම වලක්වන ජෛව වැටක් නිර්මාණය කර තිබේ. එවැනි පාලන ක‍්‍රම වලට අනුගත වෙමින් තිබිය දී ස්පාඤ්ඤයේ විශ්ව විද්‍යාලයක් ප්ලාස්ටික් ආහාරයට ගන්නා පනුවෙකු බිහි කරන්නට අත්හදා බලමින් සිටී.

ශ‍්‍රී ලංකාව සොබා දහමින් පෝෂිත රටකි. එහි හරිත වර්ණය නොඅඩුය. නමුත් මෑතක සිට හදිසි විපත් බහුල වී තිබේ. ලෝකයේ ශ්‍රේණිගත කිරීම් අනුව ස්වභාවික විපත්වලට නිතර ගොදුරුවන රටකි. අධික නියඟය හා  හදිසි වැසි සමග ඇති වන ගංවතුර නිසා ජන සමාජයට සිදුවන පීඩාව මෑත කාලයේ දී බහුල විය. එයින් පෙන්වන්නේ සූදානම් විය යුතු හෝරාව එළැඹ ඇති බවය.

නීති පනවා දඩුවම් වලින් පරිසරය ආරක්ෂා කරන්නට යමක් කළ හැකිය. නමුත් එය සාර්ථක පියවරක් නොවේ. සෑම පුරවැසියෙකුම තමන් ජීවත්වන පරිසරය ගැන අලූත් අවධානයකින් බලන්නට අවශ්‍යය. බාල වියේ සිට පරිසරය ආරක්ෂා කරන අතර වාරයේ පරිසරයට හානි කරන ක‍්‍රියා වලින් ඉවත්වීමට නැඹුරු විය යුතුය. ආකල්ප වෙනසක් තුළින් එය කළ හැකිය. අලූත් අවුරුද්දේ අධිශ්ඨාන අතරට පරිසරය ගැන හිතන නැඹුරුවක් ඇති කරන සිතිවිල්ලක පිහිටියහොත් ඉතා ප‍්‍රයෝජනවත්ය. අනුන් ගේ හානිය ගැන ඇඟිල්ල දිග් කරනු වෙනුවට තමන්ගෙන් සිදුවිය හැකි පරිසර හානිය අවම කරන පැවැත්මක් ඇති කරගත හැකි නම් අනාගත පරපුරට සුරක්ෂිත ශ‍්‍රී ලංකාවක් දායාද කළ හැකිය.

 

 

ඇමති පුටුවට මෙහෙමත් සටනක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

LOGO

2018/12/26 – ලංකාදීප

ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය තහවුරු කරනු සඳහා බව ප‍්‍රකාශ කරමින් පසුගිය දින පනස් එකක කාලය තුළ රට තුළ පැවැති දීර්ඝ සටන පුරවැසියෝ උපේක්ෂා සහගතව බලා සිටියහ. දේශපාලනඥයන් ගෙන ගිය අරගලය මුවහත් කරන්නට සමාජ මාධ්‍ය, සිවිල් සංවිධාන විශාල මෙහෙවරක් කළේය. සම්ප‍්‍රදායික මාධ්‍ය අභිබවා ගෙන ගිය මත ගොඩනැගීම එක්තරා ආකාරයක අන්තවාදී ස්වරූපයකට ගොනු වූ බව පැහැදිලිව පෙනිණ. මෙරට දේශපාලන ප‍්‍රවාහයේ සිදුවීම් ගැන අලූතින් හිතන්නට එය හොඳ පදනමකි.

ආණ්ඩුව පිහිටුවා ගත් පසු අලූත් සටනක් තිබේ. එය ඇමැති ධුරයක් ලබා ගැනීමේ අරගලයකි. බල පොරයකි. ආණ්ඩුව හදා ගත් පසු ඇමැතිකමක් රහිතව ගමට යන්නට බැරි දේශපාලනඥයෝ සිටිති. ජනතා ඡුන්දයෙන් නියෝජනට ලබා ගන්නා දේශපාලනඥයෝ බලයට පත් වෙන්නේ ඇමැති වරමකින්ය. මෑත කාලය තුළ ඇමැතිකමක් සඳහා ප‍්‍රසිද්ධියේ කේවල් කරන තත්ත්වයක් ඇති වී තිබේ. ආධාරකරුවෝ එයට කැමැතිය. තම නායකයා බලවත් ඇමැතිකමක් සහිතව ආරක්ෂකයන් පිරිවරාගෙන අලූත්ම වාහන පෙලකින් පිලිගැනීමේ උත්සවයට එන විට රතිඤ්ඤා පත්තු කර මහ ඉහලින් පිලිගන්නේ ඔවුහුය. ඇමැතිධුරයක් රහිතව ආධාරකරුවන්ට සලකන්නට හැකියාවක් නැත.

මහජනයා නියෝජනය කිරීම හා ආණ්ඩුවේ ඇමැතිධුරය යන කරුණු දෙක මෙරට දේශපාලනයේ දී එකට ඈඳා තිබේ. දියුණු ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය ඇති බටහිර රටවල් අනුව එහි බෙදුම් රේඛාවක් තිබේ. ප‍්‍රංශයේ මන්ත‍්‍රීවරු ඇමැතිධුරයට පත් වූ වහා මන්ත‍්‍රීකමින් ඉවත් විය යුතුය. බි‍්‍රතාන්‍යයේ මෙම වෙනස්කම් සම්ප‍්‍රදායානුකූලව පවතී. මහජන මන්ත‍්‍රී පාර්ලිමේන්තුවේ වාද විවාද වලට සහභාගී වෙයි. ඇමැතිවරයා කැබිනට් මණ්ඩලයේ දී ආණ්ඩුවේ ප‍්‍රතිපත්ති වෙනුවෙන් කැපවෙයි. ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතා ප‍්‍රංශ ව්‍යවස්ථාව ඇසුරු කරගෙන මෙරට ව්‍යවස්ථාව සම්පාදනය කරන අවස්ථාවේදී මෙම මූලාශ‍්‍රය ගැන හිතන්නට ඇත. නමුත් මෙරට සංස්කෘතිය අනුව ඇමැතිකමක් නැතිව පවතින්නට නොහැකිය.

ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයේ ගුණාංග පමණක් නොව වගකීම් හා යුතුකම් ද පටලවා ගෙන ඇති මෙරට නායකයෝ ඇමැතිකම ආභරණයක් කරගෙන ඇත. පාක්ෂිකයන් සතුටු වන අතරවාරයේ බහුතර බුද්ධිමත් ජනතාව ඇමැතිවරුන්ගේ හැසිරීම අවඥාවට ලක් කර ඇත. ස්වකීය අභිමතාර්ථ සාක්ෂාත් කරන්නට අසමත්වන පාලකයන් ගේ හැසිරීම ජනතාව උපහාසයට  ලක්කරන බව ඇමැතිවරු දැනගත යුතුය.

මුදලි කෝලම, ආරච්චි කෝලම, පොලිස් කෝලම වැනි ජන සංස්කෘතිකාංග අපට තිබේ. මෑතක දී කොළඹ සෞන්දැ්ය විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්යවරු පිරිසක් මන්ත‍්‍රී වන්නම යනුවෙන් අලූත් නිර්මාණයක් නිෂ්පාදනය කර නවීන යුගයට අනුව යූ ටියුබ් මාධ්‍යය මගින් ජනතාව හමුවට පමුණුවා තිබේ. එයින් ඇති කරන උත්ප‍්‍රාසය බලවත් පණිවුඩයක් සන්නිවේදනය කරයි. නිර්භිත විලාශයකින් ඉදිරිපත් කරන අනියමාර්ථ ඇඟවීම් බුද්ධිමතුන් ගෙන් අපේක්ෂා කරන සාධාරණ විවේචනය කුමක් ද යන්න දක්වයි. නිර්මාණකරුවෝ ඇතිතරම් ඇමැතිධුර වල සළු පිලි ගලවා අභ්‍යන්තරය හෙළිදරව් කර තිබේ. මාධ්‍යකරුවෝ ඇමැතිකම් ගන්නා ජනතා නියෝජිතයන්ගේ හැසිරීම නොවටිනා තරම් බව නොසෑහෙන්නට පෙන්වා දී ඇත. මුහුණට හිනාවෙන ජනී ජනයා පවා යටිහිතෙන් ඇමැතිවරු ගැන කරන සඳහන් ගැන අවබෝධයක් තිබේනම් කිසිම දේශපාලනඥයෙකු බලය වෙනුවෙන් ඇමැතිකම් ඉල්ලන්නේ නැත. නමුත් ශ‍්‍රී ලංකාවේ මැති ඇමැතිවරු ඒවායෙන් නොසැලෙති. ඇමැතිකමකට සූදානම්ය.  වරප‍්‍රසාද අභිලාශයෙන්ය.

මෙරට බදු ගෙවන ජනතාව එකක් තේරුම් ගත යුතුය. මහජන නියෝජිතයන් පත් කරන්නේ රටට සේවයක් වශයෙනි. එය විශාල මුදලක් වැයවන කාර්යයකි. මිල ගෙවන්නේ පොදු ජනතාවගෙන් අය කරන බදු වලින් බව දැක්විය යුතුය. මිල දී ගන්නා සීනි, පරිප්පු කිලෝවෙන් අයකරන බදු වලින් සැප විඳීන මැති ඇමැතින්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ජනතාව ප්‍රශ්න කල යුතුය.  ඇමැතිතුමා යනුවෙන් පිලිගෙන මුලසුනේ හිඳුවා , හොඳම වාහනයෙන්, හොඳම මැදුරක හිඳුවා තැබීමෙන් රට ඉහළට එසවෙන්නේ නැත.

දුප්පතාගේ ආයු කාලය අඩුවීමේ රහස

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/12/19 – ලංකාදීප

අඩු ආදායමක් උපයන, දුප්පත් ජන කොටස ගේ ආයු කාලය සාපේක්ෂව අඩු බව පර්යේෂණ වාර්තාවකින් අනාවරණය වී තිබේ. බි‍්‍රතාන්‍යයේ පර්යේෂණ ආයතනයක් 2001 වසරේ සිට 2016 දක්වා ලන්ඩන් හි වාර්තා වූ මරණ මිලියන 7.65 ක දත්ත ඇසුරු කරගෙන මෙම පර්යේෂණය කර ඇති බව හෙළිවේ.

දුප්පත් ජනතාවගේ ආහාර පාන, සෞඛ්‍ය, නවාතැන්, අධ්‍යාපනය ඇතුළු අංශ වල පවතින නොයෙක් විෂමතා ගැන අපට අවබෝධයක් තිබේ. මෙම අඩුලූහු`ඩුකම් ආයුකාලය කෙරෙහි බලපෑමක් ඇති කරන බව සැකයක් නැත. බි‍්‍රතාන්‍ය පර්යේෂණයෙන් කරන හෙළිදරව්ව වැදගත්ය. සමාජයේ පවතින පවතින දුබලතා තේරුම් ගැනීමට එය ප‍්‍රයෝජනවත් වෙයි.

බි‍්‍රතාන්‍ය පර්යේෂණය අනුව 2016 අවුරුද්දේ දී දුප්පත් කාන්තාවන්ගේ සාමාන්‍ය ආයු කාලය වසර 78.8 කි. පොහොසත්ම පවුල් වල කාන්තාවන්ගේ ආයු කාලය වසර 86.7 ක් බව දැක්වෙයි. දුප්පත්ම පිරිමි පාර්ශවයේ ආයු කාලය සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 74.0 කි. පොහොසතුන්ගේ එය වසර 83.8 බව ප‍්‍රකාශ වෙයි. මෙම පර්යේෂණය අනුව ප‍්‍රතිකාර වලින් සුවපත් කරගත හැකි හෘද, පෙනහලූ, පිලිකා හා මානසික රෝග තත්ත්ව වලට දුප්පතුන්ට නිසි ප‍්‍රතිකාර නැත. එය අඩු වයසකින් ජීවිතක්ෂයට පත්වන හේතුවකි. දුප්පතුන්ගේ අතට ලැබෙන ආදායම අඩුය. එය පෝෂ්‍යදායී ආහාර ලබා ගැනීමට බාධාවක් වී තිබේ. රෝගී තත්ත්වයක් ඇති වූ වහා වෛද්‍ය වියදම් හා පරීක්ෂණ වාර්තා වලට විශාල වියදමක් දරන්නට සිදුවෙයි. ඖෂධ සඳහා දරන්නට සිදුවන වියදම ද දරාගත නොහැකි එකකි. ඒ අනුව පොහොසතුන් වැඩි ආයු කාලයක් ගත කිරීමට හේතුව ඉතා පැහැදිලිය.

පසුගියදා ජපානයේ අගමැතිවරයා අනාවරණය කරන ලද පරිදි එරට වර්තමානයේ උපත ලබන දරුවන්ගෙන් හරි අඩක් අවුරුදු සියයක් ජීවත්වනු ඇත. එය එක පැත්තකින් එරට වෛද්‍ය විද්‍යා දියුණුව පෙන්වයි. සෞඛ්‍ය පහසුකම් ගැන අඟවයි. අනෙක් පැත්තෙන් වැඩිහිටියන් රැුකබලා ගැනීමට ඇති පසුබිම ගැන අනාවරණය කරයි.

බි‍්‍රතාන්‍ය අනාවරණය සහ ජපානයේ වැඩි ආයු අපේ්ක්ෂාව ශ‍්‍රී ලංකාවේ ජීවත්වන පොදු ජනතාවට ඉතා වැදගත් පසුබිමක් පෙන්වා දෙයි. සමාජ විශමතා ජීවිතයට බලපාන අන්දමය. බි‍්‍රතාන්‍යයේ මෙන් දුප්පත් පොහොසත් බේධය ජීවත්වීමට බලපාන ආකාරය ගැන සොයා බලන්නට මෙරට පර්යේෂණ වලට සමත්කමක් ලැබී නැත. ජපානයේ මෙන් සෑමදෙනාම නිසි පරිදි රැකබලා ගැනීමට ඇති හැකියාව අඩුය.

මෙරට පොදු ජනතාවගේ ආහාර පාන රටා සෞඛ්‍යයට නොගැලපේ. එලවලූ හා පලතුර බහුලව ආහාරයට ගන්නැයි පෝෂණ වේදීහු කියති. මාලූ, ධාන්‍ය, කිරි ආහාර ගැන පවා උපදෙස් තිබේ. නිසි ශරීර සුවතාව උදෙසා නිතර ව්‍යායාම වල නිතරවීම වැදගත් බව පෙන්වා දී ඇත. රෝග වලක්වා ගැනීමට ගත යුතු මග ගැන ජනතාවට වැටහීමක් තිබේ. නමුත් ආර්ථික තත්ත්වය අනුව ජීවත්වීම දුෂ්කරය. එදිනෙදා අවශ්‍ය ආහාර පාන අවශ්‍යතා ඉතාම අරපරෙස්සමෙන් කරගන්නට අපට සිදුවී ඇත. මැදි ආදායම් ජනකොටස අධික කාර්ය බහුලය. වැඩි දෙනෙක් පිටතින් පිසූ ආහාර ගන්නට නැඹුරු වී ඇත. එවැනි පසුබිමක් තුළ බි‍්‍රතාන්‍යයේ අධ්‍යයනයේ ප‍්‍රතිඵල මෙරටට ගැලපෙන බව ද තේරුම් ගත යුතුය.

රට පුරා ඇති රජයේ රෝහල් හා පුද්ගලික අංශයේ රෝහල් වල අති පහසුකම් ගැන සාමාන්‍ය අවබෝධයක් අප සියළු දෙනාටම ඇත. ජන සමාජයේ කොටසක්  ඕනෑම වියදමක් දරා හොඳ ප‍්‍රතිකාර බලන්නටත් ආදායම අඩු ජන කොටස ප‍්‍රතිකාර පතා බලාපොරොත්තු ලැයිස්තුවේත් සිටින විට ප‍්‍රශ්නයක් ඇති බව පැහැදිලිව පෙනේ.

මෙම පරතරය තුනී කිරීම හොඳ පාලනයකින් අපේක්ෂා කෙරේ. සෑම ජන කොටසකටම අඩු වියදමකින් මූලික අවශ්‍යතා සම්පාදනය කරගත හැකි විය යුතුය. පෝෂ්‍යදායක ආහාර වේලක් ගැනීම, මූලික සෞඛ්‍ය පහසුකම් ලබා ගැනීමට ඇති හැකියාව රට ඉහලට ඔසවා තබන බව දැක්වීම අවශ්‍යය.

 

හරකුන්ගේ අං කපන්නත් ජනමතය විමසූ රටක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/12/05 – ලංකාදීප

හැසිරීම අනුව අං ඇති අයවලූන් බව පෙන්වන අය සිටිති. අං පටලවා ගන්නා අවස්ථා ද තිබේ. මුලින් තිබුණ කණට වඩා පසුව ආ අඟ ලොකු වූ බව සඳහන් වන ව්‍යවහාරයක් ද ඇත. මෑතක දී අං ඇති සතුන්ගේ පැවැත්ම ගැන ජනමත විචාරණයක් ස්විට්සර්ලන්තයේ දී පැවැත්විණ. එය ලෝකය පුරා ආන්දෝලනයකට ලක් වූ එකකි.

සත්ව පාලනයෙහි නිතර ස්විස් ගොවියෙකු ගවයන්ගේ හා එළුවන්ගේ අං කපා දැමිය යුතු යැයි යෝජනා කළේය. එරට ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය අනුව පුරවැසියෙකුට පවා ජනමත විචාරණයක් යෝජනා කළ හැකිය. තීරණයක් ගත හැකි යෝජනාවක් මූලික විධි විධාන අනුව ආණ්ඩුවට ඉදිරිපත් කළ හොත් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්විය යුතුය. මාස හයක් ඇතුලත එකතු කළ අත්සන් ලක්ෂයක් සහිත පෙත්සමක් භාර දීම එහි මූලික අවශ්‍යතාවයයි.

උතුරු ස්විට්සර්ලන්තයේ සත්ව පාලනයෙහි නිරත ආර්මින් කාපුවෙල් සිය ගොවිපොලෙහි ඇතිකරන ගවයන් නිතර අං පටලවා ගැනීම නිසා හෙම්බත් වී සිටි අයෙකි. නොසන්සුන් ගවයෝ අං වලින් කරන ප‍්‍රහාර නිසා ඇතිවන තුවාල වලට ප‍්‍රතිකාර කිරීම විශාල අතිරේක කාර්යයක් විය. ඔහු ගේ ගොවිපොල පමණක් නොව රටේ සෙසු සත්ව පාලනයෙහි නිරත අය වෙනුවෙන් ද මතයක් ඇති කරන ආර්මින් ගවයන් හා එළුවන්ගේ අං කප්පාදු කළ යුතු යැයි කියා සිටියේය. නැතිනම් ජාන වෙනස්කම් වලින් අං නැති ගවයන් බෝ කළ යුතු බව හෙතෙම පෙන්වා දුන්නේය. එය විශාල ව්‍යාපාරයක් විය අත්සන් ලක්ෂයක් එකතු කරගත හැකි වූ අතර ජනමත විචාරණයකට යොමු කෙරිණි.

ජනමත විචාරණයේ දී යෝජනාවට පක්ෂව සියයට හතලිස් අටක ඡුන්ද ප‍්‍රතිශතයක් ලැබුණ අතර සියයට පනස් දෙකක පමණ පිරිසක් විරුද්ධ වී තිබුණි. සත්ව අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි කණ්ඩායමි අං කපා දැමීමෙන් සතුන්ට වන හිංසා ගැන ප‍්‍රචාරයක් ගෙන ගිය අතර අඟ කපා දැමීම සුදුසු නැති බව එකහෙලා කියා සිටියේය. ජනමත විචාරණයෙන් පරාජය වූ සත්ව ගොවිපොල හිමි ආර්මින් කනස්සල්ලට පත් වූයේ නැත. ලැබුණ ඡුන්ද ප‍්‍රමාණය ගැන උදම් වී සිටියේය.

ගවයෙකුගේ අං කපා දැමීමට ඇති අයිතිය ගැන ජනමත විචාරණයකින් තීරණය කිරීම වැනි සිද්ධියක් ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැනි අපට වැදගත් වන්නේ කෙසේද? කිරි හා සත්ව නිෂ්පාදනයෙහි නිරත වැඩිම පිරිසක් සිටින ස්විට්සර්ලන්තයේ, ගොවියන්ට එය වැදගත් යෝජනාවක් නමුත් අපට එය නුහුරුය. නමුත් සෘජු ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයේ තරම ආදර්ශයට ගත යුතුය. එය බලවත්ය. සාමාන්‍ය ජනතාවට පවා ආණ්ඩුවට යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කිරීමට අවස්ථාව තිබේ.

පොදු ජනතාවට බලපාන ප‍්‍රශ්න වල දී පොදු තීරණ ගැනීමට ආණ්ඩු පොළඹවනු සඳහා ජනමත විචාරණය ඉතා හොඳ පදනමක් සපයයි. දියුණු ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයක් පවතින රටවල ජනතාවට හිමි පරමාධිපත්‍ය මෙයින් සංකේතවත් කෙරේ. නොබෝදා තායිවානයේ ජනමත විචාරණයක් කළේය. එහි ප‍්‍රතිඵලය ආණ්ඩුවට අවාසි සහගත එකක් විය. ජනතාවගේ කැමැත්තට ආණ්ඩුව අවනත විය. ස්විට්සර්ලන්තයේ ව්‍යවස්ථාව පරිදි ලක්ෂයක ජනතාවක ගේ අත්සන් එකතු කළහොත් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්විය හැකි ක‍්‍රමයක් ශ‍්‍රී ලංකාවටත් යෝජනා කරන්නට බැරි නැත. නමුත් මෙරට ජනතාවට හෝ ජනතා සංවිධාන වලට මුලික අවශ්‍යතා හෝ සමාජයේ ගත යුතු තීරණ ගැන එකඟවන සංයමයක් තිබේද? හැම තැනින්ම යෝජනා ඉදිරිපත් වෙන්නට ඉඩ තිබේ. ඒවා ගැන සාකච්ඡා කරන විශාල සංවාද ඇතිවිය හැකිය. ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීමට විශාල ධනයක් යොදවන්නට සිදුවෙයි. දියුණු රටවල් වල පවා ඒ වෙනුවෙන් වැය කරන සම්පත් ප‍්‍රමාණය ඔවුන්ට දරාගැනීම පහසු නැති බව පෙනේ.

 

 

 

 

ගෘහ නිර්මාණයට බ‍්‍රසීලයෙන් නව සංකල්පයක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/11/28 – ලංකාදීප

අභ්‍යවකාශයේ හා ගැඹුරු සාගර පත්ලේ නවාතැන් ඉදිකරන්නට සැලසුම් කරන නවීන යුගයක් උදා වී තිබේ. එවැනි පරියේෂණ අතරතුර අලූත් අදහස් වලට ලෝකයේ උසස් පිලිගැනීමක් ලැබෙන අවස්ථා ඇත. නොබෝදා ජාත්‍යන්තර ඉදිකිරීම් තරගයක දී වැඩිම ප‍්‍රසාදයට පත්ව පළමු තැන ගත්තේ උතුරු බ‍්‍රසීලයේ අලූතින් ඉදිවූ පාසල් ගොඩනැගිල්ලකි. එය දුෂ්කර ප‍්‍රදේශයක කාගේවත් ඇස නොගැටුණ තැනකි. පාසලට ආධාර කරන පිරිස නව ගොඩනැගල්ලක් ඉදිකරන තීරණයකට එළැඹ එයට ආධාර එකතු කළේය. නවක ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පිහු දෙදෙනෙකුට අවස්ථාව ලැබුණි. ඇල්ෆා සහ මාර්සෙලෝ යන දෙදෙනා ප‍්‍රදේශයේ ආවේනිකත්වය අනුව දරුවන්ගේ නවාතැන සැලසුම් කළහ.

වනාශි‍්‍රත ප‍්‍රදේශයෙන් යූකැලිප්ටස් කඳන් සොයාගත්හ. එහි ම තිබුණ මැටි වලින් බිත්ති ගොඩනංවන්නට තීරණය කළේය. අතව්‍යශ්‍ය වූ වහල හා ඒවා සවිකරන කොටස් හැරෙන්නට අනෙක් සියළු දේ අවටින් සපයා ගත හැකි පරිදි නිර්මාණය කරන්නට සමත් විය. විශාල ඉඩකඩක් ඇති පරිදි සකස් කරන ලද අතර වාතාශ‍්‍රය මැනැවින් තිබුණ බැවින් වායු සමන යන්ත‍්‍ර කිසිසේත් අවශ්‍ය වූයේ නැත. සැලසුමෙහි තවත් විශේෂත්වයක් තිබේ. ඔවුහු මෙම සැලැස්ම අඳීන්නට කලින් එහි ශිෂ්‍ය ප‍්‍රජාව සමග දවස් ගණනක් ගත කර එම දරු දැරියන්ගේ උවමනා එපාකම් ගැන හොඳීන් අවබෝධ කරගෙන ඇත. දරුවන්ට කෙලි සෙල්ලමෙන් පසුවෙන්නට පමණක් නොව තමන්ගේ ගෙදර යැයි හිත හදා ගන්නට හැකි පරිසරයක් එම අලූත් ගොඩනැගිල්ලේ තිබුණි.

බ‍්‍රසීලයේ පාසල් දරුවන්ගේ නවාතැන ලෝක සම්මානයට පාත‍්‍රවීම තුළින් අපට උපයා ගත හැකි ආදර්ශයක් තිබේ. පරිසරයට උචිත සේ තැනෙන නිවහනකින් ජන සමාජයට ලැබෙන අවස්ථාවයි. ශ‍්‍රී ලංකාවේ පැරණි නිවාස ඉදිකිරීම ගැන විශාල අධ්‍යයනයක් කළ හැකිය. එහි ඉපැරණි සම්ප‍්‍රදාය හා සිරිත් විරිත් තිබේ. නිවසක් ඉදිකරන විට උපයෝගී කරගන්නා දැව දඬු වල සිට සියළු අමුද‍්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රතිපත්ති තිබුණි. නිවසක වහල පිහිටීම, උළුවහු ජනෙල් පිහිටුවන ආකාරය ගැන ශ‍්‍රාස්තී‍්‍රය විධි තිබේ. නිවසක් තැනීම සඳහා සුසුසු භූමිය තෝරා ගැනීම ද විශේෂ ශාස්ත‍්‍රයකි. සැලසුමක් ඇඳ ජීවත්වන ගෟහ මූලිකයාට ගැලපෙන පරිදි වාස්තු විද්‍යාත්මකව නිවස ඉදිකළේය.

වර්තමානයේ මෙම පැති අමතක වී තිබේ. නිවස යනු ජීවත්වන තැනක් නොව තමන්ගේ වත්කම පෙන්වන සංකේතයකි. එහි අවටින් සොයා ගන්නා දේ නැත. ඇත්තේ ලෝකයේ නොයෙක් තැන් වලින් ආනයනය කරන ලද ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය බව සඳහන් කළ යුතුය. තමන්ගේ මහේශාඛ්‍ය භාවයත්, වත්පොහොසත්කමත් පෙන්වන්නේ නිවසෙහි භාවිතා ඇති බිම් අතුරන ලද ටයිල් වලින් හා නාන කාමර වල ඇති මෙවලම් වල වටිනාකමෙන් බව පෙනේ. නිවාස  ඉදිකිරීමට අති විශාල මුදල් සම්භාරයක්  වියදම් කරන අතර එය විශාල තරඟයකි. අවසානයේ දී තමන්ගේ නිවස ජීවිත කාලයටම ඉදිකරගක නොහැකි බරපතල කර්මාන්තයක් බවට පත් කරගෙන ඇත.

පොදු ගොඩනැගිලි පවා අති විශාල ඉදිකිරීම්ය. ඒවා තැනෙන්නේන ප‍්‍රකට ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් ගේ දස්කම් අනුව විනා ඒවායේ ජීවත්වන්නට අපේක්ෂා කරන අය ගේ අදහස් අනුව නොවේ. දරුවන්ගෙන් නොවිමසා පාසල් ගොඩනැගිල්ල නිර්මාණය වන අතර කාර්යාලය හැදෙන්නේ වැඩ කරන අය ගේ අවශ්‍යතාව අනුව නොවේ. ඒවා හතරවටින්ම වටකර අවසානයේ දී වායු සමීකරණ යන්ත‍්‍රවලින් ජීවත්වීමේ පහසුව සලස්සවයි. ගහ කොළ හා ස්වභාවික පරිසරය නිසා අතිශය ඉහළ පිලිගැනීමටක් ඇති රටට වාසස්ථාන අරභයා අලූත් දැක්මක් ගොඩනගා ගැනීමට නොහැකි වී ඇත. මෙම ස්වභාවය අවධානයට ගත යුතුය. බ‍්‍රසීලයේ පාසල් ගොඩනැගිල්ල ලෝක අවධානය ගත්තේ ඇයි දැයි හිතා බැලීම වැදගත්ය.

 

 

Older Entries