මැති ඇමැති සංඛ්‍යාව බස්සන ඉතාලි පාඩම

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/10 /21 – ලංකාදීප

මුළු ලෝකයම එකිනෙකට වෙනස් ගැටළු ගණනාවක සිටින අතරවාරයේ ඉතාලි වැසියෝ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජනය කප්පාදු කරන තීරණයක් ගෙන ඇත. එරට පාලක පක්ෂ සන්ධානයේ යෝජනාවක් අනුව, මන්තී‍්‍ර කණ්ඩායම හා සෙනෙට් මණ්ඩලය නියෝජනය අඩු වනු ඇති අතර එය සියයට හැත්තෑවක බහුතර ඡන්දයකින් අනුමත වී තිබේ. එරට ව්‍යවස්ථාව අනුව අලූත් සංශෝධනය වෙනුවෙන් ජනතා මතය විමසිය යුතුය. ජනමත විචාරණයෙන් ජය ලැබූ සංශෝධනය 2023 මහ මැතිවරණයේ සිට ක‍්‍රියාත්මක වන බව දැක්වෙයි.

වසර තිහක ඉතිහාසය තුළ බලයට පත් වූ දේශපාලන පක්ෂයක් ඡන්ද පොරොන්දුවක් ඉටු කළ පළමු අවස්ථාව බව මෙම තීරණය ගැන සදහන් කරන විචාරකයෝ කරුණු දක්වති. බලයේ සිටින සන්ධානයේ බලවත් පාර්ශවය ෆයිව් ස්ටාර් පක්ෂයයි. මෑත කාලයේ දී දේශපාලනයේ මතුවූ බලවත් පිරිහීම පදනම් කරගෙන ජනතා අවධානය දිනාගත්තේය. මන්තී‍්‍ර නියෝජනය අඩු කිරීම එම පක්ෂයේ යෝජනාවකි. එමතීරණය අනුව 690 ක් ව තිබුණ මන්ත‍්‍රී සංඛ්‍යාව 400 දක්වා අඩු කෙරේ. සෙනෙට් මණ්ඩලය 315 කක සිට 200 දක්වා අඩු වනු ඇත. නියෝජනය අඩු කිරීමෙන් පමණක් යුරෝ බිලියනයක මුදලක් ඉදිරි වසර දහයක් තුළ ඉතිරි කරගත හැකි වනු ඇතැයි ගණන් බලා තිබේ.

කෙසේ වෙතත් මෙම යෝජනාව ගැන විවේචනය කරන ඇතැම් පිරිසක් දරන මතය වෙනස්ය. නියෝජනය අඩු කිරීමෙන් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය පිරිහෙන බව දක්වා තිබේ. වියදම් ඉතිරි කරගැනීම පමණක් නොව ජනතා නියෝජනයට ඉඩ අහිමිවීම ගැන ද කල්පනා කළ යුතු බව දක්වා ඇත.

බලවත් දේශපාලන අර්බුද ගණනාවකට පසු එරට දක්ෂිණාංශික හා වාමාංශික පක්ෂ එකතු වී ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන්නේ කලකට පසුවය. එයට මුල් වූයේ ඉතාලියේ විහිළුකාර චරිතයක් වශයෙන් නැගී ආ බීපෙයි ග‍්‍රිල්ලෝ ගේ ව්‍යායාමයයි. හෙතෙම සංවිධානයක්, අරමුදලක්, ද්‍රෘෂ්ඨිවාදයක් හෝ මුලස්ථානයක් නැති ෆයිව් ස්ටාර්ස් ව්‍යුහය නිර්මාණය කළ අතර එය අන්තර් ජාලයෙන් ජනතාව අතරට ගියේය. මැතිවරණයෙන් ජය ගත් නමුත් ආණ්ඩු බලය සදහා ප‍්‍රමාණවත් ආසන සංඛ්‍යාවක් රහිත අවස්ථාවක විශ්ව විද්‍යාල මහාචාර්යවරයෙකු වූ ජුසෙෆේ කොන්ටී අගමැතිවරයා වශයෙන් නම් කර සන්ධාන ආණ්ඩුව ස්ථාපිත කළේය. ඔහුගේ ආණ්ඩුව මන්ත‍්‍රීවරු අඩු කරන යෝජනාව සදහා ජනමත විචාරණය පැවැත්වීය.

දේශපාලන ක‍්‍රම සහ දේශපාලනඥයන් ගැන ලෝකයේ කොතැනත් විවේචන තිබේ. පුද්ගල චරිත ගැන අප‍්‍රසාදයක් ඇත. ජනතාව ඉදිරියට පැමිණ බලය ඉල්ලන දේශපාලනඥයෝ බලය ලැබුණ පසු හැසිරෙන අන්දම කෙරෙහි අප‍්‍රසාදය පළකරති. වැටුප් හා වරප‍්‍රසාද කෙරෙහි නැඹුරුවන අතර බලය පාවිච්චි කරන අන්දම ගැන ද ජනතාව තුළ අසතුටක් තිබේ. එය ලෝකයේ අද දැකිය හැකි ප‍්‍රවණතාවයකි. බලවත් ප‍්‍රසාදයකින් බලයට පත් කරන ආණ්ඩු ඉතා ඉක්මනින් පිරිහෙන අතර ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඞ් ට‍්‍රම්ප් හොදම උදාහරණය බව දැක්විය හැකිය.

තාක්ෂණ යුගයේ දී ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයට විශාල අවස්ථා ඇත. මහජනතාව නියෝජනය කරන තැන සම්බන්ධයෙන් බලවත් පරිවර්තනයකට යා හැකිය. ඉතාම ඉක්මනින් ජනතා මතය දැනගැනීමට තොරතුරු තාක්ෂණයෙන් ලබා ගත හැකි පිටිවහල ඉමහත්ය. නිවැරදිව මතය මැන ගත හැකි ක‍්‍රමයක් සකස් කරගතහොත් සුළු පිරිසක්  නගන විශාල ඝෝෂාවකින්, සත්‍ය විකෘති කිරීම ද වලක්වනු හැකිය. ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් ගැන සාකච්ඡා  කරන මෙම කාලවකවානුවේදී මහජන නියෝජිතයන් ගණන අඩු කරන හා දුෂණයට හේතුවක් වන, අධික වියදම් සහිත මනාප ක‍්‍රමය ඉවත් කිරීම ගැන ද අවධානය යොමු කිරීම සුදුසුය. ඉතාලියෙන් එන පණිවුඩය විමර්ෂණය කිරීම එහිලා වැදගත් වනු ඇත.

ජාතික වස්තු කොල්ලකරුවන්ගෙන් ආපසු ලැබෙන සලකුණු

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/ 10/ 14 – ලංකාදීප

කොවිඞ් 19 වයිරසයේ බලපෑම ඉදිරියේ මුළු ලෝකයම ගැටළු සහගත තැනකය. එක්තරා ආකාරයකට නිසොල්මන්ය. එහෙත් නිහඩ වී නැත. අතීත උරුමය ඉල්ලා කරගෙන ගිය සටනක් තීරණාත්මක තැනකට පැමිණ තිබේ. නෙදර්ලන්ත කෞතුකාගාර දෙකක් තමන් සතු එහෙත් වෙනත් රටවලට අයත් පෞරාණික දේ ආපසු භාර දෙන්නට තීරණය කර ඇත. එය සෑහෙන කාලයක්  කරගෙන ගිය අරගලයක ප‍්‍රතිඵලයකි. නිසි නීත්‍යානුකූල ක‍්‍රමවේදයක් සකස් කළහොත් ලක්ෂයක පමණ භාණ්ඩ ප‍්‍රමාණයක් ආපසු  දෙන බව එරට කෞතුකාගාර ප‍්‍රධානීහු දෙපොලක් ජාත්‍යන්තර මාධ්‍යයට කියා තිබේ.

නොයෙක් හේතු මත රටවල් යටත් කරගෙන සිටි අධිරා්‍යවාදීහු එම රටවල නටඹුන්, චිත‍්‍ර, ස්මාරක හා පැරණි කෘති රැගෙන ගියේය. සමහර ඒවා  පොදු ස්ථාන වල ප‍්‍රදර්ශනය කෙරේ. තවත් කොටසක් පුද්ගලික අයිතියක් හෝ ආයතන වල වත්කම් වශයෙන් පවතී. වෙනත් රටවල් අයිතිකරගෙන සිටින තම ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික මෙවලම් ගැන ශෝක වන අලූත් පරපුර ඒවා ආපසු ඉල්ලා සිටිති. නෙදර්ලන්තය නොඑසේනම් ලන්දේසී ජාතිකයෝ රටවල් යටත් කරගත් බලවත් ජාතීන් අතර එක කොටසක් පමණකි. පෟතුගීසි සහ ඉංග‍්‍රීසි ජාතිකයෝ පමණක් නොව පෙරදිග හා අපරදිග බලවත් රටවල් ද වෙති.

ලංකාවට අයත් ඉතා වටිනා පුරාවස්තු හා ලේඛන සැහෙන ප‍්‍රමාණයක් පවා අධිරාජ්‍යවාදීහු අයිතිකරගෙන ඇති බව නොරහසකි. බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ප‍්‍රදර්ශනයකට තබා ඇති ලංකාවට අයිති කෞතුක භාණ්ඩ එයට එක උදාහරණයකි. නැවත රටට අවශ්‍ය බව නොයෙක්වර ප‍්‍රකාශ කර ඇති නමුත් නොයෙක් හේතු අනුව ඇතැම් දේ ලැබී නැත. සංකේතාත්මකව සමහර දේ නිල වශයෙන් භාර දී තිබේ. අතීත උරුමයේ කොටස් ආපසු ලැබිය යුතු බව අවිවාදිතය. එහෙත් ඒවා ආපසු ලබාගැනීමට සකස්විය යුතු ක‍්‍රමවේදය ඉතා සංකීර්ණය.

අයිතිකරගැනීම පමණක් නොව ඒවා මතු පරපුර වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම ද වැදගත්ය. පැරණි දේ ආරක්ෂා කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් අද රට තුළ විශාල සාකච්ඡාවක් තිබේ. පුරා විද්‍යාත්මක වටිනාකමක් සහිත ස්ථාන ගැන අවධානය යොමු වී ඇත. සමස්ථයක් වශයෙන් සලකනවිට රට තුළ ඇති ආරක්ෂා කරගත යුතු දේ රකින පිලිවෙල සම්පූර්ණයෙන්ම සාර්ථකයැයි සදහන් කරන්නට නොහැකිය. වටිනා ලිපි ලේඛන, පුස්කොල පොත් චිත‍්‍ර සහ ශිලා ලේඛන ඇතුළු දහසකුත් දේ නිසි සේ සංරක්ෂණය නොවෙන බව පෙනේ. වෙනත් රටක බලවත් පරිශ‍්‍රමයකින් ආරක්ෂා කරන දෙයක් නැවත ලබා ගැනීමෙන් පසු එවැනිම අවධානයකින් රැකබලා ගන්නට ඒවා ඉල්ලන රටවලට හැකියාවක් තිබේද යන්න ප‍්‍රශ්නයකි. දැනට අයිති කරගෙන ඇති රටවල් එසේ නොකළේ නම් මෙම සදහන් කරන වටිනාකමක් ඇති දේ වලට අත්විය හැකිව තිබුණ ඉරණම ද වෙනස් එකක් වෙන්නට ඉඩ තිබේ. එහෙයින් මෙම කාරණයේ දී සලකා බැලිය යුතු පැති ගණනාවකි.

ඉතිහාසය ආරක්ෂා කිරීම විශේෂ විෂයයකි. වැදගත් දේ රැකබලාගැනීමට නොයෙක් රටවල් විශාල ප‍්‍රයත්නයක නිරතය. බ්‍රිතාන්‍යයේ කෞතුකාගාර නඩත්තුව එක උදාහරණයකි. රජයේ වියදම පමණක් ප‍්‍රමාණවත් නැත. පුද්ගලික පරිත්‍යාග වලට අමතරව ලොතරයි අරමුදලක් පවත්වාගෙන යයි. ලොතරැයි වලින් ලැබෙන ආදායමෙන් කෞතුකාගාර, පුස්තකාල හා ලේඛනාගාර වල ඇති ඉතා වටිනා දේපොල ආරක්ෂා කෙරේ. ලොතරුයි දිනුමකින් වාසි ලබන තරමටම එයින් සැලසෙන සමාජයීය යුතුකම ගැන විශාල උනන්දුවක් තිබේ. උරුමය නැවත ලබා ගැනීමේ ප‍්‍රයත්නය වැදගත්ය. පවතින දේ ආරක්ෂා කරගැනීමට අනුගමනය කරන පියවර එයටත් වඩා වැදගත්ය.

ජීවිත රැකගෙන රටත් ඉදිරියට

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020.10.07 – ලංකාදීප

කොවිඞ් 19 වයිරසයේ බලපෑම තුරන් වී නැත. ව්‍යාප්තිය ආරම්භ වූ මුල් වකවානුවේ තිබුණ දැඩි භීතිය පමණක් අඩුවී තිබේ. අවදානම තුරන් වී යන තුරු පරීක්ෂාකාරී වීම සුදුසුය. ලෝකයේ නොයෙක් තැන් වලින් වයිරසය මගින් ඇතිකරන බිහිසුණු බව අනාවරණය වෙයි. ජීවිත බිලිගන්නා තරම ගැන තොරතුරු නිතිපතා අනාවරණය කෙරේ. දෙවැනි වටයකින් වයිරසය පැතිරෙනු ඇති බවට අනතුරු ඇගවීමක් තිබුණි. අවදානම එළිපත්තට පැමිණ ඇත. මාස දෙකකට පසු රට අභ්‍යන්තරයෙන් පළමු කොවිඞ් රෝගියා වාර්තා වී තිබේ. එක රෝගියා දෙදෙනෙකු වූ අතර පසුව එකම කම්හලක සේවය කළ හැට නම දෙනෙකුට ආසාදනය වී ඇති බව තහවුරු වී ඇත. ව්‍යාප්තිය පාලනය කරනු අරමුණු කරගෙන රජය විශේෂ නියෝග නැවත බලගන්වා ඇත. සෞඛ්‍ය ආරක්ෂක විධිවිධාන වලට අවනත වීම සියළු පුරවැසියන් සතු වගකීමකි.

ලෝකයේ ධනවත් හා බලවත් රාජ්‍ය වයිරසයේ බලපෑම ඉදිරියේ තර්ජනයකට ලක්ව ඇත. බලවත්ම රාජ්‍යයේ ප‍්‍රධානම පුරවැසියා වූ ඇමරිකානු ජනාධිපති, ජනාධිපති ආර්යාව හා සමීප කාර්ය මණ්ඩල නියෝජිතවරිය ගේ වෛද්‍ය පර්ක්ෂණ වාර්තා මෙම වයිරසයේ තරම අගවා තිබේ. අසල්වැසි ඉන්දියාවෙන් දිනපතා වාර්තා වන සිද්ධි ගණන ඉතාම බරපතලය. ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක් නැවත වතාවක් ලොක් ඩවුන් නොඑසේනම් සාමාන්‍ය ජන ජීවිතය අවහිර කරන තීරණ ගැනීමේ සූදානමක බව හෙළිවෙයි. මෙම වසංගතය කෙබදු අවසානයක් කරා ගමන් කරන්නේ ද යන්න නිශ්චිත නැත. ජීවිත විශාල සංඛ්‍යාවක් අහිමි වනු ඇත. ආර්ථික තත්ත්වය අනතුරකය. සියළු රටවල සංවර්ධන වියදම් අභිබවා සෞඛ්‍ය පිරිවැය ඉහළ යන ලකණු  පහල වී ඇත. වයිරසය පරාජය කරන ප‍්‍රතිකාර සොයා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සිදුවන බව ලෝකයේ දසතින් අනාවරණය වන නමුත් ඒවා භාවිතා කරන්නට ගතවන කාලය නිශ්චිත නැත. ව්‍යාප්තිය පාලනය කර ජන ජීවිත ආරක්ෂා කරගන්නට ශ‍්‍රී ලංකාව සමත්විය. නායකත්වයක් තිබුණි. සෞඛ්‍ය සහ ආරක්ෂක අංශ වෙහෙසී ක‍්‍රියා කළහ. එක තැනකින් අවධානය ගිලිහී තිබේ. ප‍්‍රවේශම් සහගත විය යුතු අවස්ථාවක දී නොසැලකිල්ලෙන් කි‍්‍රයා කිරීම ඉතා නරක ප‍්‍රතිඵල ඇති කරනු ඇත.

ලෝකයේ ඉතා දියුණු රටවල තත්ත්වය හා සසදන විට ශ‍්‍රී ලංකාව කොවිඞ් පාලනය කරන්නට සමත් වූ අතර එය ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක් විය. මිනිසුන් ජීවත් කරවීමේ පියවර වැදගත් බව තීරණය කර අනුගමනය කළ පිලිවෙල හෙයින් ආරක්ෂා කරගත් ජන ජීවිත ගැ න නැවත වටයකින් සලකා බලන්නට සිදුවීම තද අවධානයට ලක් විය යුතුය. කොවිඞ් වයිරසය පැතිරීම සම්බන්ධයෙන් අවදානමක් තිබුණ මුල් වටයේ දී දැඩි නීති පනවා සමාජ දුරස්ථකරණයට පියවර ගත්තේය. සහන අවශ්‍ය ජන කොටස් වලට ආධාර සැපයීය. ජනතාව නිවෙස්වලට සීමා කළේය. දේශපාලන ව්‍යුහය අභිබවා තාක්ෂණික අංශ ඉදිරියට පැමිණියේය. දිවා රාත‍්‍රී නොසලකා නිලධාරීහු ජනතාව වෙනුවෙන් වැඩ කළහ. විශේෂඥ අදහස් වලට ජනී ජනයා අවනත වූහ. රට තුළ තිබුණ සියළු බේධ හා මතවාද පැත්තකින් තබා එක අදහසකට ගොනුවූ අතර එය මෑත ඉතිහාසය තුළ වාර්තා වූ විරල සිදුවීමකි. දැනට වාර්තා වන සිදුවීම් පෙළ සලකා බලන විට නැවත වතාවක් මුල සිට ආරම්භ කරන්නට සිදුවී තිබේ.

වයිරසය තවමත් පවතින අතර සූදානම කාලෝචිතය. ජනතාව ආරක්ෂා ගන්නා අතර අනපේක්ෂිත භීතියක් අනවශ්‍යය. මුල් වටයේ දී සාර්ථකව කරන ලද පියවර  සලකා බලන විට අප සියළු දෙනා සතු වගකීම බරපතලය. අලූතින් කියා දෙන්නට අවශ්‍ය නැත. රට සකී‍්‍රය කරන පියවරක සිටිය දී නැවත වතාවක් පාසල, විභාග, කාර්යාල හා වැඩබිම අවදානම් කලාපයට තල්ලූ කළ යුතු නැත. කොතැන, කෙලෙසක කුමක් සිදුවුව ද තමන් ආරක්ෂා විය යුතුය. පාලනය කරගැනීමෙන් ලැබුණ වටිනාකම් ගිලිහී යා යුතු නැත. රෝහල් වල හදිසි  ප‍්‍රතිකාර ඒකක වලට දරාගත හැකි මට්ටම අභිබවා ගියහොත් බලවත් අනතුරකි. පක්ෂ හා විපක්ෂ මතවාද හෝ එකිනෙකාට චෝදනාකිරීම පසෙක ලා එක අරමුණකින් නැවත පරෙස්සමින් වැඩකළ යුතු බව අවධාරණය කිරීම අවශ්‍යය. නිසි පිලිවෙත් අඛණ්ඩව අනුගමනය කර සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව කෙරෙහි සැලකිල්ල ඉතාම වැදගත්ය. අනුන් කෙරෙහි නොව තම වගකීම හා යුතුකම ගැන හිතන්නට සුදුසු මොහොත උදා වී තිබේ. 

පොදු ප‍්‍රවාහනයේ නව ප‍්‍රවණතා

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

නගරයට ඇතුළුවන බස් මගී රථයකට වෙනම මංතීරුවක් වෙන් කිරීමට රථවාහන පොලිසිය පසුගිය දා තීරණය කළේය. ක‍්‍රියාත්මක කිරීමේ දී සෑහෙන වාද විවාද හට ගැණින. අත්හදා බැලීම් ගණනාවක නිරතවිය. උදෑසන සහ සවස් කාලයේ පවතින අධික වාහන තදබදය පාලනය කරන උත්සාහයක් මෙම පියවර තුළ තිබුණි. වාහන තදබදය කොළඹට හෝ මෙරට අනෙක් ප‍්‍රධාන නගරයකට සීමා වූ එකක් නොවේ. ලෝකයේ සෑම රටකම අඩු වැඩි වශයෙන් වාහන තදබදය පවතී. එය මගහරින විවිධ ක‍්‍රම අත්හදා බලති.

අධික තදබදය කාලය නාස්ති කරන හේතුවක් පමණක් නොවේ. වාහන වල ඉන්ධන දහනය බරපතල පරිසර විනාශයකි. පැරිස් නගරාධිපතිනිය තෝරා ගත් ප‍්‍රදේශයක් පාපැදි වලට පමණක් සීමා කර තිබේ. සැතපුම් තිහක පාපැදිවලින් පමණක් යන එන ප‍්‍රදේශයක්  නම් කර ඇත. පසුව එය සැතපුම් 620 ක් දක්වා ව්‍යාප්ත කරන්නට සැලසුම් කර තිබේ. වාහන ගමනාගමනය තහනම් කරන මෙම ප‍්‍රදේශවල සැරි සරන ජනී ජනයා ඉමහත් අස්වැසිල්ලක බව අනාවරණය වෙයි. අධික තෙහෙට්ටුව හා මානසිකක විඩාව අවම කර සැනසිලිදායක බවක් ඇති කර තිබේ. පාපැදි මංතීරු හදා වාහන තහනම් කිරීම ශ‍්‍රී ලංකාවේ දී ප‍්‍රායෝගික නොවන්නට ඉඩ ඇත.

ජාත්‍යන්තරයෙන් වාර්තා වන තවත් කරුණක් අවධානයට ගත යුතුය. ලෝකයේ ප‍්‍රධාන නගර එකසිය පනහක් පමණ පොදු ප‍්‍රවාහනය ගාස්තු රහිත බවට හරවා ඇත. එය ආරම්භ කළේ ලක්සම්බර්ග් නමැති කුඩා රාජ්‍යයයි. බස් හා දුම්රියවල ගමන් කිරීමේ දී ගාස්තු අය කිරීමක් නැත. පුද්ගලික වාහන භාවිතා කිරීමෙන් සිදුවී ඇති ව්‍යසනය එරට පාලකයෝ  මැනැවින් අධ්‍යයනය කර තිබේ. පුද්ගලික වාහන භාවිතය වැඩි ලක්සම්බර්ග් රාජ්‍යයේ තොරතුරු වලට අනුව පසුගිය වසර විසි පහ තුළ ඉතාම අඩු ආර්ථික වර්ධනයක පැවැතිණ. එයට හේතුව මහ මගට කාලය නාස්ති කිරීම බව දැක්වෙයි. දැන් එය වෙනස්  වී තිබේ. ඇමරිකාව, චීනය, ඔස්ටේ‍්‍රලියාව, බ‍්‍රසීලය, පින්ලන්තය සහ බෙල්ජියම ඇතුළු රටවල තෝරා ගත් නගර සිය ගණනක් පවා පොදු ප‍්‍රවාහනය නොමිලේ සපයන තැනට පත්ව ඇත. පහසුවෙන් ගමන් බිමන් යා හැකි බස් හා කාර්යක්ෂම දුම්රිය සේවයක් සමග ගාස්තු අය කිරීමක් නැති අවස්ථාවක, පුද්ගලික වාහන භාවිතය අඩු කරන බව සනාථ වී තිබේ. ලක්සම්බර්ග් රාජ්‍යය පෙන්වා දෙන පරිදි නොමිලේ මගී ප‍්‍රවාහනය මුලින් රාජ්‍ය අය වැය ලේඛනයට සෑහෙන වියදමක් විය. පසුව වාසියක් දක්වා හරවා ගත හැකි වී තිබේ.

රටක් දියුණුවන විට එහි ප‍්‍රතිලාභ ලබන පුරවැසියන්ට පුද්ගලික වාහනයක් මිල දී ගැනීම ප‍්‍රශ්නයක් නොවේ. එදිනෙදා කටයුතු පහසුවෙන් කරගැනීම සදහා වාහනයෙන් ගමන අරඹති. පුද්ගලික වාහන පාරට එන විට මහ මාර්ගය අධික තදබදයක් සහිත තැනක් බවට පත්වෙයි. වේග සීමා අඩුවන අතර එක තැන සිටින වාහන වලින් දහනය කරන ඉන්ධන නරක ප‍්‍රතිඵල අත් කර ඇත. 

ශ‍්‍රී ලංකාවේ මගී ප‍්‍රවාහනය ලාභදායීව පවත්වාගෙන යන රාජ්‍ය ව්‍යවසායයක් නොවේ. ලංගම හා දුම්රිය සේවා විශාල පාඩු ලබයි. ප‍්‍රමාණවත් බස් රථ හා දුම්රිය නැති බව අවධාරණය වන තවත් කරුණකි. ප‍්‍රවේශ පත‍්‍ර රහිතව ගමන් කරන මගීන් ගෙන් සිදුවන අවාසි ගැන ද නොයෙක් අවස්ථාවල අනාවරණය වී තිබේ. රාජ්‍ය ආදායමෙන් තවත් කොටසක් යෙදවුවහොත් පොදු ප‍්‍රවාහනයයෙහි පරිවර්තනයක් කළ හැකිය.

පොදු ප‍්‍රවාහනය දුර්වලවීම ඉදිරියේ පුද්ගලික වාහන පාරට පැමිණ ඇත. රජයේ හා පුද්ගලික අංශයේ කාර්යාල තමන්ටම අනන්‍ය කාර්යාලීය ප‍්‍රවාහන සේවා ආරම්භ කර තිබේ. පාසල් බස්රථ පවා එම පාසල්වලින්ම අරඹා ඇති අවස්ථා නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. මෙවැනි පියවර මගින් වාහන තදබදය තවත් දරුණු තැනකට කැදවා තිබේ. මෙරට ප‍්‍රධාන මං මාවත් වල ගමන් කරන වාහන ප‍්‍රමාණය ගැන තක්සේරුවකට යා යුතුය. ආර්ථික දියුණුව සමග එන මෙවැනි ගැටළු වලට සම්ප‍්‍රදායික රාමුවෙන් බැහැර විසදුමක් නිර්මාණය කරගැනීමට ජාත්‍යන්තරයෙන් ලැබෙන අදහස් ද සලකා බැලිය හැකිය.

ආර්ථික පසුබෑමකින් යැපෙන සමාජයක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/09/23 – ලංකාදීප

ආර්ථිකය ඒකාකාරිව පවතින්නේ නැත. එහි විවිධ වෙනස්කම් සිදුවෙයි. වර්ධන වේගය අඩු වැඩි වන අවස්ථාවල වෙනස්කම් දැනෙන්නට පටන් ගනී. ශ‍්‍රී ලංකාව, ජාත්‍යන්තරය සමග බැදුන රටකි. ආනයනය සහ අපනයනය පමණක් නොව ආගමන හා විගමන වශයෙන් ඉතා සංකීර්ණ ක‍්‍රියාවලියකය. ආර්ථිකයේ වෙනස්කම්වලට රට තුළින් ඇතිවන තත්ත්ව පමණක් නොව ජාත්‍යන්තරයෙන් එන පීඩනය ද හේතුවෙයි. පවතින ආර්ථික ව්‍යුහයේ ගොදුරක්වීම එකකි. රාමුව වෙනස්කර අලූත් පැත්තකට හරවා ගැනීම අනෙකකි.

කොවිඞ් -19 වයිසරයේ වසංගත තත්ත්වය මුළු ලෝකයටම ප‍්‍රශ්නයක් වී තිබේ. ජන සමාජ භීතියට පත් කර ඇති අතර ආර්ථික සංවර්ධනය අවම තැනකට පත් කර ඇත. එවැනි පසුබිමක් තුළ දුෂ්කරතා ඇතිවෙයි. ජීවන වියදම ඉහළ යන අතර කර්මාන්ත හා ව්‍යාපාර වලට ගැටළු පැන නැගේ. සෑම ක්ෂේත‍්‍රයකම බිද වැටීම් නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. වානිජ හා නේවාසික දේපොල කුලියට හෝ විකිණීමට දෙන බව දක්වන දැන්වීම් ලොකු කුඩා නගර වල බහුලය. එම ස්ථාන වල තිබුණ ව්‍යාපාර ඉවත් කරගෙන ඇත. අලෙවිය අඩු අතර කුලිය ගෙවීම ද ව්‍යවසායකයන්ට ප‍්‍රශ්නයක් වී ඇති බව පෙනේ. ව්‍යාපාරික ස්ථානය වැසූ පිරිස ප‍්‍රධාන මාර්ග වල වෙළදාමට යොමු වී තිබේ. සෑම නගරයක්, මංසන්ධියක් පාසා වීදි වෙළදාම සීමාව ඉක්මවන තැනට පැමිණ ඇත. ප‍්‍රධාන කර්මාන්ත හා ව්‍යාපාර අංශ පවා බැංකු ණය හා දේපොල විකිණීම ගැන අවධානය යොමු කර ඇති බව පෙනේ. සැහෙන පිරිසකගේ රැකී රක්ෂා අවදානමකය. රන් භාණ්ඩ උකස් කරන ප‍්‍රවණතාව වර්ධනය වී ඇත. උකස් තැබූ රන් භාණ්ඩ බේරා ගැනීමට ඉදිරිපත්වන අතරමැදි ව්‍යාපාරයක් ද බිහිවන තරමට ප‍්‍රශ්නය සංකීර්ණ බව පුවත්පත් වල නිතර පළවන දැන්වීම් ඉගි කරයි. අප අවට ඇති සංකේත අද ඇති ආර්ථිකය ගැන මැනැවින් දක්වයි. නිසි තීරණ සහිත ප‍්‍රතිසංස්කරණයකින් හැර තාවකාලික පැලැස්තර වලින් විස`දුමක් නොලැබේ. නිර්භීත තීන්දු වලින් අලූත් අවකාශයක් විවෘත කරගැනීම බැරිකමක් නැත.

ආර්ථික අභියෝග ගැන කරන අනතුරු ඇගවීම ජීවත්වීමේ අරගලය ඉදිරියේ, එපමණ අවධානයට ගැනෙන්නේ නැත. නිවැරදි ප‍්‍රතිපත්ති මගින් ආර්ථික ක‍්‍රමයක වාසි අත්පත් කරගත හැකිය. ඉක්මනින් තීරණ ගෙන කාර්යක්ෂමව ක‍්‍රියාත්මකවීම ඉතාම වැදගත්ය. එහෙත්, සම්ප‍්‍රදායික සමාජ ක‍්‍රමයක් එකවර වෙනස් කිරීම පහසු නැත. අද අතට ලැබෙන දේ ගැන විශ්වාස කරන අතර අලූත් තීරණ වලින් සිදුවිය හැකි යහපත ගැන සැකයක් තිබේ. එම සැකය අසාධාරණ නැත. අලූත් ප‍්‍රතිපත්ති වලින් රට ගොඩනගන බව ප‍්‍රකාශ කරන ලද දේශපාලනඥයෝ පසව මගහැර ගොස් තිබේ. ජනතා යහපතට බව ප‍්‍රකාශ කරන නමුත් විකල්ප වැඩ පිලිවෙලකට ගමන් කරන්නට ධෛර්යයක් නැත. මෙරට පාලනය කර ආණ්ඩුවල සෑහෙන හොද අදහස් තිබුණ නමුත් ආණ්ඩුවේ ජනප‍්‍රියත්වය ගිලිහෙන්නු ඇති හෙයින් එවැනි අවස්ථාවලින් ප‍්‍රයෝජන ගෙන නැත. ශ‍්‍රී ලංකාව අවස්ථා අහිමිකරගත් රටක් වන අතර ගතානුගතිකත්වය හා ඇබ්බැහිවීම එයට වගකිව යුතුය.

රාජ්‍ය හා පුද්ගලික අංශයේ ව්‍යාපාර හා කර්මාන්ත ප‍්‍රතිසංස්කරණයක් කළ යුතුය. අලූත් බලශක්ති ප‍්‍රභව එනම් සූර්ය විදුලිය හා තොරතුරු තාක්ෂණය යන අංශ එහි දී වැදගත්ය. අලූත් වටයකින් ආයෝජනය අවශ්‍යම සාධකයකි. වාර්තා පෙන්වා දෙන පරිදි පවතින වසංගත තත්ත්වය හමුවේ රාජ්‍ය සහන වශයෙන් ජනතාවට වෙන් කර ඇති මුදල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ ප‍්‍රතිශතයක් වශයෙන් සියයට 0.5 ක් බව හෙළිකරයි. දියුණුවන රටවල එම ප‍්‍රතිශතය සියයට 10-15 අතරය. සහන වැඩ පිලිවෙලක් ගැන අවධානය යොමු කිරීම ද අවශ්‍යය. ජනතාව ජීවත් කරන අතර පුනර්ජිවනය ඇති කරන පියවර ගැනීම වගකිව යුතු අංශවල කාර්යභාරයකි. එවැනි පියවර නොගතහොත් රට තුළ දිළිදු ජන කොටස අලූත් වටයකින් ඉහළ යා හැකි අතර සමාජ විෂමතා උග‍්‍රවෙන්නට ඉඩ තිබේ. තත්ත්වය හදුනාගෙන කල් ඇතිව තිත්ත තීරණ ගැනීම අනාගතය ඉමිහිරි කරනු ඇත. කොවිඞ් වසංගතය සාර්ථකව පාලනය කරන්නට ශ්‍රී ලංකාව සමත්විය. මෙරට සෞඛ්‍ය අංශ වල පාලනයට නතු කරගන්නට හැකිවීම ඉතා වැදගත්ය. එම නායකත්වය ආර්ථිකය වෙනුවෙන් ද ආයෝජනය කළ යුතුව තිබේ.

සංචාරක ව්‍යාපාරය දශක දෙකකින් ආපස්සට

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020. 09. 16 – ලංකාදීප

සංචාරක ව්‍යාපාරයේ අන්තර් ජාතික තත්ත්වය බලවත් පසුබෑමකට ලක්ව තිබේ. ලෝක සංචාරක සංවිධානයේ අලූත්ම වාර්තා අනුව ලොව පුරා සිදුවූ සංචරණය වසර විස්සකින් ආපස්සට ගමන් කර තිබේ. දශක දෙකකට කලින් ලෝකයේ තිබුණ ව්‍යුහය සංකීර්ණ එකක් නොවේ. අද තරමට තාක්ෂණය හා විද්‍යාව දියුණු නැත. රටවල් අතර ගමන් කිරිම සදහා නොයෙක් බාධා තිබුණි. රටවල් අතර විවෘත භාවය ගැන ප‍්‍රශ්න තිබුණ අතර සමහර රටවල එවකට පැතිර තිබුණ දුප්පත්කම, සංචරණ අවස්ථා යම් ප‍්‍රමාණයකට සීමා කළේය.

දියුණු රටවල ජනී ජනයා රටින් රට ගමන් කරන විට දියුණුවෙමින් පැවැති රටවලට අලූත් අවස්ථා බිහි වූ අතර ගුවන්ගමන්, ආගන්තුක සත්කාර, රැකී රක්ෂා සහ රජයේ ආදායම ඉහළ ගියේය. කොවිඞ් -19 වසංගත තත්ත්වය අභිමුවෙහි සංචාරක ක්ෂේත‍්‍රය ප‍්‍රශ්න ගණනාවකට මුහුණ දුන්නේය. සෞඛ්‍ය විධිවිධාන අනුව සමාජ දුරස්ථභාවය පැනැවීය. වසංගතය රටින් රට පැතිරීම වලකනු සදහා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය තද සීමා හදුන්වා දුන්නේය. ජාත්‍යන්තර වාර්තා දක්වන පරිදි සංචාරක කටයුතු ආශ‍්‍රිතව සේවයෙහි නිරත මිලියන 120 ක පමණ පිරිසකට සිය වෘත්තීය සම්බන්ධයෙන් අවදානමක් උද්ගත වී තිබේ. ඇතැම් කොටසකට සම්පූර්ණයෙන්ම රැකියා අහිමි වී ඇති අතර තවත් කොටසකගේ අදායම ඉතා පහලට වැටී ඇත. ගුවන් සේවා සමාගම්, සංචාරක හෝටලවල කාර්ය මණ්ඩල, මග පෙන්වන්නන් ගේ සිට සංචාරකයන් ඉලක්ක කරගෙන ආහාර පාන නිෂ්පාදනය කළ පිරිස දක්වා විශාල පරාසයකට මෙම ගැටළුවට මුහුණ දීමට සිදුවී තිබේ. ක්ෂේත‍්‍රයේ පිරිවැටුම ඇමරිකානු ඩොලර් ටි‍්‍රලියන 1.4 තෙක් ඉහළ නැග තිබුණ අතර සමහරවිට මෙම වසරේ එය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 310 කට පමණ සීමා විය හැකි බව පැවසේ. එය අති විශාල පරිහානියකි.

සංචාරක ව්‍යාපාරය ස්වකීය ආදායම වශයෙන් මුල් තැනෙක පවත්වාගෙන ගිය රටවලට සංචරණය අඩුවීම ප‍්‍රශ්නයක් වී තිබේ. එහි නිරතව සිටි මිලියන සංඛ්‍යාත පිරිසකට ජීවත්වීම සදහා ආධාර කරන්නට සිදුවී ඇති බව වාර්තා වෙයි. එය පහසු නැත. වසරේ මුල් කාර්තුවේ දී සංචාරණය සීමා වූ අතර අපි‍්‍රයෙල් හා මැයි යන මාස වල සම්පූර්ණයෙන්ම අත්හිටුවා තිබුණි. සියළු රටවල් බාධා ඉවත්කර සංචරණයට දොරටු විවෘත කරන දිනයක් ගැන තවමත් සදහනක් නැත. සංචරණ අවස්ථා සම්බන්ධ බාධා ඉවත් කිරීමෙන් පසු පවා ආකල්ප වෙනස් වී විශ්වාසය තහවුරුවීමට තවත් කාලයක් ගත විය හැකිය. සංචාරක ව්‍යාපාරයෙහි නිරතව ආදායම් උත්පාදනය කරගත් පිරිසට පවතින අවදානම සංකීර්ණ මුහුණුවරක් ගෙන තිබේ.

ලෝකයේ තත්ත්වයට වඩා ශ‍්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවය තවත් වෙනස්ය. ඉස්ලාම් අන්තවාදී සංවිධානයක මරාගෙන මැරෙන ප‍්‍රහාර රට ගැන නරක ප‍්‍රතිරූපයක් ඇති කළේය. එතැන් සිට මෙරට සංචාරක අංශය රජයේ සහන වැඩ පිලිවෙල සහිතව පවත්වාගෙන ගිය බව ද දක්වන්නට අවශ්‍යය. සංචාරක හෝටල් සදහා ණය, ආධාර සපයන ලද අතර එහි නිතර පිරිසට පවා විශේෂ පහසුකම් ප‍්‍රදානය කරන පියවර ගෙන තිබුණි. රාජ්‍ය ආදායම ඉතාම යහපත් තැනක නැති අවස්ථාවක නිකුත් කළ හැකි සහන සම්බන්ධධ සීමා තිබේ. වසංගත තත්ත්වය හා ලෝක ආර්ථික තත්ත්වය දුර්වල අවස්ථාවක සංචාරක ව්‍යාපාරයේ ප‍්‍රතිසංස්කරණයක් අවශ්‍යය. පවතින රාමුවට ගැලපෙන ලෙස වෙනස්කම් සිදුකර පුනරුදයක් කරා අවතීර්ණ විය යුතුය.

දේශීය සංචරණය සදහා නැඹුරුවීම ගැලවීම සදහා ඇති එක අවස්ථාවකි. හෝටල් ගාස්තු, ආහාන පා නඅය කිරීම් සහ ප‍්‍රවාහන පිරිවැය සාමාන්‍ය ජනතාවට දරාගත හැකි පරිදි අඩු කළහොත් සති අන්තයේ සහ නිවාඩු කාලයේ සංචාරක හෝටල් වල සහ ආශි‍්‍රත ස්ථාන වල යම් කාර්ය බහුලබවක් ඇති කරගන්නට බැරිකමක් නැත. රජය මැදිහත්වී තිරණ දෙන්නට කලින් තම රාමුව වෙනස් කරන්නට සංචාරක ව්‍යාපාරයෙහි නිරත පිරිස උත්සාහ කළහොත් යම් පරිවර්තනයක් සිදුවනු ඇත. අඩු පිරිවැය සංචාරක කර්මාන්තය සමග විදේශික සංචාරකයන් ද අලූතින් අවධානය යොමු කරන්නට ඉඩ තිබේ. එය මෙරට සංචාරක ව්‍යාපාරයේ හැරවුම් ලක්ෂයක් වනු ඇත.

හදිසි ගලවා ගැනීමේ ඒකකයක අවශ්‍යතාව

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020.09.09 – ලංකාදීප

ඉන්ධන ප‍්‍රවාහනය කරමින් තිබුණ දැවැන්ත නෞකාවක හදිසියේ හටගත් ගින්න පසුගිය දිනවල ආන්දෝලනයක් ඇති කළේය. ක්වෙට් සිට ඉන්දියාව දක්වා ගමන් කරමින් තිබුණ එහි අනතුර හුදෙක් ආර්ථික ප‍්‍රශ්නයක් පමණක් නොවේ. නැව විනාශ වී ඉන්ධන පිටාර ගියහොත් බරපතල පාරිසරික ගැටළු ඇති කරන්නට ඉඩ තිබුණි. මත්ස්‍ය සම්පත ඇතුළු සාගර ජීවීහු විනාශ වනු ඇති අතර ලෝකය පුරා වෙරළ තීර අපවිත‍්‍රවනු ඇති බවට අනතුරු ඇගවිණි. සාගරයට සිදුවන හානියෙන් පසු නැවත පුරුදු ජීවි කලාපය හැදෙන්නට වසර තිහක් දක්වා කාලයක් ගතවනු ඇති බව පරිසර විද්‍යාඥයෝ කියා සිටියහ. ගින්න නිවා අනතුර දුරු කරන්නට සමත් විය. රජයේ නිලධාරීන්, නාවික, ගුවන් සහ යුධ හමුදා සෙබළුන් බලවත් කැපවීමකින් කි‍්‍රයා කළ අතර ඉන්දියාවේ සහාය ද එයට ලැබුණි.

සාගරයේ ඇතිවූ ආපදාවක දී ක‍්‍රියාකර සිය හැකියාව ජාත්‍යන්තරයට පෙන්නුම් කරන්නට ශ‍්‍රී ලංකාව සමත්ව සිටී. ප‍්‍රයත්නය ලෝක ප‍්‍රජාවගේ ඇගයීමට ලක්ව තිබේ. මෙම සිද්ධියෙන් පසු පාඩමක් ඉගෙන ගත යුතුය. ශ‍්‍රී ලංකාව අවට මුහුදු කලාපයේ ඇතිවිය හැකි අනතුරුවලට සහාය වන ගලවා ගැනීමේ ඒකකයක් පිහිටු වියහැකිය. රටට අලූත් අවස්ථාවකි.

බටහිර හා නැගෙනහිර යා කරන ප‍්‍රධාන නාවික මාර්ගය ශ‍්‍රී ලංකාවට නුදුරින් පිහිටා තිබේ. නාවික සැතපුම් දොලහක පමණ දුරකින්ය. ජාත්‍යන්තර වාර්තා දක්වන පරිදි මෙම මුහුදු මාර්ගයේ වසරකට ගමන් කරන නැව් ප‍්‍රමාණය හැට දහස ඉක්මවයි. ඉන්ධන ප‍්‍රවාහනයෙහි යෙදෙන සම්පූර්ණ නැව් වලින් සියයට හැත්තෑ දෙකක් මෙම මාර්ගයේ ගමන් කරන අතර කන්ටේනර් ප‍්‍රවාහනය කරන නැව් වලින් සියයට පනහක් ද ගමන් කරන්නේ ශ‍්‍රී ලංකාවට නුදුරින් බව දැක්වේ. කොළඹ, ත‍්‍රිකුණාමලය සහ සහ මෑතක දී ඉදිකරන ලද හම්බන්තොට වරාය හදිසි ගලවාගැනීමේ සේවා ඒකක  වෙනුවෙන් යොදවා ගත හැකිය. සාගරයේ සිදුවන විපතක දී පළමුවෙන් අහසින් සොයා බලයි. අනතුරුව මුහුදු යාත‍්‍රා යෙදවේ. මත්තල ගුවන් තොටුපල ඇතුළු යටිතල පහසුකම් රටට විශාල වාසියකි.

මුහුදු මාර්ගයේ සිට ළගම රට ශ‍්‍රී ලංකාවයි. ඉන්දියාවේ වරායකට ගමන් කරන්නට පැය විස්සක සිට පැය තිස් දෙකක් පමණ ගත වන අතර ශ‍්‍රී ලංකාව පැය අටක පමණ මුහුදු ගමනකට නුදුරින්ය. මුහුදු මාර්ගයේ ගමන් කරන නැව් ප‍්‍රමාණය සහ අනෙක් වරායකට වඩා ළගින් පිහිටා තිබීම අප‍්‍රමාණ වාසියකි. ඉන්දියාව, චීනය හා යුරෝපා රටවල් සමග ශ‍්‍රී ලංකාවට ඇති සබදතා අනුව අනාගතයේ දී ඇති කරගත හැකි ව්‍යාපාරික අවස්ථාවකි. 

නාවික අනතුරු සම්බන්ධ විශේෂඥයන්ට ශ‍්‍රී ලංකාවේ අයෝජනය කළ හැකිය. රජයේ හෝ පුද්ගලික අංශයේ ව්‍යවසාය වලට මෙරට ව්‍යාපාර සමග ඒකාබද්ධ සමාගම් ඇරඹීමට ඉඩ දිය හැකිය. නැව්, ටග් යාත‍්‍රා, ඩ්‍රෝන සහ ගුවන් ආධාර ඒකක මෙම හදිසි ගලවා ගැනීමේ ව්‍යාපාරයට ඇතුලත් කළ හැකිය. එමගින් ඉන්දියානු සාගරයේ ගමන් කරන නැව් වලට සහායවීම ව්‍යාපාරයක් වනු ඇත. වෙළද නැව් වල සේවය කරන පිරිස සිමිතය. විශේෂයෙන් තෙල් ප‍්‍රවාහනයේ නිරත නැව් වල කාර්ය මණ්ඩලය කුඩාය. හදිසි අවස්ථාවක දී බාහිර උදව් අවශ්‍ය කෙරේ. ඉන්ධන හා කන්ටේනර් ප‍්‍රවාහනය කරන නැව් රක්ෂණය කර ඇති අතර ඒවායේ රක්ෂණ භාරය ඉතා අධිකය. හදිසි විපතකින් නැවක් ගලවා ගැනීම නැව් සේවා සමාගම් වලට පමණක් නොව රක්ෂණ ආයතන වලට ද විශාල ආර්ථික වාසියකි. ශ‍්‍රී ලංකාව නාවික විපත් ගලවා ගැනීමේ ඒකක ගැන අවධානය යොමු කළහොත් එකී අංශ වලින් ද සහාය ලබා ගත හැකිය. තාක්ෂණය ඉතා දියුණු වී ඇති අතර මනා සන්නිවේදන පහසුකම් සහිත වුවහොත් ලෝකයේ  ඕනෑම තැනකින් පලපුරුදු කණ්ඩායම් වහා කැදවන මධ්‍යස්ථාන වශයෙන් ක‍්‍රියා කරන්නට ද හැකියාවක් තිබේ. එය රටට අවස්ථාවකි. විශේෂ පුහුණු රැකියා ලැබෙන අතර විනිමය උපයන මාර්ගයක් ද වනු ඇත.

බේරුට් නගරයෙන් අනාවරණය වන රටේ දුක්ඛිත කතාව

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/08/26 – ලංකාදීප

සති තුනකට කලින් බේරුට් නගරයේ සිදුවූ මහා පිපිරීමේ සිද්ධිය අවධානයෙන් ගිලිහී යමින් තිබේ. ඊශ‍්‍රායලය, සිරියාව හා සයිප‍්‍රස් යන රටවල් වලට මායිම් ව පිහිටි ලෙබනනනය දීර්ඝ කාලයක් යුද ගැටුම් වලට ලක්ව තිබුණි. නැවත හිස ඔසවන ප‍්‍රයත්නයක සිටියේය. ඒ අතරවාරයේ බේරුට් වරායේ ගබඩා කර තිබුණ අමෝනියම් නයිටේ‍්‍රට් තොගයක් නිසා පිපිරීම සිදු වූ බව තහවුුරු වී තිබේ. දෙසිය ගණනක් ජීවිතක්ෂයට පත් වූ අතර හය දහසක් පමණ තුවාල ලැබීය. දෙලක්ෂ පනස් දහසනගේ දේපොල වැනැසුන බව වාර්තාවෙයි. සිද්ධිය කිසිවෙකුගේ උවමනාවකට නොවුණ බව තහවුරු වී ඇති නමුත් උවමනාවෙන්ම කරගත් දෙයකි.  අත් අඩංගුවට ගත් නැවක තිබුණ මෙම රසායන තොගය රේගුව, ආරක්ෂක අංශ හා එරට අධිකරණය අතර තිබුණ පරස්පරතා නිසා හත් වසරක් වරාය පරිශ‍්‍රයේ තිබුණි. ජනාකීර්ණ තැනක, ජාත්‍යන්තර වරායක අනතුරුදායකව ගබඩාකර තිබීම ඉතාම අනතුරුදායකය. පාලකයන් පමණක් නොව නිලධාරීන් ද වගකීම් රහිතව ක‍්‍රියා කළ තත්ත්වයක් තුළ වෙනත් යමක් අපේක්ෂා කළ නොහැකිය.

සිද්ධියෙන් පසු නිලධාරීහු ද පාලකයෝ ද එකිනෙකාට ඇගිල්ල දිගු කළහ. බලයේ සිටින ආණ්ඩුව පවා පැවැති පාලනය වගකිව යුතු බව ප‍්‍රකාශ කර තිබුණි. ජන ජීවිතය අනාරක්ෂිත කළ අතර රට ආර්ථික අතින් ඉතාම දුෂ්කර තැනකට තල්ලූ කළ මෙම සිද්ධියට පසු පාලකයෝ හැසිරෙන ආකාරය බලා සිටි පනස් දහසක් ලෙබනන් ජනයා මහජන පෙත්සමක් අත්සන් කර ප‍්‍රංශ ජනාධිපතිවරයාට යැවූ අතර, දස වසරකට රට භාර ගන්නා ලෙස එයින් ඉල්ලා තිබුණ බව ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය අනාවරණය කළේය. කලින් හිටපු ආණ්ඩුවේ වැඩක් යැයි පාලකයෝ ස`දහන් කරන අතර තවත් සමහර දෙනෙකු එය පිටරට කුමන්ත‍්‍රණයක් යැයි කියා සිටියහ. ලෙබනනයේ රාජ්‍ය ආයතන අතර පමණක් නොව පාලකයන් අතර පවා බෙදීම්, මත ගැටුම් හා ආරවුල් ඇති බව පෙනෙන අවස්ථාවක එරට ජනතාවට වෙනත් කළ හැකි යමක් නොතිබුණ බව ඉතාමත් පැහැදිලිය.

බේරුට් සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යයනය කරනවිට අවිධිමත් සහ අසමත් රටක් මුහුුණ පෑ ඉරණම හ`දුනාගත හැකිය. රජයේ නිලධාරීහු ප‍්‍රශ්නය එකිනෙකා වෙත තල්ලූ කරමින් සිටියේය. දූෂිත නිලධාරීහු ද එයට වගකිව යුතු බව සදහන්ය. 2018 මැයි මාසයේ බලයට පත් ආණ්ඩුවට පවා රට මුහුණ පා සිටින තත්ත්වය ගැන අවබෝධයක නොසිටි බව පැහැදිලිය. නගරය මැද භයානක රසායනික තොගයක් අනාරක්ෂිතව තැබූ අතර වසර හත්දහසකට වැඩි දීර්ඝ ඉතිහාසයක් සහිත ජන සමාජයක් පිරිහී ඇති තරම එයින් පෙන්නුම් කළේය. එකිනෙකාට චෝදනා කරමින් තමන්ගේ අත පිහදා ගන්නට වෑයම් කරන පාලකයන්ට වඩා ප‍්‍රංශ ජනාධිපතිවරයාට රට භාර දෙන්නට ජනතාව තීරණය කිරීම මෙම ඛේදවාචකයේ තරම පෙන්වන අවස්ථාවකි.  

ලෙබනනය කාලයක් ප‍්‍රංශයට යටත්ව තිබුණි. එය ඉතා වේදනාබර යුගයක් බව ඉතිහාසය කියා දී ඇති බව නිසැකය. එහෙත් ස්වදේශික පාලකයන් ගේ අනුවනකම්වලට වඩා වෙනත් රටක වහල්භාවය සුදුසුයැයි සිතන තරමට පත්වීම ඛේදවාචකයකි. එරට විනිමය අගය පිරිහී ආනයන නතර වී ඇති අතර ඇතැම් ආහාර වර්ගවල මිල අහස උසට නැග තිබේ. රටේ ආදායම ණය ගෙවන්නට ප‍්‍රමාණවත් නැත. ජනතාවට අවශ්‍ය මුලික පහසුකම් එනම් ජලය, විදුලිය සැපයීම පමණක් නොව කසල බැහැර කිරීමට පවා නිසි ක‍්‍රමයක් හදා ගත නොහැකි තරමට රටක් පිරිහෙන විට වෙනත් විකල්පයක් තිබේද? බේරැට් පිපිරීම සංකේතයක් කර ගත් එරට වැසියෝ පාරට බැස උද්ඝෝෂණය කළ අතර කිසිම සංවිධානගත නායකත්වයක් නොිබුණ ජන විරෝධය එකම පාලකයෙකුවත් අපිට එපා යැයි විරෝධය පළ කිරීම විශේෂත්වයකි.

සිද්ධියත් සමග ආණ්ඩුව ඉල්ලා අස්වී තිබේ. මහජන විශ්වාසය දිනාගත හැකි පාලනයක් හදන නායකත්වයක් ඇති බවක් නොපෙනේ. පිරිහීමක තරම පෙන්වන සාධකයකි. බලයට පත් කරගත් ආණ්ඩුව අසමත්වන විට කිසිම දේශපාලනයක් එපා යැයි කියන තරමට ජනතාවගේ ආවේග ඉහළ නැග තිබේ. ජනතාව තුළ ඇති දුක, වේදනාව පමණක් නොව තම පාලනයේ පවතින ආයතන අතර ඇති දුබලතා ද හදුනාගෙන නිසි පියවර ගැනීම පාලකයන්ගේ වගකීමකි. ලෙබනන පාලන ක‍්‍රමයේ බලතල සම්බන්ධයෙන් පවතින දුර්වලතා ද මෙම තත්ත්වයට වගකිව යුතු බව දක්වයි.

ධර්මයෙහි හැසිරෙන්නාට ධර්මයෙන් ආරක්ෂාව

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/08/19 – ලංකාදීප

ධර්මයෙහි හැසිරෙන්නා ධර්මය විසින් ආරක්ෂා කරන බව අවධානයට ගත යුතු බුදු වදනකි. ‘‘ධම්මෝ හවේ රක්ඛති ධම්මචාරී’’ – මෙවැනි පණිවුඩයක වැදගත්කම ගිහි පැවිදි දෙපිරිසටමය. ගෞතම බුදු රජාණන්වහන්සේ දේශනා කළ පරිදි ‘‘විනයෝ නාම සාසනස්ස ආයු’’ එනම් භික්ෂු විනය ශාසනයේ ආයුෂය බව දැක්විය යුතුය.

නිර්වාණය අවබෝධ කරගැනීම සාසනයට ඇතුළු වන සංඝයාවහන්සේලා ගේ ඒකායන අරමුණයි. ගිහියෝ පන්සිල් රකිති. චතු පාරිශුද්ධි ශීලය හෙවත් කෝටියක් සංවරශීලය භික්ෂුන් වහන්සේලා ආරක්ෂා කරගත යුතුය. භික්ෂුභාවය ගෞතම බුදු රජාණන් වහන්සේ ගේ දර්ශනයට සෘජුවම සමීපය. එය බැදීම් හා වගකීම් වලින් ගැලවී සත්‍යාවබෝධය ඇතිකරගැනීමට තබන පියවරකි. සෝවාන්, සකෘදාගාමි, අනාගාමී සහ මහරහත් ව නිවන අවබෝධ කරගත හැකි බව බුද්ධ දේශනාවයි. සසුන් ගතවන සංඝරත්නය අනුගමනය කළ යුතු කි‍්‍රයාමාර්ග තිබේ. ත‍්‍රිපිටකයේ සදහන් වන කරුණු ගවේශනය කළහොත් භික්ෂු ජීවිතය ගැන අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය.

භික්ෂුන් වහන්සේලා තම භික්ෂුත්වය රැකගනිමින් රට ජාතිය ආරක්ෂා කිරීමට කැපවෙති. සංසාරයෙන් එතෙරවීම අරමුණු කරගෙන සාසනයට ඇතුළු වන සංඝරත්නය අතරින් ඇතැම් භික්ෂූන්වහන්සේලා පිරිසක් තම මූලික අරමුණ පසෙක ලා රට ජාතිය ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම භාරගෙන තිබීම විවාදාත්මකය. දේශපාලනය හා සාසනය අතර බලවත් පරතරයක් තිබේ. බුදු රජාණන් වහන්සේ කිඹුල්වත් නුවරට වැඩම කළ අවස්ථාවේ දී ‘‘මහරජ ඔබ ශාක්‍ය වංශයේ මම බුද්ධ වංශයේ ’’  බව පිය රජු අමතා ප‍්‍රකාශ කළ බව මතක් කර දිය යුතුය. බුද්ධ වංශය හැර දමා ‘‘රාජ්‍ය පාලනයට ’’ ඇතුළුවීමට වෑයම් කිරීම මෑත කාලීන ඇතැම් භික්ෂුවකගේ උත්සාහයකි. දේශපාලනය පිරිහී ඇති අතර දේශපාලනයට එන පිරිස අතිශය දූෂිත බවට නැගෙන විවාදය තුළ යම් ප‍්‍රමාණයක ඇත්තක් තිබේ. අවංක කෙනෙකුට දේශපාලනයේ නිරතවිය හැකිදැයි ප‍්‍රශ්නයක් ද තිබේ. වැරදි හදාගන්නට නියම මග දැක්වීම සුදුසුය. දේශපාලනයට ඇතුළු වී වැරදි හදන්නට උත්සාහ කිරීම තුළ පරස්පරතාවයක් තිබේ.

මෙරට පවතින සියළු නිකායවල මහා නායක හිමිපාණන් වහන්සේලා විසින් නොයෙක් වතාවල දී භික්ෂු දේශපාලනයෙහි අවැත සහ අවැඩදායක බව ගැන අදහස් පළ කර ඇත. එහෙත් සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා ඒවා අවධානයට ගන්නේ නැත. ඉකුත් මහ මැතිවරණයට ද භික්ෂූන් වහන්සේලා හැට නමක් පමණ ඡුන්දයට ඉදිරිපත්ව තිබුණ බව වාර්තා පළ වී තිබේ. බුදු දහම අනුව හැසිරෙන, නිතර පන්සිල් රකින සමාජයක් නමුත්, එකම හිමිපාණන් වහන්සේ නමක හෝ පාර්ලිමේන්තුවට යවන්නට ඡන්දදායකයෝ තීරණය කර නැත. ලැබුණු ඡන්ද සුළු ප‍්‍රමාණය අනුව හිමි වී ඇති ජාතික ලැයිස්තු එක මන්ත‍්‍රීධුරයක් සදහා ද මතබේදයක් හටගෙන තිබේ. අවුල් වියවුල් මැද පාර්ලිමේන්තු නියෝජනය ලබාගත හැකි නමුත් මෑත ඉතිහාසයේ පාර්ලිමේන්තුවට පත් වූ සංඝයා වහන්සේලා මුහුණ පෑ ඉතා අමිහිරි සිද්ධි මතක් වන විට ඇති වන්නේ බලවත් සංවේගයකි.

සමාජය තුළ සිදුවන අයුක්තිය සහ අසාධාරණය දකින අවස්ථාවේ මහණකම නොවැදගත් යැයි ඇතැම් භික්ෂුන්වහන්සේ නමකට කල්පනා කිරීමට අයිතියක් තිබේ. එබදු අය භික්ෂුභාවය ලබා ගත් ගුරු හිමිපාණන්ගේ දෙපා නමැද කසාවත විහාරස්ථානයෙහි තබා දේශපාලන වේදිකාවට පැමිණීම සුදුසුය.

පාර්ලිමේන්තු ක‍්‍රමයට වඩා විශාල සහ පුළුල් විදර්ශනාත්මක අවකාශයක් සංඝරත්නයට තිබේ. ‘‘මිනිහා හදා ගතහොත් රටක් හැදිය හැකි ’’ බව අතිපුජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහ නාහිමියන් ගේ සංකල්පයකි. සමාජය හදන්නට ගමින් ගමට වැඩම කර ධර්මය දේශනා කළ හැකිය. ජන සමාජය ඉතාම සංකීර්ණ තාක්ෂණික යුගයක පවතී. සමාජයට යහ මග පෙන්වන්නට ඇති එකම තැන පාර්ලිමේන්තුව නොවේ. සත්‍ය වටහා දී සංසාරයෙන් එතෙරවීමට අනුසාසනා කිරීම ශාසන ආනිසංසය ඇති කරයි. මහා නායක හිමිපාණන් වහන්සේලාට පමණක් නොව රාජ්‍ය නායකයන්ට ද මෙහි දී වගකීමක් තිබේ. පන්සල හා පාර්ලිමේන්තුව අතර තිබිය යුතු පරතරය සහ ගෞරවය ආරක්ෂා කරගැනීම අරමුණු කරගෙන අලූත් නීති පැනවීම පවා අනර්ථයක් විය නොහැකි යෝජනාවක් බව සදහන් කළ යුතුය.

මෝදි ජනතාවට ළංවෙන සන්නිවේදන බලය

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

 

m prash

2020/08/12 – ලංකාදීප

ඉන්දිය අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදි මාසයකට වතාවක් ඉන්දියානුවෝ ආමන්ත‍්‍රණය කරති. එරට ජාතික ගුවන් විදුලියෙන් ආරම්භ කළ මෙම වැඩසටහන පසුව ඉන්දීය ජාතික රූපවාහිනිය ද සමාන්තරව විකාශය ඇරඹීය. වසර හයක් පුරා මෝදි අගමැතිවරයා ජනතාවට කතා කර තිබේ. එය හුදෙක් ජනතාව වෙත කරන දේශනාවක් නොවේ. කථෝපකතනයකි. රාජ්‍ය නායකයා වශයෙන් මිලියන සංඛ්‍යාත ඉන්දියානුවන් වෙත සමීපවීමට කරන බලවත් සන්නිවේදන ප‍්‍රයත්නයකි.

‘‘Mann Ki Baat’’ යනුවෙන් මෙම ගුවන් විදුලි වැඩ සටහන නම් කර තිබේ. ඉතාම අඩු වියදමකින් කෙලින්ම ජනතාවගේ හදවතට කතා කරන වැඩ සටහනක් වශයෙන් අවධානයට ලක් ව ඇත. භූමි විශාලත්වය අනුව රට පුරා එකවර වැඩිපුරම යොමුවිය හැකි මාධ්‍ය වශයෙන් ගුවන් විදුලිය බව සදහන්ය. මෝදි අගමැතිවරයා එම අවකාශය අවස්ථාවක් කරගෙන තිබේ. පසුගිය මැයි මාසයේ දී මෙම මන් කී බාත්  වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් කෘතියක් පළ කෙරිණ. මෝදි මහතාට සම්බන්ධ ලේඛකයෙකු වැඩ සටහනෙන් අත්පත් කරගත් අවස්ථා ගැන එහි විස්තරාත්මකව දක්වා තිබේ. එයට කලින් ප‍්‍රකට මාධ්‍ය පර්යේෂණ ආයතනක් මෙම ගුවන් විදුලි වැඩ සටහන ගැන විමර්ෂණයක් කර ඇත. ප‍්‍රධාන නගර හයක් පදනම් කරගෙන කළ එම පර්යේෂණය අනුව සියයට හැට හයක ශ‍්‍රාවක පිරිසක් නිතිපතා සවන් දෙන්නට පුරුදු වී සිටින බව අනාවරණය කරගෙන ඇත. වැඩිම පිරිසක් ගුජරාට්, බිහාර් හා මධ්‍ය ප‍්‍රදේශ වල වැසියෝ බව දැක්වෙයි.scan0336

මෝදි අගමැතිවරයා ජනතාවට දැනෙන කරුණු ගැන ඉතා සරලව මන් කී බට් ගුවන් කාලයේ දී සාකච්ඡා  කරයි. සමහර අවස්ථාවල තෝරා ගත් අසන්නෝ සම්බන්ධ කරගනිති. එක අවස්ථාවක ඉන්දියාවේ විවිධ ප‍්‍රදේශවල වෙසෙන ශිෂ්‍යත්ව දිනා ගත් දරුවන් කණ්ඩායමක් සම්බන්ධ කරගත්තේය.  පවුල් පසුබිම හා අනාගත අපේක්ෂා ගැන කතා කළේය. දරුවන්ට ඉතා ඉහළ පිලිගැනීමක් ලැබුණි. රාජ්‍ය නායකයා සමග කතා කරන්නට ලැබීම විරල අවස්ථාවකි. තවත් අවස්ථාවක ජල හිගයෙන් පීඩා විදින ගමක වැසියෝ සමග සාකච්ඡා කළහ. ප‍්‍රශ්නයේ මුහුණුවර හදුනා ගත් අතර ගත හැකි පියවර ගැන ප‍්‍රවේසමෙන් ජනතාවට කියා දුන්නේය. ජලය සම්බන්ධයෙන් පවතින ප‍්‍රශ්න සහ ඉදිරියේ දී මතුවන අර්බුද ගැන කියා දෙන අතර ජල හිගය විසදන ක‍්‍රමය ගැන ද අවබෝධයක් දුන්නේය. තවත් වතාව හෙතෙම එදිනට යෙදී තිබුණ එරට පැරණි අභ්‍යන්තර කැරැල්ලක විස්තර මතක් කළේය. එය මැඩ පවත්වා සාමය ආරක්ෂා කළ අන්දම හා එය වෙනුවෙන් එදා කැපවූ ඉන්දීය ආරක්ෂක අංශවල නිලධාරීන්ට ප‍්‍රණාමය පුද කර සිටියේය.

රාජ්‍ය නායකයෙකුට රජයේ මාධ්‍ය භාවිතා කරන්නට තහනමක් නැත. සියළුම මාධ්‍ය වල අවශ්‍යතරම් ප‍්‍රචාරය ලබා ගත හැකිය. රාජ්‍ය නායකයෝ යන එන තැන් හා කරන කියන දෑ වාර්තා කරන්නට සෑම මාධ්‍යක්ම යුහුසුළුය. එතෙකින් නතර නොවන අතර  ඕපාදූප සොයා අවුලූවන්නට ද සමත්ය. කරන දෙයට හිමි ප‍්‍රචාරය සහ ජනතාවට කියන්ට ඇති දේ කෙලින්ම සන්නිවේදනය අතර වෙනසක් තිබේ. ජාතිය අමතන අවස්ථාවකට වඩා ඔබ්බට ගිය ස්වරූපයකි. ජාතික ප‍්‍රශ්නයක්, විශේෂ අවස්ථාවක් පමණක් නොව සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකුට දැනෙන දෙයක් වෙනුවෙන් සංවේදීවීම රාජ්‍ය නායකයෙකු ගේ පරිනතභාවය පිළිබිඹු කරයි. ප‍්‍රතිපත්ති ගරුකව අසන්නා වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම ගැඹුරු සංකල්පයකි. මහා ජනකායක් වෙතට ගොස් ඔල්වරසන් මැද කරන ප‍්‍රකාශනයකට වඩා වටිනාකමක් තිබේ. එය වටහා ගැනීම වැදගත්ය.

ඡන්දයකින් දිනන ජන නායකයන් ජනතා කැමැත්ත ආරක්ෂා කරගත යුතුය. වර්තමානයේ දී පහසු නැත. ප‍්‍රසාදය පවතින්නේ කෙටි කාලයකි. ඉක්මනින් පිරිහීම ඇරඹේ. ජනතාවගෙන් දුරස්වීම එක හේතුවකි. ජනතාව සමග පවත්වන සංවාදය අත් නොහැරිය යුතුය. විශාල පිරිස් මෙහෙයුමක් සහිතව දැවැන්ත ආයෝජනයකින් කරන සන්නිවේදන ප‍්‍රයත්නයකට වඩා විශ්වාසනීයත්වයක්  ඉතා සුළු පියවරකින් ඇති කරගත හැකිය. ජනතාවට කරුණු අවබෝධ කරදෙන්නට අනුගමනය කළ හැකි පියවරකි. නරේන්ද්‍ර මෝදි මහතාගේ ගුවන් විදුලි වැඩසටහන එක සාක්ෂියකි.

 

 

 

 

 

Older Entries