ඛනිජ තෙල් පරිහරණයෙන් ඉවත්වීමට නෝර්වේ සම්මුතියක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2021/09/22 – ලංකාදීප

උතුරු යුරෝපා රටක් වන නෝර්වේ රාජ්‍යයෙහි මැතිවරණය පසුගිය දා පැවැතිණ. වාමාංශික,කම්කරු  පක්ෂය බහුතර ආසන ගණනක් දිනාගෙන අලූත් ආණ්ඩුව පිහිටුවා තිබේ.

ඡන්ද ප‍්‍රතිඵලය සාකච්ඡුා කිරීම වෙනුවට ඡන්ද වේදිකාවේ දිග හැරණු පැති ගැන අවධානය යොමු කිරීම සුදුසුය. කාලගුණ විපර්යාස ප‍්‍රධාන මාතෘකාව විය. යුරෝපා රටවල් අතර ප‍්‍රධානම තෙල් නිෂ්පාදකයා වන නෝර්වේ රජය තෙල් සහ ගෑස් නිෂ්පාදනය අවම කරන්නට සුදානමිය. පොසිල ඉන්ධන දහනයෙන් වායුගෝලයට සිදුවන හානිය ගැන මැතිවරණයේ දී විශාල අවධානයක් දක්වන ලද අතර බොරතෙල් හා ගෑස් කර්මාන්තය පාලනය කරන ආකාරය, මැතිවරණයට තරග කළ ප‍්‍රධාන පක්ෂ තුන ජනතාව හමුවේ තැබූ පොරොන්දු අතර ඉහළින්ම සටහන් වී  තිබුණි.

තෙල් හා ගෑස් අලෙවියෙන් අති විශාල ධනයක් උපයන නෝර්වේ රාජ්‍යය පොසිල ඉන්ධන නිෂ්පාදනයෙන් ඉවත්වීම ගැන ඡන්ද ප‍්‍රචාරක කටයුතු සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ වෙන්වී තිබුණි. කම්කරු පක්ෂය ක‍්‍රමානුකූලව ඉවත්වන බව දක්වන ලද අතර හරිත පක්ෂයේ අදහස වූයේ තෙල් ගවේශණ කටයුතු පවා වහාම නතර කිරීමය. කොන්සවටිව් පක්ෂය අතරමැදි තීරණයක පිහිටා ප‍්‍රතිපත්ති ප‍්‍රකාශ කර ඇති බව සදහන් කළ යුතුය.

ඛනිජ තෙල් ක්ෂේත‍්‍රය නෝර්වේ රාජ්‍යයෙහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට දහ හතරක් වන අතර එරට අපනයන වලින් සියයට හතලිහක් බව දැක්වෙයි. දහසය ලක්ෂයකට වැඩි පිරිසක් කර්මාන්තයෙහි නිරතව සේවය කරති. ලෝකයේ විශාලතම ස්වෛරීත්ව අරමුදල නෝර්වේ රාජ්‍යය සතුවන අතර එහි වත්කම ඇමරිකානු ඩොලර් ටි‍්‍රලියන 1.4 කි. මෙවැනි පසුබිමක් සහිතව පවා පොසිල ඉන්ධනවලින් ඉවත්වීමට කරන යෝජනා එරට ජනතාව ගේ අමන්දානන්දයට හේතු වී තිබෙන බව මැතිවරණ ප‍්‍රතිඵලය පෙන්වයි. ජයග‍්‍රාහී කම්කරු පක්ෂය බදු සංශෝධන හා සංවර්ධනය ගැන  ද කරුණු දක්වන ලද නමුත් පරිසරය ගැන සලකා කළ යෝජනා වලට ජනතාවගේ වැඩිම අවධානය යොමු වී ඇති බව පෙනේ.

තවමත් අත නොතබන ලද තෙල් සහ ගෑස් නිධි නෝර්වේ රාජ්‍යයට තිබේ. කලින් බලයේ සිටි පක්ෂය පවා තෙල් නිෂ්පාදනය ක‍්‍රමයෙන් සීමා කරන තීරණයක සිටියේය. එරට ඇති තෙල් සම්පත ගැන සලකන විට තවත් පරම්පරා ගණනකට ආදායම් ඉපැයිය හැකි බව පැහැදිලිය. තෙල් සහ ගෑස් පරිභෝජනය පවා සීමා කරන නෝර්වේ රාජ්‍යයෙහි ජල විදුලිය උත්පාදනයක් ද තිබේ. මෑත කාලීන වාර්තා දක්වන පරිදි තෙල් පරිහරණය අවම කරන තීරණ ගෙන ඇති රටකි. විදුලියෙන් ධාවනය වන වාහන භාවිතයට වේගයෙන් නැඹුරු වී ඇති අතර විදුලිය වාහන මිල දී ගැනීමේ දී සහන සැපයේ. එය ඉන්ධන පරිහරණය අධෛර්යය කරන තීරණයකි. අතර දැනට විකිණෙන වාහන වලින් සියයට හැත්තෑවක් විදුලිය වාහන  බව දැක්වෙයි.

ඛනිජ සම්පත් වලින් පොහොසත්ය. ලබාගත හැකි වාසි පැත්තකින් තබා පරිසරය වෙනුවෙන් කැපවීම මිල කළ නොහැකි පරිත්‍යාගයකි. ලෝක ව්‍යාප්තව ටෙන්ඩර් කැදවා තෙල් හා ගෑස් නිධි ඉක්මනින් බදු දීමෙන් පමණක් නෝර්වේ රටට උපයාගත හැකි ධනය අති විශාලය. පරම්පරා ගණනක් පොහොසත් කළ හැකිය. එවැනි තීරණ කෙරෙහි නොඇලෙන එරට පාලකයෝ මැතිවරණ වේදිකාවේ දී පවා පරිසරය ආරක්ෂා කරන වගකීම ගැන අවධානය යොමු කර ඇත.

තෙල් හා ගෑස් ගවේශන කටයුතු කෙරෙහි නැවත වරක් අලූතින් කල්පනා කරන ශ‍්‍රී ලංකාව නෝර්වේ රාජ්‍යයෙහි තීරණ ගැන කල්පනා කිරීම සුදුසුය. ජාත්‍යන්තරයෙහි මතුවන ප‍්‍රවණතා ගැන සැලකිල්ල යොමු කළ යුතුය. නෝර්වේ රාජ්‍ය්‍ය පමණක් නොව යුරෝපා, ඇමරිකා හා මැදපෙරදිග රටවල් ගණනාවක් පොසිල ඉන්ධන අවම කරන ප‍්‍රතිපත්ති අනුව කටයුතු කරති. පරිසර ආරක්ෂාව ගැන සැලකිල්ල ඉදිරියෙන් තබා තිරණ ගනිමින් සිටිති. තවත් දශක දෙක තුනකින් ඛනිජ තෙල් හා ගෑස් වෙළද පොල වෙනස් විය හැකි අතර ඉල්ලූම පහත වැටෙන අවදානමක් ද ඇත. රටට වාසිදායක සේ මතු පිටින් පෙනෙන තීරණයක අභ්‍යන්තරය අවාසි සහගතය. සැලකිය යුතු අවදානමක් ද තිබේ.

බාමියන් බුදුපිළිම රැකීමට තලේබාන්ලා ගෙන් පොරොන්දුවක් අවශ්‍යයි

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2021/09/15 – ලංකාදීප

වසර විස්සකට කලින් ඇෆ්ගනිස්ථානය ගැන ලාංකේය බොදුනු ජන කොටස්වලට මහත් උනන්දුවක් තිබුණි. තලෙයිබාන්වරු බාමියන් බුදු පිලිම විනාශ කරන ප‍්‍රහාරයක් එල්ල කළ අතර ලෝකවාසී බෞද්ධ ජනතාව පමණක් නොව සමස්ථ මනුෂ්‍ය සංහතියම විස්මයට පත් වූහ. බාමියන් බුදුපිලිම වලට හයවැනි සියවස දක්වා ඉතිහාසයක් තිබේ. එකක් මීටර් 38 ක් සහ අනෙක මීටර් 55 උස මෙම ශෛලමය ප‍්‍රතිමා ගාන්ධාර ලක්ෂණ සහිතය. තලෙයිබාන්වරු එයට එල්ලකරන ලද බර අවි ප‍්‍රහාර වලින් ලෝක උරුමයක් සේ සලකන මෙම ප‍්‍රතිමා සහමුලින්ම විනාශයට පත් වූ බව මතක් කළ යුතුය..

ශ‍්‍රී ලංකාව ඇතුළු රටවල් ගණනාවක් මෙම පිලිම නැවත ප‍්‍රතිශ්ඨාපනය කරන සේ යෝජනා කළහ. නමුත් ප‍්‍රතිඵලයක් අත් වූයේ නැත. සහෝදර ජනතාව කුසගින්නේ සිටිය දී ලෝක ප‍්‍රජාව බාමියන් පිලිමවල ආරක්ෂාව සදහා මුදල් වැය කිරීම ගැන තලෙයිබාන්වරු අමනාපයෙන් පසුවූ අතර ලෝක අවධානය වෙනස් කිරීම මෙම විනාශයට තුඩු දුන් හේතුව බව, එකල ඇතැම් තලෙයිබාන් නායකයෝ ප‍්‍රකාශ කරන ලද බව ජාත්‍යන්තර වාර්තා දක්වයි.

හිටපු පාලකයන් පලවා හරින ලද තලෙයිබාන්වරු ඇෆ්ගනිස්ථානයේ තාවකාලික රජයක් ස්ථාපිත කර තිබේ. වසර විස්සකට කලින් බාමියන් ලෝක උරුමය විනාශ කළ පිරිස අද වගකිවයුතු තැන්වලය. ඇෆ්ගනිස්ථානය වෙනස් කරමින් සිටී. සංවර්ධනයෝජනා ක‍්‍රම ගැන කතා කරයි. ඉස්ලාම් නීති අනුගමනය කරන බව පෙනේ. කාන්තා නියෝජනයක් රහිත තලෙයිබාන් නායකයන්ගේ කැබිනට් මණ්ඩලයක් ඉක්මනින් පත් කරනු ඇතැයි කියැවේ. පළවෙමින් පවතින තොරතුරු අනුව නුදුරු කාලයේ දී තලෙයිබාන් පාලනය ජගත් ප‍්‍රජාවගේ පිලිගැනීමට ලක්වන බව පැහැදිලිය.

තලෙයිබාන්වරු බලය අත්පත් කරගැනීම සමග ජාත්‍යන්තර දේශපාලනය ද කැළඹී තිබේ. ඇමරිකානු හමුදා ඉවත් කරගැනීමෙන් පසු හිතවාදී රටවල් නිශ්ශබ්ධ වී සිටින බව පෙනේ. පකිස්තානය, ඉන්දියාව, චීනය හා රැසියාව වැනි රටවල් අලූත් පාලකයන් සමග නිල සම්බන්ධතාන අරඹන්නට ඉඩ ඇත. එවැනි පැති ගැන අවධානය යොමු කළ යුතුය. රාජ්‍ය තාන්ත‍්‍රික සම්බන්ධතා සමග ඉදිරියේ අලූත් ව්‍යුහයක් නිර්මාණය වෙමින් තිබෙන බව පැහැදිලිය.

ශ‍්‍රී ලංකාව අනුගමනය කරන ස්ථාවරය ගැන පැහැදිලි කරගැනීම වැදගත්ය. බොදු උරුමය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින රටක් වශයෙන් බාමියන් ප‍්‍රතිමා ගැන සදහනකට යා යුතුය. ලෝක වාසී බෞද්ධ ජනතාව වෙනුවෙන් තීරණයක් ගැනීමට සිදුවෙයි. ඇෆ්ගනිස්ථානය හා ශ‍්‍රී ලංකාව අතර සබදතා ඇති කරගන්නට සිදුවුවහොත් එයට කලින් බාමියන් බුදු පිලිම ගැන ප‍්‍රකාශයක් නිකුත් කිරීම කාලෝචිතය. නැවත ස්ථාපනය කිරීම හෝ දැනට එරට ඇති අනෙක් ඓතිහාසික වැදගත්කමක් සහිත පුරාවස්තු ආරක්ෂා කරන බවට සහතිකයක් ඉල්ලා සිටිය හැකිය. මහා සංඝරත්නයට හා බෞද්ධ සංවිධාන වලට මෙකී කාරණය ගැන ගැඹුරෙන් සලකා බැලීම සුදුසුය. බෞද්ධ ජනතාව ශක්තිමත් යෝජනාවක් රජයට ඉදිරිපත් කළහොත් එය ජගත් ප‍්‍රජාව හමුවේ තබන අවස්ථාවක් රටට තිබේ.

බාමියන් බුදු පිලිම බුදු දහමේ සංකේතයකි. එක සමාජයකට හෝ ජන කොටසකට අයත් වස්තුවක් නොවේ. බුදු පිලිම විනාශ කිරීම හිත් සසල කළ සිදුවීමකි. එක්සත් ජාතීන්ට අනුබද්ධ යුනෙස්කෝ සංවිධානය ලෝක උරුමයක් බව ප‍්‍රකාශ කරන තීරණය තුළ එම සංකල්පය ගැබ්ව ඇත. මතු පරම්පරාව වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කරගත යුතු සංකේත වෙනුවෙන් හඩක් නගන වගකීමක් අපට තිබේ.

අද පවතින වාතාවරණයෙන් පසු ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සිවිල් යුද්ධය අවසන් වනු ඇතැයි සැලකේ.තලෙයිබාන් නායකයන්ට රට නගා සිටුවන පියවර අනුගමනය කරන්නට බාධාවක් නොවන්නට ඉඩ තිබේ. සංවර්ධනය උදෙසා ජගත් ප‍්‍රජාව ආධාර කරන්නට කලින් ඔවුහු සිය ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පිලිවෙත් අනුගමනය කරන බව ලෝකය ඉදිරියේ දැක්විය යුතුය. ත‍්‍රස්තවාදය වෙනුවට සාමය තහවුරු කර සියළු ආගම් හා සියළු ජාතීන්ට එක හා සමානව සලකන බව ඔප්පු කිරීම සදහා බාමියන් ප‍්‍රතිමා නැවත ප‍්‍රතිශ්ඨාපනය ගැලපෙන සහතිකයක් වනු ඇත.

ජනතා ආහාර ප්‍රශ්නයට මුලින් විසදුම් අවශ්‍යයයි

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2021/09/08- ලංකාදීප 

බඩ වියත රැකගැනීම ගැන ජන ව්‍යවහාරයක් තිබේ. සියළු පරිශ‍්‍රම කුස ගිනි නිවා ගන්නට බව සදහන් කළ යුතුය. බුදු රජාණන් වහන්සේ ගොවියෙකුට ධර්මය දේශනා කරන ලද අවස්ථාවක් බෞද්ධ සාහිත්‍යයෙහි දැක්වෙයි. කුස ගින්නේ සිටි ගොවියාට ආහාර ලැබෙන්නට සලස්සවා ඇත. කුස පිරුණ පසු සිත සන්සුන් වූ අතර ධර්මය අවබෝධ කරගත් බව දැක්වෙයි. අධිකව ආහාර ගෙන මහත් අපහසුවෙන් බුදුන් හමුවීමට පැමිණි සිටුවරයෙකු ගැන ද සදහන් වන අතර ක‍්‍රමයෙන් ආහාර අඩුකරන ආකාරය බුදු රජාණන් වහන්සේ එහි දී දේශනා කර තිබේ. 

කොවිඞ් තර්ජනයෙන් ජීවිත අනතුරටක පත්ව ඇති කාලයකි. සමාජයේ පහල පන්තියේ ජනතාවට ආහාර හිගය. හිගය වෙනුවට ඔවුන්ට එහි මිල දැනේ. තවත් කොටසක් අතිශය සුඛිත මුදිතව වෙසෙති. ජන සමාජය තුළ ඇති නැති පරතරය වඩාත් දරුණු ලෙස පැතිරී ඇති බව වටහා ගත යුතුය. 

කොවිඞ් පාලනය කර ගැනීමට ගෙන යන කර්තව්‍ය පැසසුම් කටයුතුය. නොයෙක් අභියෝග මැද සෞඛ්‍ය අංශ සමග එකතු වී ඇති ආරක්ෂක අංශ කැපීපෙනෙන මෙහෙවරකය. වෙළද පොල හැසිරිම තුළ සාමාන්‍ය ජනතාවට අපහසුතා මතු වී තිබේ. සියළු ආහාර ද්‍රව්‍ය මිළ ගණන් ඉහළ නැග ඇත. එදිනෙදා අවශ්‍ය වන ආහාර වල මිල විශේෂිතය. මෙම ස්වභාවය ගැන තියුණු අවධානයක් අවශ්‍යය. සහල්, පරිප්පු, සීනි, පිටි, එලවලූ හා මස් මාලූ මිල දරාගැනීම අපහසුය. වියලි කහ මිළ ගණන් වැඩිවන විට ජනතාවව එය මැදහත්ව ඉවසූහ. පිටරටින් ගෙන්වන දේ නතර කරන තීරණයට විරෝධය පළ කළේ නැත. එහෙත් රට තුළ නිපදවන, එලවලූ හා පලතුරු වල පවා මිල අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ නැග ඇති බව වෙළද පොල වාර්තා දක්වයි. එය සතුටුදායක තත්ත්වයක් නොවේ. ආනයනකරුවන්ට, තොග හා සිල්ලර වෙළෙදුන්ට දෝෂාරෝපණය කර තත්ත්වය පාලනය කරගත නොහැකි බව අවධාරණය කළ යුතුය. 

ආර්ථික ප‍්‍රශ්න පැන නැගෙන හදිසි අවස්ථා තේරුම්ගත හැකිය. සුදුසු පරිදි විසදුම් නිර්මාණය කිරීම අවශ්‍යය.  එයින් වර්ධනයක් සිදුවෙයි. එකී පරිවර්තනය ගැන හුවා දක්වන්නට ආර්ථික විශේෂඥයන්ට හැක. එහෙත් පළමුවෙන් ජනතාවගේ කුසගින්න ගැන අවධානය අවශ්‍යය. ප‍්‍රතිසංස්කරණ හා ආයෝජන ගැන තීරණ ගන්නා අතරවාරයේ අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍ය මිල ගැන ද කල්පනා කිරීම සුදුසුය.  

මුලික ආහාර සපයා ගැනීමට ඇති පහසුව රටක සංවර්ධනයේ එක ලක්ෂණයකි. ඇමරිකාව, චීනය, බි‍්‍රතාන්‍ය, ඉන්දියාව හෝ තායිලන්තය වැනි රටවල පවා ආහාර වෙනුවෙන් ජනතාව ගෙවන මිල සාධාරණ එකකි. ඉතාම දුප්පත් දරු පවුලකට පවා එදා වේල ජීවත් විය හැකි පසුබිමක් තිබේ. බොහෝ රටවල වියලි ආහාරවල මිල ඉතාම අඩුය. සහල්, පරිප්පු, අර්තාපල් හෝ ලූනු වලට වැඩි වියදමක් නැත. නමුත් ඒවා රසවත්ව පිස අලෙවිකරන අවන්හල්වල දී ආහාර වේලකට අධික මුදලක් ගෙවන්නට සිදුවෙයි. සිංගප්පුරුව වැනි රටවල අඩු මිලට පිසූ ආහාර විකුණන තැන් තිබේ. ඒවා සාමාන්‍ය ජනතාවට පහසුවකි. ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප‍්‍රාන්තයේ මහ ඇමැතිනියව සිටි ජයලලිතා මහත්මිය අම්මා නමින් බොජුන් හලක් චෙන්නයි හි 2013 දී ආරම්භ කළේය. එහි බත් වේලක් රුපියල් පහකි. පසුව ඔඩිස්සා, කර්නාටක හා අන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශ වෙත ව්‍යාප්ත වූ අතර දැන් නව දිල්ලියේ පවා සමහර ව්‍යවසායකයෝ එම නමින් අඩු මිලට ආහාර සපයති. 

ඇමරිකාවේ ද සමහර ප‍්‍රාන්තවල සුපිරි හෝටල්වල පරිභෝජනය නොවූ ආහාර එකතුකර දුප්පත් ජනතාවට බෙදා හරින සංවිධාන තිබේ. ජනහිතකාමී පුද්ගලයෝ ඒවා පරෙස්සමෙන් එකතුකර ආකර්ශනීය ලෙස පැකැට් කර, ගෞරවාන්විතව දුප්පත් ජනතාව ගේ අතට ලැබෙන්නට සලස්වති. ස්කැන්ඩිනේවියානු රටවල ටින් හා පැකැට් කල ආහාර පවා කල් ඉකුත්වෙන දින ආසන්නයේ දී ඉතාම අඩු මිලට වෙනම විකුණන ස්ථාන ඇත.  

සියළුම දෙනා එකම වෙළද පොලක යැපෙන්නට සලස්වා අධික ජීවන බරකින් පීඩාවට පත් කිරීම වෙනුවට අලූත් පැති වලට යොමුවීම කාලෝචිතය. එදිනෙදා ආහාර වෙනුවෙන්  දුක් විදින, එක්තරා ජන කොටසක් අද දවසේ ඉසිලිය නොහැකි පීඩාවකින් පසුවන බව සිහි තබා ගැනීම වගකිවයුතු අංශවල යුතුකමකි. 

ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට ඉන්දීය  මුදල් ඇමති යන මග

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2021/09/01 – ලංකාදීප

කොවිඞ් වසංගතයේ මතුපිට භයානකකම ජනතාවට වැටහී තිබේ. අභ්‍යන්තරය ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් තිබිය යුතුය. මුහුදේ පාවෙන අයිස් ශිඛරයක පතුල අපට පෙනෙන්නේ නැත. ටයිටැනික් ගැටෙන්නේ එවැනි අයිස් කන්දකය. කිසිදා විනාශ කළ නොහැකි බව සනාථ කර තිබුණ එම නැවේ ගමන් ගත් මගීහු බලවත් විශ්වාසයකින් සිටියේය. අවසානයේ දී කිසිදා අමතක කළ නොහැකි ඛේදවාචකයක වේදනාව ජගත් ප‍්‍රජාවට ඉතිරි කළේය.

කොවිඞ් වැළෙදන රෝගීන්, එයින් අසරණ වන අහිංසක පවුල් ගැන කම්පාවන ජනී ජනයා ආර්ථිකය පවතින බිහිසුණු තැන ගැන වටහා ගැනීම වැදගත්ය. බලවත් කම්පනයක් ඇතිකරමින් නොපෙනෙන, ආර්ථික අයිස් ශිඛරයක ශී‍්‍ර ලංකාව නමැති නැව ගැටී තිබේ. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල් එකී ඉරණමට මුහුණ පා ඇත. ආර්ථිකයකට දැනට ඇති කර තිබෙන විනාශය ගැන කලබලයට පත් ව සිටී. ගැලවීමක් තකා නොයෙක් පියවර ගනිමින් පසුවන අවස්ථාවකි. බර අඩු කර, ආර්ථිකය සැහැල්ලූ කරන තීරණ මගින් සැනසිලිදායක තීර්ථයක් කරා ගමන් කළ හැක. තීරණාත්මක මොහොතක විවිධ මතවාද, පරස්පර විරෝධී අදහස් තවත් කුණාටු ඇති කරන බව සදහන් කළ යුතුය.

කිසිම දෙයක් කරගත නොහැකි තැනකට පත් වූ ටයිටැනික් නැව පරිදි සංගීත කණ්ඩායමේ මිහිරි වාදන මැද ගිලී වැනසෙන හෝ නිර්භීත පියවරකින් පසු දුෂ්කර ගමන් මාර්ගය වෙනස් කරන හැකියාවක් තිබේ. ඉන්දිය රජය යෝජනා කර ඇති සැලසුම හොද උදාහරණයකි.

ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන අසූ එකක් නොඑසේනම් එරට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට තුනක් පමණ උපයා ගන්නා වසර හතරක සැලැස්මක් ඉන්දීයාව ප‍්‍රකාශයට පත් කර ඇත. මුදල් අමාත්‍ය නිර්මලා සීතාරාමන් මහත්මිය දක්වන පරිදි මහා මාර්ග, දුම්රිය සේවාවේ වත්කම්, ගුවන් තොටුපොල, විදුලිය බෙදාහැරීමේ අංශ සහ ගැස් නල පද්ධති ඇතුළු රජය සතු දේපොල වලින් සෑහෙන කොටසක් පුද්ගලික අංශයේ ආයෝජනය සදහා වෙන් කරනු ඇත. කිසිසේත් ඉන්දියාවේ ජාතික සම්පත් හෝ වත්කම් විකිණීමක් වශයෙන් හදුන්වන්නට එතුමිය කැමැති නැත. ඉදිරියේ දී  ඉන්දියානු රජයට අයත් වත්කම් පුද්ගලික අංශයට පවරන සැලැස්ම සවිස්තරාත්මකව ප‍්‍රකාශයට පත් කරන්නට යෝජිතය.  භාරත් පෙට්‍රෝල්, එයාර් ඉන්දියා සහ ලයිෆ් ඉන්ෂුවරන්ස් වැනි ඉන්දීය රජයේ සමාගම් වල කොටස් ද පැවැරීමට යෝජනා වී තිබේ. අවදානම් සහගත ආර්ථික පරිසරය තුළ ගත යුතු ක‍්‍රියාමාර්ග ගැන දීර්ඝ සංවාදයක් මධ්‍යම රජයේ ඇමැතිවරු එකොලොස් දෙනෙකු සමග වෙනම ම පවත්වා ඇති මුදල් අමාත්‍යවරිය රට තුළ පැන නැගිය හැකි බාධක ගැන ද අවධානය යොමු කර ඇත. සවිස්තරාත්මක සැලසුම සමග කරුණු ඉදිරිපත් කරන අතර මෙම යෝජනාව මගින් පවතින අඩු වර්ධනය වේගවත් කිරීමට පුද්ගලික අංශයේ සහාය ලබා ගැනීම ඉතා වැදගත් බව පෙන්වා දී තිබේ.

වසර විසිපහක් සදහා කාලයකට ආයෝජන අවස්ථා පැවැරෙන බව සදහන්ය. අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදි මහතාගේ උපායශීලි ආයෝජන අවස්ථා පුලූල් කිරීමේ ප‍්‍රතිපත්තියෙහි එක කොටසක් වනු ඇති අතර ජාතික වැදගත්කමක් සහිත තෝරාගත් ව්‍යවසාය සීමිත කොටසක් පමණක් රජය භාරයේ ඉතිරි කරගනු ඇතැයි දැක්වෙයි. ඉන්දීය ආණ්ඩුවේ බදු ආදායම විශාල වශයෙන් පහත වැටී තිබේ. කොවිඞ් වසංගතය සියළු අංශ අඩපණ කර තිබේ. සහන සදහා සෑහෙන ධනයක් වැය කරන්නට සිදුවී ඇත. අය වැය පරතරය ඉහළ ගොස් ඇති අතර හිගය පියැවීමට අනුගමනය කරන  ක‍්‍රියාමාර්ග ජනතාව පීඩාවට පත්වීම වැලැක්වීම ඉන්දීය රජයේ අරමුණකි.

පොදු ජනතාව ගේ ජීවිත ආරක්ෂා කරගත යුතුය. වසංගතයට මුහුණ දෙන අතරවාරයේ ආර්ථිකය ද අලූතින් ගොඩනගන ක‍්‍රම ගැන සාකච්ඡා කිරීම අවශ්‍යය. තව තවත් ණය බර ඉසිලිය නොහැකිය. දුෂ්කරතා මැද පවත්වාගෙන යන කාලවකවානුවක ලිහිල් බව ඇති කරගන්නා ආකාරය පැවැත්ම තහවුරු කරනු ඇත. ජනතා අපේක්ෂා සාක්ෂාත් කරන අතර දැනට වේගයෙන් වැඩිවෙන ආර්ථික පීඩනය අවම කරන කාලෝචිත ක‍්‍රියාමාර්ග ශ‍්‍රී ලංකාවට ද අනුගමනය කරන්නට සිදුවනු ඇත.  

ආරක්ෂාවත් පිරිමැස්මත් එකට ගෙදර සිට රාජකාරිය

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න


රැකියාව හා පුද්ගලික ජීවිතය සමබර කරන පිලිවෙල ගැන විවාදයක් කාලයක සිට පවතී. කොවිඩ් වසංගත තත්ත්වය සමග එය තවත් අලුත් පැති වලට යොමු වී තිබේ. ලෝකයේ ඕනෑම තැනක සිට සේවය කළ හැක. තාක්ෂණය එයට පසුබිම සකසයි. එක තැනක ස්ථිරව රාජකාරි කරන පිලිවෙල ද අවලංගු වෙමින් තිබේ. නිදහස් වෘත්තිකයන් වශයෙන් නොයෙක් ආයතන වලට, සේවා සපයන අවස්ථා නිර්මාණය වී තිබේ.
ජගත් ආර්ථික සංසදය පසුගිය කාලයේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව වැඩකරන ජනතාවගෙන් තුනෙන් දෙකක් නිවසේ සිට රාජකාරි කරන්නට කැමැත්ත පළ කර තිබේ. රටවල් විසි නමයක තෝරාගත් පිරිසකගෙන් අදහස් විමසන ලද බව දැක්වෙයි. ලෝක ජනගහනයෙන් හරි අඩක් පමණ කොවිඩ් ලොක් ඩවුන් කිරීමට යටත් වී ඇත. එය දීර්ඝ කාලයක් රාජකාරි වලින් බැහැරව සිටීමට හේතුවකි. නරක ප්‍රතිඵල ඇති කරන බව දැක්වේ. ආදායම පහත වැටෙන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ආර්ථික සංකෝචනයක් සිදුවෙයි. එක දිගට සේවයට සුපුරුදු පරිදි වාර්තාකරන්නට නොහැකි වන ජන කොටස් මුහුණ දෙන මානසික ව්‍යාධි ගැන ද සමාජ විද්‍යාඥයන් සහ කළමණාකරණ විශේෂඥයන් අවධානය යොමු කර ඇත.


දැනට පවතින තාක්ෂණය අනුව නිවසේ කොටසක් කාර්යාලයක් බවට හරවා එහි සේවය කරන ආකාරය දුරස්ථව අධීක්ෂණය කිරීමට හැකියාවක් තිබේ. ඇතැම් ආයතන ප්‍රධානීහු දක්වන පරිදි නිවසේ පරිසරය සමග එකට රාජකාරි කටයුතු කිරීම කාර්ය මණ්ඩලයේ ආතතිය දුරු කරන පිලිවෙලකි. එහෙත් කාර්යාල විධි විධාන සහ සාමුහිකව වැඩකිරීම යනාදිය අභියෝගයට ලක්වෙයි. ආර්ථික සංසදය කරන ලද සමීක්ෂණයෙන් අනාවරණය වන වැදගත් කරුණක් තිබේ. පසු කාලයක කාර්යාලයට කැඳවුවහොත් එයට එකඟ නැති බව පිරිසක් ස්ථිර වශයෙන්ම දක්වා තිබේ. නිවසේ සිට සේවයට හුරුවූ තුනෙන් එකක පිරිසක් එයට අයත්ය. රැකියාවේ ස්වභාවය නම්‍යශීලීවීම ගැන ඔවුහු තෘප්තිමත්ව සිටිති.


නිවසේ සිට සේවය කිරීමෙන් ඉහළ ඵලදායීතාවයක් අත් පත් කරගත හැකි වූ බව සමීක්ෂණයට භාජනය වූවෝ කියති. හරි අඩක් දෙනා සිය කාර්යාල සගයන්ගෙන් දුරස්ථවීම ගැන කනස්සල්ලකින් පසුවන නමුත් එදිනෙදා රාජකාරි අන්තර් ජාලය භාවිතාකර නොපිරිහෙලා ඉටු කළ හැකි බව දක්වා ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය හා පුද්ගලික අංශයේ ප්‍රධානීහු පවතින ව්‍යුහයට එපිටින් ඇති අවස්ථා ගැන අවධානය යොමු කළ යුතුය. නිරෝධායන ඇඳිරි නීතිය පනවන වකවානු තුළ ද නිසි පරිදි කාර්යාල කටයුතු කළ හැකිය. කාර්යාලයේ ලිපිගොනු වලට ලෝකයේ ඕනෑම තැනක සිට ප්‍රවේශවන පද්ධති තිබේ. සාකච්ඡා කර තීරණ ගැනීමට අතිශය දියුණු සන්නිවේදන ක්‍රම භාවිතා කළ හැක. වසංගත තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනය කිරීමෙන් පසු පවා හයිබි්‍රඩ් එනම් සතියේ එක කාලසීමාවක් නිවසේ සිටින අතර තවත් කාලසීමාවක් කාර්යාලයට එන පරිදි රාජකාරි කටයුතු කරගෙන යන සැලසුම් වැදගත් බව අනාවරණය වී තිබේ.


පැය අටක රාජකාරි සඳහා කාර්යාලයට එන්නට සහ ආපසු නිවෙස බලායන්නට සෑහෙන කාලයක් ගතවෙයි. එයට වැය කරන ධනය සුළු පටුනොවේ. කාර්යාල වලින් ප්‍රවාහන පහසුකම් සපයන ආයතනවලට එය මහත් පිරිවැයකි. පොදදු ප්‍රවාහන සේවා වල පවතින තදබදය දකිනවිට නිවසේ සිට රාජකාරි කරන ක්‍රමයකට පරිවර්තනය වුවහොත් විශාල වාසියකි.මහා මාර්ගවල තද බදය අවම කරන අතර කාර්යාල ඉඩකඩ සඳහා අලුතින් ඉදි කරන ගොඩනැගිලි වෙනුවෙන් සෑහෙන ආයෝජනයක් කරන්නට සිදුවෙයි.

මෙම මුදල් තාක්ෂණය දියුණු කරන අලුත් සැලසුම්වලට යෙදවුවහොත් ක්‍රමය වෙනස් කර ගත හැකිය. අධික තදබදයක, බලවත් මානසික පීඩනයක් සහිතව සේවය කිරීමට වඩා නිදහසේ වැඩ කරන සමාජයක් ගොඩනාගතහොත් සෞඛ්‍ය පැත්තෙන් ද වාසිදායකය. වාර්තා පෙන්වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රම බලකාය වයස් ගතවෙමින් සිටී. දියුණුව සඳහා ශ්‍රම බලකාය වැදගත් සාධකයකි. තරුණ ශ්‍රමය වෙනුවට තාක්ෂණයෙන් පොහොසත් සමාජයක් වැඩදායක වනු ඇත. වසංගත තත්තවයෙහි අවසානය කොතැන කෙලෙසෙක සිදුවනු ඇත් ද යන විශ්වාසයක් නැත. ඇතැම් අංශවල දී ශ්‍රමය ඉතාම කාර්යක්ෂමව උපයෝගී කරගත හැකි පරිදි තාක්ෂණික වටපිටාවක් නිර්මාණය වෙමින් තිබේ. මෙහි අවස්ථා හා අභියෝග ගැන වෙනම සාකච්ඡා කිරීමට ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයෝ අවධානය යොමු කළ යුතුය.

ඇෆ්ගනිස්ථානය දෙස අවධානය අවශ්‍ය ඇයි?

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2021/08/18 – ලංකාදීප

ඇෆ්ගනිස්ථාන තලෙයිබාන් පාලනයට නතු වී තිබේ. සති ගණනක් තිස්සේ පැවැති අරගලය අවසානයේ දී අශ්රෆ් ගානි ජනාධිපතිවරයා ගේ නිල නිවස වට කළහ. ඔහු නික්ම යෑම සමග තාවකාලික ජනාධිපතිවරයෙකු ගේ පාලනයකට එකග වී ඇත.

ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ඉකුත් දශක දෙක තුළ ගෙන ගිය වැඩ පිලිවෙල එක්තරා අවසානයකට පැමිණ ඇත. බටහිරට නතු එරට පැලැන්තියක් එරට රිද්මය වෙනස් කරන්නට වැර දරන ලදී. අන්තවාදී සහ පැරණි දැඩි මතධාරී ශිෂ්‍ය කණ්ඩායමක් වන තලෙයිබාන්වරු එයට එකග වූයේ නැත. දිගින් දිගටම ගැටුම් ඇති කළේය. නගරයේ ජීවත්වන බටහිරට අනුව හිතන සමාජය සහ පිටිසරබද ජනතාවගේ තද ආකල්ප අතර නොගැලපීම මෙයට හේතු වූ බව පෙනේ. ඇමරිකාව ප‍්‍රමුඛ රටවල් මෙකී අභ්‍යන්තරය වටහා ගත්තේ නැත. තමන්ට හිතවාදී නාගරික කණ්ඩායම ගැන පමණක් අවධානය යොමු කළ අතර රට තුළ පවතින ගැඹුර අධ්‍යයනය නොකළේය.

ඉකුත් විසි වසර තුළ ඇමරිකානු ඩොලර් ටි‍්‍රලියනයක් පමණ ඇෆ්ගනිස්ථානය වෙනුවෙන් වැය කර ඇත. දස දහස් ගණනක් ඇෆ්ගන් හමුදා භටයන්ට හමුදා පුහුණුව ලබාදී තිබේ. දක්වන වාර්තා අනුව ඇමරිකානු භටයන් 2,448 ක් ඇෆගනිස්ථානයේ දී ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර තවත් විසි එක් දහසක පමණ පිරිසක් එහි මෙහෙයුම් වල දී තුවාල ලබා ඇත. දහස් ගණන් ඇමරිකානු භටයන් මානසික අවුල් සහිතව නිහඩවම ආපසු නික්ම ගොස් තිබේ. තවදුරටත් ඇෆ්ගනිස්ථානය වෙත අවධානය යොමු නොකරන බව ඇමරිකාව ප‍්‍රකාශ කර ඇත.

එරට වැසියන්ගේ අභිමතාර්ථ ඉක්මවා ලෝක බලවතුන් ගේ අභිලාශ සදහා පැවැති උග‍්‍ර තරගය අවසානයේ දී තලෙයිබාන්වරු අත්පත් කරගත් වාසිය මෙහි දී අධ්‍යයනය කිරීම වැදගත්ය. ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක් විසින් කරන ලද අතපෙවීම අවසානයේ දී උග‍්‍ර මුහුණුවරක් ගත්තේය. ඇෆ්ගනිස්ථානය ලෝක බල කදවුරුවල පාපන්දුවක් බවට පත්විය. තලෙයිබාන්වරු එය නැවත තමන් වෙත අත්පත් කරගෙන ඇත. පිටින් එන කණ්ඩායම් රටක පැවැත්මට කරන බලපෑම සියුම්ය. උත්සාහය ව්‍යවර්ථවන අවස්ථාවේ දී අත්හැර දමන ස්වභාවය ගැන අවබෝධ කරගන්නට ද ඇෆ්ගන් සිද්ධිය හොද උදාහරණයකි.

තලෙයිබාන් තරුණ සටන්කාමීන් හිස ඔසවන්නේ 1990 ගණන් වල දී ය. ඉස්ලාම් සංස්කෘතික අනන්‍යතාව වෙනුවෙන් ඔවුහු පෙනී සිටියහ. එම පිරිස් එරට කාන්තාවන්ගේ අයිතීන් පාලනය කළහ. හිජාබ් ඇදුම අනිවාර්ය කළේය. ආගමික බලපෑම තද කරන ලද අතර කාන්තාවන්ට නිවසේ රැදෙන්නට බල කළ බව සදහන් කළ යුතුය. කාන්තා අධ්‍යාපනය හෝ වෘත්තීය අවස්ථා තහනම් කළේය. මේවා වෙනස්කිරීම බටහිර පාලකයන්ගේ සහ නාගරික පිරිසගේ උවමනාව වී තිබුණි.

තලෙයිබාන්වරු ඇෆිගනිස්ථානයේ බලය අත්පත් කරගැනීම සමග ජාත්‍යන්තර දේශපාලනය කැළඹී ඇත. ඇමරිකානු හිතවාදී රටවල් පැත්තකට වී තිබේ. චීනය හා රැසියාව අලූත් පාලකයන් සමග සාකච්ඡා අරඹා ඇත. ඇෆ්ගනිස්ථානයේ යටිතල පහසුකම් දියුණු කරන යෝජනා ක‍්‍රම යෝජනාකර තිබෙන බව අනාවරණය වෙන අලූත් පැත්තකි. ලෝකයේ පැවැත්ම එක හා සමාන විය යුතු ද සහ විෂමතා තුළින් වෙනස්ම හැඩතල පෙන්නුම් කළ යුතු ද යන්න කාලයක් තිස්සේ සාකච්ඡා වෙමින් පවතින කරුණකි. ඇමරිකාව, බි‍්‍රතාන්‍ය ඇතුළු බටහිර කදවුර එයට බලරමින් සිටියේය. බටහිර අධිපතිවාදී මත හැසිරවීමි ලිහිල් වී ඇත. නවීන මාධ්‍ය භාවිතාව එයට බලපා ඇති එක  කාරණයකි. ලෝකය එකම තනි යායක් කරන්නට ප‍්‍රයත්නය වෙනුවට එකිනෙකට වෙනස් ඇදහිලි, සංස්කෘතික අනන්‍යතා සහිත පාලනක‍්‍රම මතුවෙමින් තිබේ. 

ජනතාවගේ සිතුම් පැතුම් එම රටවලටම තීරණය කරන්නට ඉඩ දෙන පියවර ඉතාම වැදගත්ය. ප‍්‍රශ්න අපම විසදාගත යුතුය. එක පැත්තකින් ආධාර දෙන අතර අනෙක් පැත්තකින් ඔවුන්ගේ රාමු වලට රටවල් ඇතුල් කරගන්නට දරන සෘජු හා වක‍්‍ර බලපෑම් බටහිරෙන් පමණක් නොව චීනය ප‍්‍රමුඛ අනෙක් කදවුරෙන් ද එල්ලවිය හැකිය. ජවහල් ලාල් නේරු මහතා වරක් ප‍්‍රකාශ කළ පරිදි සියළු පැතිවලින් හමා එන සුළග ඇතුළු වෙන්නට දොර ජනෙල් විවෘත කරන නමුත් එම සුළගෙන් ගසා ගෙන යන්නට ඉඩ දිය යුතු නැත.

තැතිගත් අවස්ථාවක මනසට රසාස්වාදයක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/08/11 – ලංකාදීප

කොවිඞ් වසංගත තත්ත්වය ඉතාම භයානක තැනක බව අවිවාදිතය. මුළු ලෝකයම තැති ගෙන ඇති ස්වභාවයකය. එන්නත්කරණය ඉතාම සාර්ථකව කරගෙන ගිය රටවල් නැවත වටයකින් වසංගතයේ ව්‍යාප්තියක බව වාර්තාවෙයි. නැවත ලොක් ඩවුන් කරන ලද රටවල් ගණනාවකි. මතුපිටින් පෙනෙන ව්‍යුහයට හාත්පසින්ම වෙනස් අර්බුදකාරී අවකාශයක් කරා යොමුවෙමින් සිටි කාලවකවානුවකි. කිසිවෙකු කිසිම ආකාරයකින් කොවිඞ් වෛරසයෙන් පරෙස්සම් කළ නොහැකි අතර ස්වකීය හැසිරීමෙන් පරෙස්සම්විය යුතු බව අවධාරණය කළ යුතුය.

දිනකට සිය දෙනෙනුට ආසන්න ප‍්‍රමාණයක් ජීවිතක්ෂයට පත්වන කාල වකවානුවක අප සියළු දෙනාටම බරපතල වගකීමක් තිබේ. බිහිසුණු ත‍්‍රස්තවාදී ගැටුම් පැවැති කාලයේ දී හෝ දිනපතා මෙපමණ මිනිස් ජීවිත ප‍්‍රමාණයක් රටට අහිමි වූයේ නැත. තර්ජනය නැග එන අතරවාරයේ පවා ධෛර්යය සම්පන්නව නැගී සිටිම අවශ්‍යය. උපරිමයෙන් ශක්තිමත් විය යුතුව තිබේ. මුහුණු ආවරණ පැළැදීම, නිතර අත් සෝදා ගැනීම, සමාජ දුරස්ථකරණය වැනි මූලික සෞඛ්‍ය පිලිවෙත් අපහසු දේ නොවේ. එහෙත් නොසැලකිල්ල හා වගකීමක් රහිත හැසිරීම අප සියළු දෙනා අසරණ කර ඇති බව ස`දහන් කළ යුතුය.

අපට ඇති ප‍්‍රශ්නය කොවිඞ් තර්ජනය පමණක් නොවේ. ආර්ථික ප‍්‍රශ්න පැන නැගී තිබේ. දරුවන්ගේ අනාගතය ගැන කනස්සල්ලක් ඇත. රැකියා ස්ථානයෙහි ගැටළු ඇත. සංචරණ සීමා කිරීම මත ඇතිකරන හුදෙකලා භාවය ඉතා නරක මනෝභාවයක් ඇති කරන්නටට ඉඩ තිබේ. මෙම අනපේක්ෂිත කාල වකවානුව තුළ ජන සමාජයේ මානසික මටට්ම උසස් තැනෙක පවත්වා ගැනීම ඉතාම වැදගත්ය. සැනසිල්ල අවශ්‍යම හෝරාවකි. අනවශ්‍ය ගමන් බිමන්වලින් වැලකී නිවෙස්වල සිටින ජනතාවගේ රසවින්දනට ගැන අලූත් පැත්තකින් අවධානය යොමු කළ යුතුය. රට තුළ තිබුණ පසුබිම මෙම රාමුව තේරුම්ගැනීමට උපකාරී වනු ඇත. නාට්‍යයක්, චිත‍්‍රපටියක් බලන්නට අවස්ථාව තිබුණි. සංගීත සංදර්ශන වැනි විනෝදාත්මක කටයුතු වල නිරතව සිටියහ. නිවසින් බැහැර ගොස් ආහාර වේලක් ගැනීමට ඉඩ  කඩ තිබුණි.

මනස හදන, යමක් ඉගෙන ගන්නට ඉඩ දෙන සහ රසාස්වාදය ඇති කරන පරිදි මාධ්‍ය භාවිතාව වෙනස් කිරීමට පියවර ගැනීම අවස්ථාවෝචිතය. පුවත්පත්, ගුවන් විදුලිය හා විශේෂයෙන්  රූපවාහිනි නාලිකාවල වැඩසටහන් සමාලෝචනය වැඩදායකය. අනෙක් අතට නිර්මාණකරනයේ ඒකාධිකාරයක් ඇති කිරීම අනුචිකය.

ධනය ඇති ඉහළ පැලැන්තියේ පිරිස විශේෂ නාලිකා වලින් උසස් රසවින්දනයනයකට යොමු වී සිටී. පුද්ගලිකව රසාස්වාදයකට අවස්ථා තිබේ. මුදල් ගෙවා ලෝකයේ සම්භාව්‍ය නිර්මාණ ලබා ගත හැකිය. මැද පන්තියේ ඇතැම් පිරිසකට හා සමාජයේ පහල ස්ථරයට ලැබෙන රසාස්වාද අවස්ථා ගැන තෘප්තිමත් විය හැකිද?  පසුගිය කාලයේ කුඩා සිනමාශාලා, අලූත් චිත‍්‍රපට ගෙන්වන වැඩපිලිවෙල වෙනුවෙන් ආයෝජනයක් සිදුවිය. එය ව්‍යවසායයක් පමණක් නොව අවස්ථා අහිමි පිරිසකට පිලිතුරක් විය. අලූත් තීරණ අනුව කර්මාන්තයට සීමා පනවා ඇත. එය නිර්මාණකරනය පාලනය කිරීමකි.  ආයෝජකයන් දුර්මුඛ කරන පියවරක් ද වී තිබේ.

සංස්කෘතික විවිධත්වය මනුෂ්‍ය අවශ්‍යතාවයකි. වෙනත් රටක සිදුවන නිර්මාණකරනයක රස විදින්නට අයිතියක් තිබේ. එතැනින් ලැබෙන පිටිවහල ප‍්‍රබෝධනය ඇති කරයි. නිර්මාණයක විචිත‍්‍රභාවය පුරා ඇති කරන මනෝභාව ජීවිතයට ඉතාම වැදගත්වන අතර අලූත් සිතිවිලි ඇති කරන බව දැක්විය යුතුය. මෙවැනි තීරණාත්මක වකවානුවක මනස ලිහිල් කරන, අලූතින් හිතන්නට ඉඩ දෙන නිර්මාණ ජනතාව අතරට යා යුතුව තිබේ. සාහිත්‍යවේදීන්, නිර්මාණ ශිල්පීන් සමාජයක ඇති වන වේදනා පිරිමැද සුවපත් කරන්නෝ වෙති. සියුම් තත්සරයකින් හදවතක් සුවපත් කළ හැකිය. ප‍්‍රතිකාරයකට වඩා යමක් බව සදහන් කළ යුතුය. මෙම තීරණාත්මක හෝරාවේ දී දෙස් විදෙස් නිර්මාණවේදීන් ගේ ඇසුර සමග ජනී ජනයා ගේ රසාස්වාදනය ඉහළට නංවා බලාපොරොත්තු ඇති කරන තැනට පත් කරගැනීම වැඩදායක වනු ඇත.

ක‍්‍රමයක වෙනස්කම් ප්‍රගමනයට රුකුලකි

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2021/08/04 – ලංකාදීප

ක‍්‍රමයක වෙනස්කම් උහුලන්නට ජන සමාජයකට හැකිවිය යුතුය. වෙනස් නොවන දෙයක් පවතින්නේ නැත. එය ස්වභාවික නියමයකි. වෙනස්කම් නතර කරන්නට අරගල කළ හැක. විප්ලව සිදුවනු ඇත. ගැටුම් හා කොලාහල තුළින් අලූත් ව්‍යුහයක් තැනෙන අතර එයට අනුගතව අවස්ථා උදාකරගන්නට සමත්වන කොටස විකාශයක පෙර ගමන්කරුවෝ බවට පත්වනු ඇත.

සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ විකාශය සම්බන්ධ අත්දැකීමක් අපට තිබේ. දුරකතනයක් භාවිතා කිරීම පැලැන්තිය දක්වන ආභරණයක් වී තිබුණි. රැහැන් ඇද සවිකරන දුරකථනය බලය පෙන්වන සංකේතයක් විය. අවහිරතා නොතිබුණහොත් දෙකෙලවරක සිටින දෙදෙනෙකුට සීමාසහිත ප‍්‍රදේශයක් දක්වා කතා කළ හැකි වූ බව මතක් කළ යුතුය. සන්නිවේදනය ක‍්‍රමික විකාශයක් සිදුවිය. ශ‍්‍රී ලංකාවට ද එහි බලපෑම එල්ලවිය. ජංගම දුරකථන සේවා සමාගමකට ඉඩ සැලසෙන පණත් සංශෝධනය කෙරිණි. දශක දෙකක් තුළ විශාල වෙනසක් සිදුවී තිබේ. සන්නිවේදනය විවිධ පැති කරා විහිදී ඇත. අන්තර් ජාලය ගැන නොදන්නෝ නොවෙති. ජීවිතය පහසු කරන්නට සමත්ව ඇත. සංස්කෘතික හා සදාචාර විනාශයකට හේතුවූ බව දක්වන කොටසක් ද සිටින නමුත්, ලබාගත හැකි ප‍්‍රයෝජන මිල කළ නොහැකිය. බැංකුව අත ළගට පැමිණ තිබේ. අධ්‍යාපනයට අවස්ථා ලැබී ඇත. තොරතුරු වේගයෙන් දැනගැනීමට හැකිය.

විකාශයට අවහිර කරන තාක් දුපතක සිරකරගෙන සිටිය හැකිය. දොරටු විවෘත කළ වහා පරිවර්තනය ආරම්භ වෙයි. අධ්‍යාපන සහ බලශක්ති වැනි අංශ වල විශාල වෙනස්කම් ජාත්‍යන්තරව සිදුවී තිබේ. එයට අනුව ඉදිරියට ගමන් නොකිරීම අපට ඇති දුබලතාවයකි. පැරණි ව්‍යුහයයෙන් ගැලවෙන විට එයින් යැපෙන කණ්ඩායමට ප‍්‍රශ්න ඇතිවෙයි. පවතින යතාර්ථය බුද්ධිමත්ව තේරුම්ගත යුතුය. හදවතට ආමන්ත‍්‍රණය කරන ආකර්ශණීය වචනවලට බහුතරයක් දෙනා රැුවටී ඇත. සිදුවන දැවැන්ත වෙනස්කම් වලට අවහිර කළ හැකිය. බාධා පමුණුවන අතර නිදහස් අධ්‍යාපනය වනසන බවට දොස් තබන්නට පුලූවන්කමක් ඇත. එහෙත් අප සියළු දෙනා නොදැනුවත්වම අවස්ථාව අහිමි ජන කොටමක් බවට පත් වෙමින් සිටී. උචිත ආකාරයට අනුගත නොවුනහොත් ප‍්‍රතික්ෂේපවන අවදානමක් තිබේ.

දුරකථනය, එක්තරා පැලැන්තියකට වරප‍්‍රසාදයක් වූ  හා සමානව අධ්‍යාපනය ද එක කොට්ඨාශයක් අතට පත්ව ඇත. තාක්ෂණයෙන් එය වෙනස් කළ හැකිය. ලෝකයේ  ඕනෑම විශ්ව විද්‍යාලයක අධ්‍යාපනය, නිවසේ සිට ලබාගත හැකි අන්දමට රාමුව වෙනස් වෙමින් තිබේ. අනෙක පන්ති කාමරයට පැමිණ ඉගෙනගැනීම අනිවාර්ය නැත. මුදල් ගෙවන හෝ ශිෂ්‍යත්වයකට හිමිකම් ඇති ශිෂ්‍ය ප‍්‍රජාවට ලෝකයේ හොදම කථිකාචාර්යවරයාගේ සේවය ලබාගත හැකි ආකාරයක පරිවර්තනයකි. ඔක්ස්ෆඞ්, කේම්බි‍්‍රජ් හෝ සෝබෝන් යනු දුරබැහැර ගමක දරුවෙකුට ද ඉගෙනගත හැකි තැන් බවට පත්වෙන යුගයක වෙනත් අධ්‍යාපනයේ නිදහස තවත් අර්ථ දැක්විය හැකිද?  කොවිඞ් තර්ජනය පවතින පසුබිම තුළ අන්තර් ජාලය භාවිතා කර ඉගෙන ගන්නා දරුවෝ එහි පළමු පුරුක විය හැකිය. පවතින ක‍්‍රමය ආරක්ෂා කරගැනීම වෙනුවට අප සටන් කළ යුතු අලූත් යුගයකට ඇතුළුවන වරම වෙනුවෙන්ය.

සන්නිවේදනය, අධ්‍යාපනය හෝ බලශක්තිය වැනි අංශවල පැරණි ක‍්‍රම ආරක්ෂා කරගැනීම එයින් යැපෙන සුළු කොටසකගේ එකම අභිප‍්‍රාය වී තිබේ. පස්වැනි පරම්පරාවේ සන්නිවේදන දියුණුව, පොසිල බලශක්ති යුගය අවසන් කිරීම හෝ පාසල සාධකයක් නොවන ඉගෙන ගැනීම වැනි සිද්ධි මෙම අලූත් යුගයේ ලක්ෂණ අතර තිබෙන බව අමතක කළ යුතු නැත.

ලෝකයේ සමහර රටවල විභාග පැවැත්වීමක් නැති අධ්‍යාපනයක් හදුන්වා දෙන තරමට ක‍්‍රම වෙනස් වී ඇත. අධ්‍යාපනය යනු සිතිවිලි පෝෂණය කිරීමකි. දැනුම ගබඩාකර තබාගැනීම වෙනුවට දැනුම සොයාගන්නා ආකාරය ගැන දැනුම්වත්වීම අධ්‍යාපනය බව නිර්වචනය වෙමින් පවතින යුගයකි. කටපාඩම් කිරීම වෙනුවට පර්යේෂණයට ඉඩ දෙන කාලය වැඩි ඈතක නොවේ. අලූත් පැති ගැන සාකච්ඡා නොකරන්නේ ඇයි? පාසල, පාසල පැවැත්වෙන දින ගණන, ඒවායේ චක‍්‍ර ලේඛන හුදෙක් දරුවන්ගේ සාක්ෂරතාවය සදහා වැදගත් අංග වනු ඇත. ඉගෙන ගැනීම හා අධ්‍යාපනය එයින් ඔබ්බට විහිදී ගිය පුළුල් ක්ෂේත‍්‍රයකි. විශාල විකාශයක් සිදුවෙමින් පවති. අවස්ථාව අහිමි සමාජයක් හැදෙන්නට ඉඩ තැබිය යුතු නැත.

නැවත නැවතත් බඹරු ඇවිත්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/07/28 – ලංකාදීප

 බඹරු ඇවිත් චිත‍්‍රපටය ගැන අලූත් අවධානයක් ඇති වී තිබේ. 2020 කෑන්ස් සිනමා උළෙල සදහා ලෝකයේ සම්භාව්‍ය සිනමා කෘති විසි පහක් අතරින් එකක් වශයෙන් තෝරා ගෙන ඇත. ධර්මසේන පතිරාජ ශූරීන් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද බඹරු ඇවිත් චිත‍්‍රපටය පැරණි දල සේයා පටවලින් පරෙස්සමෙන් තෝරා නැවත ප‍්‍රතිසංස්කරණය කර ඇති අතර එය සංරක්ෂණයට පියවර ගැනීම අගය කළ යුතුය.

මෙම චිත‍්‍රපටය ප‍්‍රදර්ශනය අරඹන්නේ 1978 වසරේ දී ය. ‘‘පරෙස්සමෙන් බඹරු ඇවිත්’’ යන පුර්ව ප‍්‍රචාරක වැකිය තරුණන් අතර අතිශය ආකර්ශනය විය. චිත‍්‍රපටයේ එන ඇන්ටන් හා වික්ටර් චරිත දෙක එකල සමාජයේ ස්ථර දෙකක් නියෝජනය කළහ. ජෝ අබේවික‍්‍රම, විජය කුමාරතුංග, මාලනී ෆොන්සේකා ඇතුළු දක්ෂ නළු නිළියන් රැසක් එහි චරිත නිරූපනය කළ අතර කේමදාස මාස්ටර් එහි සංගීතය සැපයීය. දශක පහක සිංහල සිනමාවේ විශිෂ්ඨ කෘති අතරින් එකක් සේ නම් කර ඇති අතර ජනාධිපති සම්මාන ඇතුළු දෙස් විදෙස් ඇගයිමට ලක්ව ඇති වටිනා නිර්මාණයකි.

ධීවර පවුල් කිහිපයක් කේන්ද්‍ර කරගෙන කරන ලද චිත‍්‍රපටය තුළ ග‍්‍රාමීය ජන ජීවිතය නාගරික ලක්ෂණ තුළ කැළඹෙන අයුරු මැනැවින් විදහා දක්වා තිබේ. සම්ප‍්‍රදායික ව්‍යුහය හා පැරණි සමාජ වටිනාකම් ධනය හා බලය හමුවේ මුහුණ දෙන ඉරණම සියුම් ව විග‍්‍රහ කර ඇත. පතිරාජ ශූරීහු නිර්මාණය කරන ලද කෘතිය තුළ බරපතල සමාජ විග‍්‍රහයක් ගැබ්ව තිබුණ අතර ඔහු අත් විදින ලද, බරපතල පීඩාව ගැන සාකච්ඡා කරන ලද බව සැකයක් නැත.

බඹරු ඇවිත් පළමුවෙන් ප‍්‍රදර්ශනය කරන ලද කාල වකවානුවේ තිබුණ පසුබිම අදටත් එලෙසම පවතී. පැවැත්ම වෙනස් කරන්නට අරගල කරන ලද පරම්පරාව අපට අහිමි වී අප අතරින් සමුගෙන බව සදහන් කළ යුතුය. පැරණි පරපුරෙන් යශ්ඨිය අගට ගත් අද ජීවත්වන සටන්කාමීහු අරගලය කරගෙන යමින් සිටී. තවත් වසර ගණනකට පසු පවතින දුක් වේදනා ඊළග පරම්පරාවට බාර දෙනු ඇති බව ඉතාමත් පැහැදිලිය. සූරාකෑම අවසානයක් නැත. බලහත්කාරය එසේමය. ලිංගික අතවර, ගැහැණිය සම්බන්ධ නරක ප‍්‍රතිරූපය එලෙසම පවතී. දරිද්‍රතාවය ජන ජීවිතය වට කර සිටින අතර අඩුම තරමින් හෙට දවස ගැන පවා හිතන්නට අපහසු තැනකට බහුතරයක් දෙනා තල්ලූකර ඇති බව පෙනේ. ජනතා විරෝධය හැම තැනකින්ම ඇවිලෙමින් තිබේ. එකක් කරදර ලෙහා ගතහොත් තවත් කරදරයක් නැවත ඇවිලෙන තරමට සමාජය නොසන්සුන් තැනකය. සංවර්ධනය හ ජන ජීවිතය ඉහළටම ඔසවා තබන ප‍්‍රතිපත්ති ගැන නොනවත්වා සාකච්ඡා කරන නමුත් මිනිසුන්ට ලැබෙන දෙයක් තිබේද? හැකියාවක් ඇති  ඕනෑම කෙනෙකු රට හැර යන්නට තැත් කරමින් සිටිති. දරුවන්ගේ අනාගතය අදුරු වනු ඇති බවට සැකයෙන් පසුවෙති. බඹරු ඇවිත් චිත‍්‍රපටය අප ගිලී සිටින, මෙකී දරුණු ඛේදවාචකය තේරුම් ගැනීමට හොද සංකේතයකි.

ක‍්‍රමය වෙනස් කරන බව ශපථ කර බලයට එන දේශපාලනඥයෝ පවතින තත්ත්වයට වගකිව යුතුද? නැත්නම් ආණ්ඩුවක් බලයට පත් කර තමන්ගේ උවමනා එපාකම් ඉටු කරගැනීමට හිතන පාක්ෂිකයන් වගකිව යුතුද? තමන්ගේ ආණ්ඩුවක් හදාගෙන රස්සාවක්, ඉඩමක්, දරුවාට පාසලක් ඇතුළු සියළු දේ සදහා කැසකවන අවස්ථාවාදී පිරිස අප අතර බහුලය. රටට වැදගත්වන, ආර්ථික සහ සමාජ පරිවර්තන සදහා වන පියවර අවහිර කරන අතර නිසි අවස්ථාවේ දී ගත යුතු තීරණ වලට බාධා පමුණුවති. රජයෙන් නඩත්තුවීම හැර අනෙක් බලාපොරොත්තුවක් නැත. ජාතිය, ආගම දේශපාලන පක්ෂය පැලැන්තිය හා තවත් නොයෙක් ආකාරයෙකින් රට බෙදී ඇති අතර එකට එකතු වී විසදුමක් කරා ගමන්කරන්නට සුදානමක් නැත. එය අප මුහුණ දී ඇති බලවත් දුබලතාවයකි. විශාල ප‍්‍රචාරක ඝෝෂාවකට එක ඡන්දයක දී රැවටෙන ජනතාව අනෙක් ඡන්දයක දී තවත් ඝෝෂාකාරී රැවටිල්ලකට ගොදුරුවන බව පෙනේ.

යතාර්ථය තේරුම්ගැනීම වැදගත්ය. ලෝකයේ අනෙක් රටවල් ඉදිරියට යන අතර සරු පොලවක්, ඉතාම හොද දේශගුණයක්, දක්ෂතම මානව සම්පතක් සහ ඉතිහාසයෙන් දායාද වූ වටිනා සංස්කෘතික අනන්‍යතා සහිත ශ‍්‍රී ලංකාවට සිදුවී ඇත්තේ කුමක්ද? බඹරු ඇවිත් පරෙස්ම්වෙයල්ලා යැයි නැවතත් දරුවන්ට කියන්නට සිදුවී තිබේ. අප ගමන් කළ යුතු දිසාව ගැන සන්සුන්ව, මැදහත්ව අලූතින් හිතන්නට අවශ්‍යය. 

පරපුරෙන් පරපුරට දායාදකරන අභාග්‍යය

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2021/07/21 – ලංකාදීප

අප සියළුම දෙනා අධ්‍යාපන ප‍්‍රතිසංස්කරණ වලට එරෙහිව පාරට බැස අරගල කරන ලද පරම්පරාවේ දරුවන්ය. 1987  දී ආරක්ෂක අංශ වල බාධා මැද ‘‘පලා බබා අපට එපා’’ කියමින් තාර පාරේ ඇවිද ගෙන ගිය බව අමතක නැත. අධ්‍යාපන ප‍්‍රතිසංස්කරණවලට අදත් බරපතල විරෝධතා තිබේ. අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරගැනීමට බව කියැවෙයි. ඉතාම මෑතක දී සයිටම් පණතට එරෙහිව අරගල කරන ලද අතර අද ගෙන යන සටන කොතලාවල පණත පරාජය කිරීම සදහාය. අනාගතයේ දවසක අපගේ දරුවන් ඔවුන්ගේ කුඩා දරුවන්ට නිදහස් අධ්‍යාපනය සදහා කළ සටන්කාමී ගමන ගැන ආඩම්බරයෙන් කතා කරනු ඇත්ද?

ක‍්‍රිස්තු පුර්ව 544  දී පමණ චීනයේ විසු දක්ෂ සෙනෙවියෙකු හා දාර්ශනිකයෙකු වු සුන් ට්ත්සු ගේ ප‍්‍රකාශයකට අනුව ‘‘සටන් කළ යුතු වෙලාව දන්නා අය ජයග‍්‍රහණය කළ නොහැකි වෙලාව දනිති. අප තෝරා නොගත යුතු මාර්ග තිබේ. පහර නොදිය යුතු හමුදා ඇත. පහර නොදිය යුතු නගර හා පවුරු තිබේ’’. ජීවිතය ද යුද්ධයකි. එහි හිස ඔසවා ගෙන සිටිය හැකි තැන් ඇත. හිස නමා ගෙන මග හැරිය යුතු අවස්ථා තිබේ. සටන් කළ යුතු නමුත් සටන් නොකළ යුතු මන්දැයි කල්පනා කළ යුතු තීරණාත්මක තැන් ද ඇත. ආණ්ඩුව සහ පාලන කරන ක‍්‍රමය ගැන ප‍්‍රශ්න ඇත. ජනමතය මෙහෙයවා ආණ්ඩුව අප‍්‍රසාදයට පත් කළ හැකි අතර ඊළග මැතිවරණයේ දී පරාජය කිරීම ලෙහෙසිය. පරාජය කළ යුතු ජරාජීර්ණ, පටු දේශපාලන ක‍්‍රමය වන අතර අහිංසක දරුවන්ගේ අනාගතය නොවේ. අධ්‍යාපනය යනු පහර දී බිද දැමිය යුතු නැති පවුරකි.

පාසලකට ඇතුලත් වන දරුවන්ගේ සිත් තුළ අප‍්‍රමාණ බලාපොරොත්තු ඇත. දෙමාපියන් වශයෙන් දරුවන්ගේ අනාගතය වෙනුවෙන් කරන කැපවීම මහත්ය. පවතින සංකීර්ණ ක‍්‍රමය තුළ අධ්‍යාපන අංශයේ දුබලතා බහුලය. නිදහස් අධ්‍යාපනය බව දක්වන නමුත් එයට ගෙවන වන්දිය සුළු පටු නොවේ. නොමිලේ දෙන සෑම දෙයකම සැගවුණ මිලක් තිබේ. පොත පත, නිල ඇදුම්, ගාස්තු අය නොකරන ඉගැන්වීම් ඇතුළු සෑම අංශයක්ම මහජන බදු වලින් ආවරණය කෙරේ. පාසල් අධ්‍යාපනය ප‍්‍රමාණවත් නැති අතර ඉතා තරගකාරීය. ටියුෂන් වලට දරුවන් යවන අතර එක විෂයකට ගුරුවරු දෙතුන් දෙනා වෙත යවන දෙමාපියෝ එයින් උත්සාහ කරන්නේ දරුවන්ගේ අනාගතය ගොඩනගන්නටය. පසුගිය දශක හත අට තුළ අධ්‍යාපන අංශයේ දැවැන්ත වෙනස්කම් සිදුවී තිබේ. උගන්වන ක‍්‍රමය පමණක් නොව උගන්වන විෂය කාරණා සම්බන්ධයෙන් ද සිතා ගත නොහැකි පරිවර්තනයක් සිදු වී ඇත. කටපාඩම් කිරීම වෙනුවට හිතන්නට උගන්වන ක‍්‍රම භාවිතා කෙරේ. විභාග පැවැත්වීම දැනුම මනින ක‍්‍රමයක් නොවේ. ලෝකයේ  ඕනෑම විශ්ව විද්‍යාලයක ඔන්ලයින් ඉගෙන ගැනීමට හැකියාව ලැබී තිබේ. එබදු පරිසරයක් තුළ නොගැලපෙන ක‍්‍රම තුළ මෙරට සිසු දරුවන් අතිශය පීඩාවට පත්ව සිටිති.

වෘත්තීය සමිති සටන්කාමීන් පමණක් නොව පාලකයන් අවබෝධ කරගත යුතු තවත් පැත්තක් ද තිබේ. දරුවන් ද, දෙමාපියන් ද රට හැර යමින් සිටී. අවස්ථාවක් ලැබෙන පළමු වාරයේ දී ම ලෝකයේ  ඕනෑම රටකට පිටත්ව යන්නට සූදානමක් නොමැති අය නැත. වරප‍්‍රසාද ලබන සුළු පිරිසකගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් අප සියළු දෙනා ගේ ජීවිත කැප කර තිබේ. දුප්පත් ජනතාවගේ දරුවන්ට නිදහස් අධ්‍යාපනය බව ප‍්‍රකාශවන නමුත් සමහර නායකයන්ගේ දරුවෝ ඉගෙන ගන්නේ පිටරටවලය. එම තත්ත්වය විශේෂයෙන් සලකා බැලිය යුතුය. කොවිඞ් වසංගත තත්ත්වය නොතිබුණේ නම් උදෑසන අවදි වී පාසලට යන දරුවෝ අවසානයේ දී අදුර ද සමග නිවසට එන්නේ අතිරේක පන්ති ද අවසන් කිරීමෙන් පසුවය. ඉතාම සීමිත අවස්ථා සදහා කිසිසේත් විශ්වාස කළ නොහැකි තරමට වෙහෙසෙන, ධනය වැය කරන අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය ආරක්ෂා කරගැනීමට සටන් කළ යුතුද? අලූතින් හිතන්නට නොහැකි, විකල්පයක් ගැන කල්පනා නොකරන සමාජය,  ඕනෑම පාලන ක‍්‍රමයකට ඇති වරප‍්‍රසාදයකි. නිදහස් හා නිවහල් විය යුතු සිතිවිලි වලින්ය. අරගල කළ යුතු වෙනස්කම් වෙනුවෙන්ය.

අධ්‍යාපන ක්ෂේත‍්‍රය දේශපාලන හෝ වෘත්තීය සමිති බල අරගලයක කොටසක් විය යුතු නැත. අධ්‍යාපන විශේෂඥයන්, නිදහස් චින්තකයන්, සහ පර්යේෂකයන් විවිධ පැති වලින් සොයාබලා අවශ්‍ය වෙනස්කම් කළ යුතු තැනකි. කළ යුතු වැදගත් වෙනස්කම් ගැන බුද්ධිමතුන් ගේ යෝජනා ප‍්‍රබලව ඉදිරිපත් නොකරන පසුබිමක නැගෙන ඝෝසාවක තරම ඉතාම සන්සුන්ව සාකච්ඡා කළ කාරණයකි.

Older Entries