රාමුවක් නැති සිතිවිලි

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2017/05 /24 – ලංකාදීප

හිතන්නටත් නිදහසක් අවශ්‍යය. සිතිවිලි සම්බන්ධයෙන් දර්ශනයක් තිබීම උසස් මනුෂ්‍ය ලක්ෂණයකි. රාමුවක් තුළ සිතන පැවැත්ම පැරණි එකකි. සියවස් ගණනකට කලින් පැවැති පාලන ක‍්‍රමයේ ලක්ෂණයක් වූයේ  ජනතාවගේ සිතිවිලි පාලනය කිරීමය. බලවත් ඒකාධිපති නායකයෝ වැසියන්ට හිතන්නට අවස්ථාව දුන්නේ සීමා සහිතවය. නිදහස් සිතිවිලි අනුව ක‍්‍රියාකරන වැසියෝ, තමන්ට එරෙහිව නැගී තම පාලනයට අවහිර කරනු ඇතැයි කල්පනා කළ එකල පාලකයෝ ජනතාවට හිතන්නට ඉඩ දුන්නේ නැත. ලෝකය දියුණු වන විට පාලන ක‍්‍රම වෙනස් විය. දාර්ශණිකයෝ අලූත් අදහසක් ඉදිරිපත් කළහ. රාමුවෙන් පිට සිතන එහෙම නැත්නම් ‘‘අවුට් ඔෆ් ද බොක්ස්’’ ක‍්‍රමවේදය එයින් එකකි. ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය දියුණු වන විට නිර්මාණාත්මකව සිතන අවකාශය පුළුල් විය. පවතින රාමුවට එපිටින් හිතන හෙයින් අලූත් දේ බිහිවන බව මනුෂ්‍ය සංහතිකය තේරුම් ගත්තේය.

වර්තමාන ජන සමාජය එය තවත් පියවරක් ඉදිරියට තබා තිබේ. අද වන විට අලූත් අර්ථයක් පැන නැගී ඇත. එයට අනුව සිතිවිලි වලට රාමුවක් නැත. රාමුවෙන් එපිට නොව රාමුවක් නැති තරමට සිතිවිලි විසිරිවිය හැකි  සමාජය විශාල ඉදිරි දැක්මක් සහිත බව පොදු පිලිගැනීමයි. රාමුවක් නැතිව හිතන්නේ කොහොමද? සිතන, පතන, ජීවත්වන පමණක් නොව තීරණ ගැනීම පවා පාලකයන්ට පවරා දී ඇති රටවල් වල පුරවැසියන්ට රාමුවක් නැති සිතිවිලි ගැන වෙනස දැනෙන්නේ නැත. අලූත් දේ හිතන පවතින රාමුව නොසලකා ක‍්‍රියා කරන අය නිතර ලෝකයේ පැවැත්ම වෙනස් කර තිබේ. රාමුවක් රහිත නිදහස් සිතිවිලි වැදගත් වන්නේ එහෙයින්ය.

සමාජය සිතන අන්දමට පාලකයෙකුට විශාල පිරිවරක් අවශ්‍යය. පරිවාර පිරිස අඩු නම් පාලකයා ගේ බලය එපමණ නැති බව සිතන්නට පටන් ගනී. ගමන් කරන වාහනය, හැසිරෙන අන්දම, ඇදුම පැළදුම පවා අනෙක් අයට සිතන්නට මාතෘකා සපයයි. නිතර විදේශගත වන ලෝකය පුරා ගමන් කරන විට බලය හා තත්ත්වය ගැන අනෙක් පාර්ශවය සිතන බව සාම්ප‍්‍රදායික රාමුවයි.

නමුත් අද තත්ත්වය වෙනස්ය. සමාජය අලූතින් සිතන්නේ නැත්තේ මන්ද? පාලනය නඩත්තු කරන්නේ ජනතා බදු වලින්ය. පොදු ජනතාව පිරිවර, ගමන බිමන හෝ ලෝකය පුරා සංචාර වලට වියදම් කරන්නේ මහජන මුදල්ය. තාක්ෂණය දියුණු මෙකල රාමුවෙන් පිට එහෙමත් නැත්නම් රාමුවක් නැතිව සිතන්නේ කෙසේද?

රාමුවක් නැතිව හිතනවානම් ශ‍්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවය වෙනස් කරන්නට බැරිකමක් නැත. ආණ්ඩුව තාක්ෂණික පැවැත්මකට යොමු කළ හැකිය. රාජ්‍ය තාන්ත‍්‍රික සංචාර වෙනුවට ඇමැතිවරරන්ට වෙනත් රටක ඇමැතිවරයෙකුට දුරකථන කතා කර ද්වී පාර්ශවික තොරතරු කතා කරගත හැකිය. අවශ්‍යනම් එය සජීවී කතාබහක් බවට පත්කරගන්නට තරමට තාක්ෂණය තිබේ. රටවල් දෙක තුනක් සම්බන්ධ කරගෙන දුරකථන සංවාදයක් පවත්වන්නට ද පුළුවන. නමුත් ඒවා ප‍්‍රයෝජනයට නොගෙන විශාල කාලය සහ ධනය වියදම් කරමින් විදේශ සංචාරවලය. නිලධාරීන් සමූහයක් සමග විදේශ ගත වන විට ඒවාට වියදම කොතැනින්ද? රට ගොඩනගන්නට බලය ගන්නා ඇමැතිවරු බලය ඉල්ලිය යුතු සම්ප‍්‍රදායික රාමුව ආරක්ෂා කරන්නට නොවේ. රාමුවට එපිටින් හිතන්නටය. වැඩ කරන්නටය. නිල හමුවීම්, නිල නිවේදන ද්වී පර්ශවික ගිවිසුම් යනාදිය කල්ගිය ඒවාය. ලෝකය අලූත් හැඩතලයකට මාරු වෙමින් තිබේ. නිල වාහනය, විදේශ සංචාර සහ අති විශාල කාර්යාල වැනි දේ පැත්තකට දමා රාමුවක් නැති යුගයට ඇතුළු වෙන්නට ප‍්‍රයත්නයක් දැරීම අවශ්‍යය. එය වෙනුවෙන් සිතන නායකත්ව රටට ඉතාම වැදගත්ය.

ලෝකයේම ඇස් ඇරවු ප‍්‍රංශ ජනාධිපති

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2017/05/17 – ලංකාදීප

ප‍්‍රංශ ජනාධිපතිවරණය ගැන නොබෝදා දක්වා ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමු වී තිබිණ. ලෝක ප‍්‍රජාව කතාකරන්නේ අලූත් ජනාධිපති එමානුවෙල් මැකේන් ගේ සම්ප‍්‍රාප්තිය සමග මතුවූ අලූත් පැති සම්බන්ධවය.
බලයට පත්වන නායකයාගේ තේජස සාමාන්‍යයෙන් අපට හුරු පුරුදු පිලිවෙතය. ප‍්‍රකාශිත ඡුන්ද වලින් සියයට හැටහයක ප‍්‍රතිශතයක් ලබාගත් එමානුවෙල් ප‍්‍රංශ ජනාධිපති ධුරයට පත්වන විට විශාල තේජසක් තිබිණ. වැදගත් වූයේ හෙතෙම ජයග‍්‍රාහීව හැසිරුණ අන්දම අනුව නොවේ. සාමාන්‍ය මනුෂ්‍ය ගුණාංග පෙන්වමින් අනාවරණය කළ පරිනත භාවයයි. ඔහු තුළ ආත්මාර්ථකාමීත්වය නොවීය. තමන් ජයගත් බව පෙන්වා පරාජය වූ හිටපු ජනාධිපතිවරයා පැත්තකට කළේ නැත. බල හුවමාරුව සිදුවූ වෘත්තීය විලාශය ශ‍්‍රී ලංකාවට නැවත නැවතත් ආදර්ශයකි.

ප‍්‍රංශයේ හිටපු ජනාධිපති හොලන්ඬේ ගේ උපදේශක හා පසුව ආර්ථික අමාත්‍ය ධුරයට පත්කරගත් එමානුවෙල් පසුගිය වසරේ දී ඒ වන විට තිබුණ දේශපාලනය ප‍්‍රතික්ෂේප කර ආණ්ඩුවෙන් ඉල්ලා අස්විය. එන් මාර්චේ නමින් අලූත් පක්ෂයක් හැදු හෙතෙම ජනතාව අතරට ගියේ මෙයට කලින් කිසිදු මැතිවරණයකට ඉදිරිපත් නොවූ නොකිළිටි පුද්ගලයෙකු වශයෙන්ය. මැදි මාවතේ ප‍්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරන අලූත් නායකයෙකු වශයෙන් හෙතෙම ජනාධිපතිවරණ වේදිකාවේ දී රට පවතින අර්බුදකාරී තත්ත්වය විවේචනාත්මකව ගෙන හැර දැක්වීය. පැවැති සමාජවාදී හා ඩිමොක‍්‍රටික් පක්ෂ වල ප‍්‍රතිපත්ති ගැන රටවැසියන් අතර විරෝධයක් ඒ වන විට පැවැතිණ. 1980 ගණන් වල සිට එරට බලය අල්ලාගෙන සිටියේ කුඩා පක්ෂ තමන්ගේ තනියට හේත්තු කරගනිමින්ය. පක්ෂ ගණනාවක් එකතු වී රට කරගෙන යන විට ප‍්‍රංශයේ පැවැත්ම හා සමාජ ව්‍යුහය යම් අභියෝගයකට මුහුණ දුන් බව පැහැදිලිය. විවිධ රටවලින් පැමිණ ප‍්‍රංශය තමන්ගේ භූමිය වශයෙන් තෝරාගත් සංක‍්‍රමණිකයන් හෙයින් ප‍්‍රශ්න ඇති බව එරට ජනයා කතා කරන්නට පටන් ගත්තේය. මෙකී අදහස් මෝරා වැඞී ඉහළට පැමිණි අවස්ථාවේ දී වත්මන් ජයග‍්‍රහණයට ඉඩ පාදා ඇති බව විචාරක අදහසයි.

ප‍්‍රතිඵල නිකුත් වීමෙන් පසු එමානුවෙල්, හිටපු ජනාධිපතිවරයා මුණ ගැසී ඔහු භාරයේ පැවැති ආරක්ෂක තොරතුරු හුවමාරු කරගත්තේය. ජනාධිපති තනතුර භාරගන්නා විට කරන ලද කෙටි දේශනයේ දී හෙතෙම රට අද පවතින තැනට ගෙන එන්නට කැපවූ හිටපු නායකයන්ගේ දක්ෂතා පක්ෂ බේධයෙන් තොරව අගය කළේය. එකිනෙකා සතු දක්ෂතා අනුව එකිනෙක පැතිවලින් රට ඉදිරියට පැමිණි බව තක්සේරු කරන්නට හෙතෙම නිර්ලෝභී විය. වඩා කාර්යශූර, වඩා ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී රටක් ගොඩනැගීම තමන්ගේ අරමුණ බව කියා සිටි අතර රටවැසියන් ගේ ආත්ම විශ්වාසය නැංවීම ඉලක්කය බව සදහන් කළේය.

සියයට හැට හයක ජන වරමක් ලැබූ එමානුවෙල් ප‍්‍රතිවාදීන්ට චෝදනා කළේ නැත. දේශපාලනඥයන් රට විනාශ කරන ලද බවක් නොකීවේය. ආර්ථික හා සමාජ වශයෙන් රට පරිහානියට පත්කරන ලද දේශපාලනඥයන්ගෙන් පලිගන්නේ යැයි ජය ඝෝෂා මැද කියන්නට නොගියේය. වෙනස එයයි.
ශ‍්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණයක් හමාර වන විට ජයග‍්‍රාහකයන් හා පරාජිතයන් අතර වහසිබස් කොපමණද? දිනන අය කියන්නේ පරාජිකයන් රට කෑ බවය. කිසිම පාලකයෙක් කරන ලද හොඳ දේවල් එකක්වත් අලූත් පාලකයා දකින්නේ නැත. ආණ්ඩු කිරීම සාමුහික කර්තව්‍යයක් සේ සලකන්නේ නැති මෙරට නායකයෝ හැසිරෙන්නේ තද ආත්මාර්ථකාමීන් ලෙසය. තමන්ට පමණක් රට හදන්නට පුලූවන් වන අතර අනෙකාට බැරි වූ බව ප‍්‍රකාශ කරන්නේ ඒවා ජනතාව විශ්වාස කරන බව උපකල්පනය කරමින් විය යුතුය. රට එකතු කරන බව බොහෝ විට කියන නමුත් ජනතාව පක්ෂ වශයෙන් බෙදා, පලිගැනීම් වලට ලක් කරන ආකාරය අනුව එය කිසිසේත් සිද්ධ නොවෙන කාරණයකි. ශ‍්‍රී ලංකාව කතා කරන්නේ සංහිඳයාව ගැනය. නමුත් දේශපාලනයේ නිරත අතලොස්සක් දෙනා අතර රට ඉදිරියට ගෙන යන අනෙක් පුද්ගලයාගේ ශක්තියට ගරුකරන ප‍්‍රතිපත්තියක් නැත්නම් සංහිඳීයාවක් ඇති කරන්නේ කෙසේද? ප‍්‍රංශය යුරෝපයට පමණක් නොව මුළු ලෝකයටම වැදගත් රටක් බව එමානුවෙල් ජනාධිපතිවරයා කියා ඇති අතර එය සනාථ කරන්නේ පුලූල් දර්ශනයක් ඇති පටු ආකල්ප වලින් තොර නායකයන් බව සදහන් කළ යුතුය.

බෙදාදීම වෙනුවට බදාගන්නා ධර්මය

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2017/05/10 – ලංකාදීප

සිද්ධාර්ථ කුමාරයා උප්පත්තිය ලැබුවේ අද වැනි දිනකය. ගිහි ගෙයින් නික්ම, සියළු කෙලෙස් මැඩ බුද්ධත්වය ලබන්නේ අද වැනි පොහොය දිනකය. නැවත ඉපදීමක් නැති අමා මහ නිවන් අවබෝධ කරගත් ගෞතම බුදු රජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන්පෑවේ ද අද වැනි වෙසක් දිනයකය. ලොව පුරා බෞද්ධ ජනතාව මෙම අවස්ථා තුන සනිටුහන් කරන දිනයෙහි දැහැමි ඇවැතුම් පැවැතුම් සහිතව හැසිරෙති. බුද්ධ දේශනාව අනුව ක‍්‍රියා කරති. ලෞකික දේ වෙනුවෙන් ඇති ඇල්ම අඩු කර මතු සුගතිය අපේක්ෂා කරමින් ධර්මයෙහි හැසිරෙන්නට උත්සාහ කරති.

බුදු රජාණන්වහන්සේ මැද මාවත දැක්වූහ, සදාකාලික ජීවන දර්ශනය පෙන්වා දුන් අතර ජන ජීවිතය සැනසිලිදායක තැනක් කරගන්නේ කෙසේදැයි දෙසා වදාලහ. මෙවර වෙසක් උත්සවය පවත්වන්නේ වසර 2561 ක ඉතිහාසය සනිටුහන් කරමින් බව සිහිපත් කළ යුතුය. බුද්ධ දේශනාව ත‍්‍රිපිටකය වශයෙන් මහා ස්ථවිර පරම්පරාව කට පාඩමින් පවත්වාගෙන පැමිණ තිබේ. එය ලේඛනයකට සකස්වන්නෙ ශ‍්‍රී ලංකාවේ පැවැති අධික දුර්භික්ෂ කාලයේ දී එය තව දුරටත් මතකයෙන් පැවත්වාගෙන යන්නට නොහැකි තත්ත්වයක් හෙයින් බව සඳහන්ය. සැරියුත් සහ මුගලන්  යන අග‍්‍ර ශ‍්‍රාවක මහ රහතන් වහන්සේලාගේ සිට ශ‍්‍රී සද්ධර්මය ලේඛන ගතවන තෙක් නොයෙක් වෙනස්කම් ශෛලීන් හා අනුකරණ වලට ලක්වන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය. 1981 සිට දස වසරක් තිස්සේ ධර්මයෙහි ලේඛන පිරික්සා ඒවා නිවරුදි කරන්නට මෙරට ධර්මධර භික්ෂූන් සමග එකතු වූ ප‍්‍රාඥයන් කටයුතු කර ඇත. අද පවතින බුද්ධ ධර්මය සුපිරිසිදුය. එහි දර්ශනය පැහැදිලිය.

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මෙම වසරේ දී ජාත්‍යන්තර වෙසක් උත්සවය පවත්වන්නේ ශ‍්‍රී ලංකාවේ දී ය. ධර්මය නියමාකාරයෙන් පවතින සහ ජාත්‍යන්තර සමාජය ධර්මෝත්පාදනය වෙනුවෙන් මෙරට එකතු වී ඇති අවස්ථාවක, බුදු දහම එහි පැවැත්ම කෙරෙහි බොදුනුවන් වශයෙන් අප සියළු දෙනා දක්වන ආකල්පය දෙස අවබෝධාත්මක ආකල්පයක නිරතවීම ඉතාමත් වැදගත්ය.

ධර්මය නොකිලිටිය. එය තර්කාන්විතය. බුදු රජාණන් වහන්සේ ම දේශනා කරන ලද පරිදි රන්කරුවෙකු නියම රත්රන් දැයි සොයාගන්නට රන් කැබැල්ලක් කපාකොටා එයින් ද නතර නොවී පුළුස්සා  බලා තහවුරු කරගන්නා මෙන් ධර්ම දේශනාව ද සත්‍යයක් දැයි විමසා බලන්නට බාධාවක් නැත. නමුත් මෙම ධර්මය පවතින පන්සල වෙනස් තැනක් බවට පත්ව තිබේ. සංඝරත්නය අතර පරස්පරතා ඇත. උපාසක උපාසිකාවෝ ද බෙදී වෙන්වී ඇත. බුදු දහම බෙදා සත්‍ය පතුරවනු වෙනුවට ධර්මය ඇතැයි එය බදාගන්නා තැන් අද රට පුරා බහුලය. තමන් සතුව හැර අන් බෞද්ධ සංඝයාවහන්සේ ගේ සිට උපාසක උපාසිකාව දක්වා ඇත්තේ වෙනස් බුද්ධාගමක් බව කියන්නට නොපැකිලෙන බව පෙනෙන්නට තිබේ. එය පරතෙරට නංවා ඇත්තේ ජනමාධ්‍යයයි. ධර්මය, එය සමාජගත කිරීම හා ප‍්‍රචාරණය වෙනුවෙන් අති විශාල තරගයක් පවතින බව සඳහන් කළ යුතුය. මෙයින් රටට හා සමාජයට අත්පත්ව ඇති සුගතිය කුමක්ද? බුදු රජාණන් වහන්සේ අද වැඩ සිටියානම් අනුග‍්‍රාහකත්වය ගන්නට දරන ප‍්‍රයත්නය, වෙසක් කලාප හා වෙනත් විසූක දස්සන දැක සංවේගයට පත්වනු නොඅනුමානය.

බුදු දහම එයින් අනු දැනවදාරන සරල ජීවන දර්ශනය අනුගමනය කරන්නට නොහැකි තැන බුදු සරණ නැත. දහම් සරණ ලැබෙන්නේ නැති බව නිසැකය. නිකාය බේධයෙන් තොරව ධර්මය අද පවතින ස්වභාවය දෙස බලන්නට මහා සංඝ රත්නයට ධෛර්යයක් තිබිය යුතුය. අද පවතින්නේ එක්සත් ජාතීන් ජාත්‍යන්තර වෙසක් දිනය හා එය නිවාඩුවක් බවට පත්ව ඇති කාලවකවානුවකි. එක්සත් ජාතීන් එකතු වී බුදුන් වැඩි පින් බිම ශ‍්‍රී ලංකාවේ දී දහ හතරවැනි ජාත්‍යන්තර වෙසක් දිනය පවත්වයි. තවත් ශත වර්ෂාධික කාලයක් දහම පවතින්නට බොදුනුවන් වශයෙන් අප ගත යුතු මග කමක්දැයි සාකච්ඡා කරන්නට පියවර ගත යුතුව තිබේ.

පොහොසත් සමාජයක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2017/05/03 – ලංකාදීප

දුප්පත්කම කුමක්ද? පොහොසත් වෙන්නේ කොහොම ද? සමාජයේ සියළු දෙනාට මෙම කාරණය ගැන නොයෙක් පැති වලින් අදහස් තිබේ. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල් උත්සාහ කරන්නේ දුප්පත්කමෙන් මිදී පොහොසත් සමාජයක් ඇති කරගන්නටය. දියුණු සහ අතමිට හිඟ නැති ජන සමාජය තුළ ප‍්‍රශ්න අඩු බව පිලිගැනීමයි. නමුත් ඇත්ත එය නොවේ. සමාජයක් දියුණු වන විට වෙනත් පැති වලින් ගැටළු මතුවෙයි. දුප්පත් හා පොහොසත් වශයෙන් තල දෙක අතර පවතින පරතරය පුළුල් වීම එයින් ප‍්‍රධාන එකකි.

අඩු ආදායම් මටට්මක සිට ඉහළ ආදායම් මට්ටමකට පැමිණෙන ඕනෑම පාර්ශවයකට තමන් උපයන ලද ධනය භාවිතා කිරීම කෙරෙහි නැඹුරුවක් ඇතිවෙයි. වියදම් කරන්නට පටන් ගන්නේ තත්ත්වය හුවා දැක්වෙන අන්දමටය. පාවිච්චි කරන වාහනය, ජීවත්වන නිවාසය, අඳින ඇදුම හෝ හැසිරෙන ආකාරය නොසිතෙන අන්දමට වෙනස් වෙයි. එය ඇති නැති පරතරය වැඩි කරයි. විවාහ උත්සවයක දී අත දිග හැර වියදම් කළ හැකි  නමුත් පොහොසත් පවුලක් එයින් දෙන පණිවුඩය කුමක්ද? පුළුවන් පුද්ගලයා අති විශාල වියදමක් මංගල්‍යයක් වෙනුවෙන් කරන අතර එහි අනෙක් පැත්ත තමන්ගේ මංගල උත්සවයට වියදම් නැති හෙයින් අසරණ පුද්ගලයෙකි. එය එක පැත්තක් පමණකි. අති සුඛෝපභෝගී නිවසක්, දරුවන්ට උසස්ම පාසලක් හෝ ඉතාම වටිනා වාහන වැනි වශයෙන් ඇති නැති පරතරය විදහා දැක්වෙන සේ ජීවත්වන සමාජ තුළ සම්මුතිය බිඳ වැටේ.  ඕනෑම සමාජයක ජීවත්වන ජනී ජනයා අතර සම්මුතියක් තිබේ. එය මනුස්සකම ගැනය. පොහොසත් වෙන්නේ පරම්පරාවෙන් හෝ නොඑසේනම් ස්වෝත්සාහයෙන් වෙන්නට බැරි නැත. එසේ නමුත් ජීවත්වන්නට ධනය වියදම් කරන අන්දම අනුව මුලින් සඳහන් කරන ලද සමාජ සම්මුතියට සිදුවන්නේ හානියකි. එවැනි සමාජ තුළ බෙදීම්, ගැටීම් හා වෛරය පැතිරී තිබේ.

උතුරු යුරෝපය සහ නැගෙනහිර ආසියාවේ ඇතැම් රටවල ජනතාව තමන්ට ඇති ධනය පෙන්වා ඒවායෙන් අසීමිත සුඛ විහරණයක යෙදෙන්නේ නැත. සරල ජීවිත ගත කරති. නෝර්වේ, ජපානය, සිංගප්පූරුව වැනි රටවල ජනතාව ඒ අතරින් ප‍්‍රමුඛය. භාවිතා කරන වාහනය, නිවාසය හෝ තමන් පවත්වන උත්සවය අති විශාල ධනයක් වැය නොකරන මට්ටමින් පවත්වාගෙන යයි. සමාජ විනය හා සංවිධානය ඇති වෙන්නේ එයින්ය.

ශ‍්‍රී ලංකාව බෞද්ධ දර්ශනයට මුල් තැනක් දෙන ජනතාවක් වෙසෙන රටකි. ගතකරන්නේ වෙසක් කාලයයි. බුදු දහමට අනුව හැසිරෙන්නට උත්සාහ කරන වකවානුවයි. මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව බුද්ධ දර්ශනය තුළ ඇති බලවත් පණිවුඩයකි. නමුත් සමාජය තුළ පෙනෙන්නේ ධනය සම්බන්ධ පවතින අසීමිත ආශාවයි. නවීන මෙවලම් සීමාවකින් තොරව පරිහරණයට ඇති නැඹුරුවයි. සම්පත් භාවිතාව සම්බන්ධ ආත්මාර්ථකාමීත්වයයි. තම ගමන බිමන වෙනුවෙන් සාමාන්‍ය වාහනයක් භාවිතා කළ හැකිව තිබිය දී ඒ වෙනුවෙන් නොමනා ධනයක් වියදම් කරන්නේ ඇයි? යුරෝපා රටක නම් එය ලජ්ජාවට හේතුවකි. තමන් ගේ අසල්වැසියා දුශ්කර ජීවිතයක් ගත කරද්දී අති සුඛෝපභෝගීත්වය නරක බව එම සමාජය තේරුම් ගෙන තිබේ. එය යහපත් ධර්මතාවයකි. රටේ පොදු ජනතාව අතෘප්තියෙන්, අඩුපහසුකම් වලින් ජීවත්වන කාලයක ඇති හැකි අය කළ යුතු සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ගෞරවය දිනාගැනීමය.  ඇති අය පමණක් නොව පොදු ජනතාවගේ දේපොල පරිහරණය කරන අය පවා වපුරන්නේ වෛරයයි. පැලැන්ති පරතරය වැඩි කිරීමයි.

ආර්ථික අර්බුදයක් පවතින රටක බුද්ධිමත් පුරවැසියන් වැසියන් වශයෙන් මෙම වකවානුවේ දී ඉතා බුද්ධිමත්ව හැසිරෙන්නට අවශ්‍යය. ධනය වැඩි පුර ලැබෙන විට, යස ඉසුරෙන් පොහොසත් වන අවස්ථාවක සමාජයේ පෙනී සිටිය යුතු කෙසේදැයි වටහා ගන්නට මනා ප‍්‍රඥාවක් තිබිය යුතු බව සඳහන් කළ යුතුව තිබේ.

සීබ‍්‍රා බළකාය

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2017/04/26 – ලංකාදීප

අලූත් පාසල් වාරය ආරම්භ වී තිබේ. අවුරුදු නිවාඩුවට පසු පාසලට එන දරු දැරියන් මහ මාර්ගයේ දී ආරක්ෂා කරගැනීම බලවත් වගකීමකි. පාසල් දරුවන් ප‍්‍රවාහනය කරන වාහන වල අනතුරු පමණක් නොව පාර මාරු වන සිසු සිසුවියන් වාහන අනතුරුවලට මුහුණ පෑ ආකාරය ගැන මෑත ඉතිහාසයේ  සටහන්ව තිබේ. තවත් දෙයක් මතකයේ ඇත. වයඹ පලාතේ එක්තරා පාසලක් ඉදිරිපිට කහ ඉරෙන් පාර මාරුවන පාසල් දරුවන්ට සහාය වන කාන්තාවක් ගැනය. එය පුවත් පතක පළ වු අතර සෑහෙන කාලයකට කලින්ය.

නොබෝදා නයිජිරියාවේ ‘ල පස්’ නගරයෙහි පැතිර යන මේ හා සමාන සංකල්පයක් ගැන ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය අවධානය යොමු කර තිබිණ. එයින් කියැවුණේ සීබ‍්‍රා සත්වයෙකු සේ ඇඳගත් පුද්ගලයන් පාර මාරුවන ඉරි අසල කරන මෙහෙවරක් ගැනය. වේගයෙන් ධාවනය වන වාහන පාරේ සටහන් කර ඇති සීබ‍්‍රා ඉරි ගැන සැලකිල්ලක් නොදක්වන බව අවධානය ගත් කාන්තාවක් වාහන වලට බාධා වන සේ සීබ‍්‍රා ඉරි මැද හිටගත්තාය. එතැනින් නතර නොවූ ඇය සියළුම දෙනා පාර මාරු වී අවසාන වන තෙක් වාහනයට ඉදිරියට යා නොදී එය බදා ගෙන සිටියාය. මෙම වාහන හැසිරවීම පළමුවෙන් වාර්තාවූයේ මෙයින් අවුරුදු හතරකට කලින්ය. ක‍්‍රමයෙන් වැඩි දියුණු වු එය එක්තරා අවස්ථාවක දී සීබ‍්‍රා ඉරි සහිත ඇදුම් ඇගලාගෙන කරන ජාතික මෙහෙවරක් බවට පත් වී ඇත. අද වන විට එය හැඳීන්වෙන්නේ සීබ‍්‍රා වාහන පාලනයක් හැටියටය. ඉතාමත් වේගයෙන් ජනපි‍්‍රය වූ මෙම සංකල්පය නයිජීරියාවේ වාහන තදබදය වැඩි සෑම නගරයකටම පැතිර ගිය අතර අද වන විට මෙම සීබ‍්‍රා ස්වේච්ඡා බලකාය දෙසීය දෙනෙකු ඉක්මවා ගොස් ඇති බව වාර්තා වෙයි. රථ වාහන තදබදය හොඳටම වැඩි උදෑසන සහ හැන්දෑවේ වැඩට බහින මෙම සීබ‍්‍රා බලකාය ජනතාවට පරෙස්සමට පාර මාරු වෙන්නට ඉඩ පහසුකම් සම්පාදනය කරදෙන අතර එය ජනතාවගේ ගෞරවයට හේතු වී ඇත.

පාරේ ගමන් කරන ජනතාවගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින මෙම සීබ‍්‍රා ස්වේච්ඡා සේවකයන්ගෙන් වැඩි කොටසක් තරුණන්ය. අද වන විට තරුණ පිරිස් වැඩිවශයෙන් එයට සම්බන්ධ වෙමින් තිබේ. ස්ථිරවම එහි නියැලෙන්නේ නැති අතර තාවකාලිකව තමන්ට පහසු අවස්ථාවල මෙම සුදු පසුබිමේ කලූ ඉරි ඇති ඇදුම ඇඳගෙන පාරට එන මෙම පිරිස ගීත ගයමින්, නටමින් විනෝදයෙන් රාජකාරිය කරති. පාසල් අසල දී දරුවන් හා රෝහල සමීපයේ දී වැඩිමහළු අය පාරෙන් එහා මෙහා කරන්නට ද ක‍්‍රියා කරන්නේ මෙම සීබ‍්‍රාවන්ය. විවේක අවස්ථාවක සමාජයට සිදු විය යුතු යුතුකමක් සේ සලකා වගකීමෙන් එහි නියැලෙති. මෙම සමාජ සත්කාරය නිසා නයිජිරියාවේ ‘ල පස්’ නගරයේ පමණක් නොව එයින් එපිට නගරවල ද වාහන අනතුරු යම් ප‍්‍රමාණයකින් පහත වැටී තිබේ. නිල බලයෙන් වාහන පරිපාලනයෙහි නිතර පොලිසිය කටයුතු කරන අතර වාරයේ දී මෙම ස්වේච්ඡා අදහස රටට අලූත් වටිනාකමක් ඇතිකර තිබේ.

මෙරට ප‍්‍රජාව ද තැනින් තැන අධික රථවාහන තදබදය ඇති විට ඒවාට මැදිහත්වන බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. විශේෂයෙන් පාසල් දරුවන්ම පාසල අසල වාහන හැසිරවීමෙහි නිරත වෙන්නේ පොලිස් නිලධාරීන් ගේ අධීක්ෂණය ඇතිවය. වැඩිහිටියන් හා කලාතුරකින් තරුණ පිරිස පාසල හා රෝහල අසල වාහන හා ජනතාව අතර සම්බන්ධීකරණයක් කරයි. හදිසි අනතුරක් අවස්ථාවක වාහන තදබදයක් ඇති වුවහොත් ඒවා නිරාකරණයට ඉක්මනින් මැදිහත් වෙන පුද්ගලයන් ද සිටී. මේවා එම සුළු වේලාවකට සීමා වන අතර අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන්නේ නැති සිද්ධි සේ සැලකිය හැකිය.

වාහන තදබදය හා වාහන පදවන රියැදුරන්ගේ අවධානය ගැන සලකන විට අනතුරු බහුල වෙන්නට හේතුව කුමක්දැයි පැහැදිලිය. නීති මගින් පාලනය වන අතර තුර ප‍්‍රජාව ද තමන්ට හැකි ආකාරයෙන් මහ පාරේ අනතුරු වලක්වා ගැනීමට මහන්සිවීම සුදුසුය. අලූත් පාසල් වාරය ආරම්භ කරන මෙම සතිය ඒ ගැන අවධානය යොමු කරන්නට හොඳ අවස්ථාවකි.

 

 

ප්‍රමාද නොකළ යුතු තීරණ

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2017/04/19 – ලංකාදීප

තීරණයක් ගැනීම ඉතාම වැදගත් කාරණයකි. පුද්ගලික ජීවිතයේ දී අප සියළු දෙනා තීරණගැනීම සම්බන්ධව පුද්ගල අනන්‍ය ස්වභාවයක පිහිටා කි‍්‍රයාකරයි. චරිතය මැන බලන්නට එයින් ලැබෙන පිටිවහල සුවිශේෂී එකකි.  ජනතා සංවිධාන, දේශපාලන පක්ෂ සහ අවසානයේ දී ආණ්ඩුවක් විසින් ගන්නා තීන්දු තීරණ ඉතා තීරණාත්මක කාර්යයක කොටසකි. තීන්දු නොගැනීම ද තීන්දුවකි. තීරණයක් නොගෙන කල්ගන්නා විට ඇති වන තත්ත්වයට වගකියන්නට සිදුවන අතර එයින් ඇතිවන යහපත හෝ අයහපත තීරණයක් නොගැනීමේ ස්වභාවයේ ප‍්‍රතිඵලයක් බව සඳහන් කළ යුතුය.

කොළොන්නාව කසල කන්ද ආශි‍්‍රතව ජීවත් වූ ජනතාවගේ ජීවිත ඛේදවාචකයක් බවට පත්ව තිබේ. එය තීරණයක් නොගැනීමේ ප‍්‍රතිඵලය මත උද්ගත වූ අවාසනාවන්ත තත්ත්වයකි. තීරණ නොගැනීම තීරණයක් බවට පත්ව ඇති බව මෙකී සිද්ධිය එක උදාහරණයකි.

දේශපාලනඥයන්, විද්වතුන් සහ ඒ අවට ජීවත් වූ ජනතාවට මෙම කසල බැහැර කිරීමේ ක‍්‍රමවේදය වෙනස් කළ යුතු බවට අදහස් තිබිණ. කසල දුම්රියෙන් ප‍්‍රවාහනය කර පුත්තලම ප‍්‍රදේශයේ ක්ලින්කර් වලවල් ගොඩකරන යෝජනාවක් විය. කසල යොදවා විදුලිය නිපදවන අදහසක් ද ඉදිරිපත්ව තිබිණ. ප‍්‍රතිචක‍්‍රීකරණය හා මෙම කසල වෙනත් ප‍්‍රදේශවලට ප‍්‍රවාහනය කර විද්‍යාත්මකව බැහැර කරන ක‍්‍රමවේදයක් ගැන ද සාකච්ඡා කරමින් සිටියේය. මෙකී අදහස් ඉක්මනින් ක‍්‍රියාත්මක කරන සේ බලකරන ජනතා විරෝධතා පැවැති බව රහසක් නොවේ. එක් එක් යෝජනා වලට පක්ෂව මෙන්ව විපක්ෂව ද මත පැවැති බව ද ප‍්‍රසිද්ධ කාරණයකි. තර්ක කරමින්, විරෝධතා පවත්වමින් සහ අලූත් යෝජනා ගැන අවධානය යොමු කරමින් ඉන්නා අතරතුර කිසිම තීරණයක් ගත්තේ නැත. හරි හෝ වැරදි මොනයම් ආකාරයේ හෝ තීරණයක් ගත්තා නම් අද මුහුණ පා ඇති තත්ත්වය නිර්මාණය නොවෙන්නට ඉඩ තිබිණ. තීරණ නොගැනීම ඔස්සේ නිරායාසයෙන් මතු වූ තීරණය ඒ අවට ජීවත් වූ සෑහෙන පිරිසකගේ ජීවිත හා දේපොල විනාශ වී තිබේ. එයින් මතු කර ඇති ගැටළු ජන සමාජය නැවත නොසන්සුන් කර ඇත.

කසල බැහැර කිරීම පලාත් පාලන ආයතන වල වගකීමකි. ජාතික ප‍්‍රතිපත්ති අනුව එය කළ යුතු කෙසේදැයි පෙන්වා දීම ආණ්ඩුව සතු කාර්ය භාරයකි. ශ‍්‍ර‍්‍රී ලංකාවට පමණක් නොව ලෝකයේ සෑම රටකටම කසල කළමණාකරණය සම්බන්ධ ගැටළු වලට මුහුණ දෙන්නට සිදු වී තිබේ. එයින් ඇති කරන ප‍්‍රශ්න සංකීර්ණ හා බරපතල හෙයින් ලෝකයේ නොයෙක් රටවල් බොහෝ දුර දිග හිතා බලා කටයුතු කරමින් සිටී. ඇමරිකාව රාත‍්‍රී කාලයේ නැව් වලින් හා දුම්රියෙන් කසල ප‍්‍රවාහනය කර නගර පිරිසිදුව තබා ගනී. ඒවායේ ඇති ද්‍රව්‍ය වෙන්කර විද්‍යාත්මක ප‍්‍රතිචක‍්‍රීයකරණ වැඩ පිලිවෙල අනුගමනය කරයි. ජපානය එහිලා ඉදිරියෙන් සිටින රටකි. චීනය, ඉන්දියාව පවා තමන්ට අනන්‍ය ක‍්‍රම අනුගමනය කරයි. කෙටි කාලීන සහ දීර්ඝ කාලීන වශයෙන් පියවර ගන්නා බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. මැදි ආදායම් රටක් සේ ඉදිරියට ගමන් කරන ශ‍්‍රී ලංකාවට එදිනෙදා බලපාන ප‍්‍රශ්න අතර කසල බැහැර කිරීම ද බරපතල එකක් බව නොඅනුමානය. ප‍්‍රශ්නය හදුනාගෙන එයට ස්ථිරසාර විසදුමක් සොයාගැනීම විනා තීරණ ගැනීම කල් හැරීමෙන් රටට හෝ සමාජයට කිසිම වාසියක් අත් පත් නොවේ. පිලිගත යුතු ඇත්ත ස්වභාවය එයයි.

නගරයේ එකතුවන කැළි කසල බැහැර කිරීම සම්බන්ධව නිසි තීරණ ගැනීම අවශ්‍යය. දේශපාලනඥයන්ට එයින් යැපෙන්නට සහ බලපුලූවන්කාරකම් පෙන්වන්නට ඉඩ දීමෙන් රටට  බරපතල අනර්ථයක් සිදුවන බව ඉගෙනගත් පාඩමයි. තීරණ නොගැනීමෙන් විශේෂිත අරමුණු සහිතව හැසිරෙන කොටසකට යැපෙන මාර්ග බිහිකර දෙයි. එය ඉතාමත් නරක තත්ත්වයකි. සිද්ධිය සමග මතුවූ ජනතා විරෝධය සහ එය කේන්ද්‍රගත වූ අන්දම රටට විශාල පණිවුඩයක් නිකුත් කර තිබේ. තීරණ ගැනීමේ ක‍්‍රියාවලිය ප‍්‍රමාද කළ යුතු නැති බව එහි දැක්වෙන ප‍්‍රධාන කාරණයයි. නමුත් තවත් සති දෙක තුනකින් මෙම සියළු තත්ත්වයන් අමතක කරන්නට ඉඩ තිබේ. ජනතාවගේ කෙදුළු සියළු දෙනාටම අමතක වනු ඇත. මොනවා හෝ සිදුවන අන්දමේ තීරණ ගැනීමේ ක‍්‍රියාපටිපාටියකින් විනා මෙවැනි සිද්ධි මගහරින්නට කිසිදු හැකියාවක් නැත.

 

 

අවුරුදු විනය

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2017/04/12 –  ලංකාදීප

විනය ඉතාම වැදගත්ය. පුද්ගලයෙකු හෝ රටක් නිසි විනයක් රහිතව ක‍්‍රියා කරන්නේ නම් පිරිහීම වැලැක්විය නොහැකිය. සහජීවනය ද ඉතාම වැදගත්ය. සාමූහිකව කණ්ඩායමක් වශයෙන් පැවැතිය හැකි නම් එය විශාල ශක්තියකි.  ඕනෑම අභියෝගයක් ජයගත හැකි පහසු මගකි.

ශී‍්‍ර ලංකාවට අනන්‍යතාවයෙන් ම විනය හා සහජීවනය යන සංකල්ප උරුම වී තිබේ. සිංහල හා දෙමල අලූත් අවුරුද්ද එයට එක උදාහරණයකි. අවුරුදු නැකත රටට විනයක් ගෙන එයි. සූර්යය මීන රාශියේ සිට මේෂ රාශියට ගමන් කරන අලූත් කාලය තුළ නැකතක් නැති වේලාව නොනගතයයි. නොනගතය වේලාවේ දී මුළු රටම ආගමික වතාවත් වල නිරත වෙති. සෑම දරු පවුලක් ම සිය සංස්කෘතික උත්සවයේ දී යෙදෙන නැකැත් චාරිත‍්‍ර කරන්නේ ඒ අන්දමටය. එයින් පසු ව එළැඹෙන සුබ මොහොත අනුව  මුළු රටම එකම වෙලාවක ලිප ගිනි දල්වා අහර පිස අනුභව කර සුබ මොහොතකින් ගනු දෙනු කර අලූත් අවුරුද්ද ආරම්භ කරයි. මෙකී කටයුතු සියල්ල එක වෙලාවක කරන විනය රටට තිබේ. එය ඉතාමත් අගය කළ යුතු වතාවතකි. අනෙක් ප‍්‍රධාන කාරණය මෙකී විනය ඔස්සේ රටට ලැබුණ සහජීවනයයි.

අවුරුදු කාලයේ දී පැරණි අමනාපකම් දුරු වෙයි. අලූත් බැඳීම් ඇති වෙයි. රටම එක වෙලාවකට වැඩ කරන හෙයින් සහජීවනය ඔප් නැංවෙයි. වසරේ අනෙක් කාලයේ දී ජාති, ආගම් සහ දේශපාලන වශයෙන් නොයෙක් බෙදීම් මත ගැටුම් ඇතිකර ගනී. වාද විවාද වල පැටලෙයි. ශ‍්‍රී ලංකාවේ ජන සමාජය තරම් විවාද වල පැටලී කාලය නාස්ති කරන්නට සමත් රටක් ලොව වෙනත් තැනෙක නැති තරමට එය බරපතලය. මේවායෙන් පෙන්වා දෙන්නේ සහජීවනයක් නැති බවය. නමුත් අනවුරුද්දේ හුඟ කාලයක් ගැටුම්, මතබේධ හා ආරවුල් මැද ගත කරන රට අවුරුදු කාලයේ දී අපූරු සහජීවනයක් පෙන්වයි. අවුරුදු  නෑගමන් එහි සංකේතයකි. අවුරුදු උත්සය තවත් එකකි. වෙන  ඕනෑම කාලයක පවත්වන උත්සවයක දේශපාලන මුහුණුවරක් හෝ ගම බෙදී දෙපිලක් වන නමුත් අවුරුදු උත්සවයේ දී එවැනි අසමගියක් වාර්තා වෙන්නේ ඉතාම කලාතුරකින් බව නිසැකය. එපමණකටම මෙරට ජන සමාජයට ඓතිහාසිකව පැවැරුණ සහජීවන ලක්ෂණය කාවැදී තිබේ.

මෙකී ස්වභාවය අවබෝධ කරගත් අප සියළු දෙනා බක් මාසයෙන් ඔබ්බට විනය හා සහජීවනය  පවත්වාගෙන යා යුතුය. එය එසේ කරගෙන යා නොහැකි තත්ත්වයක් ඇති කරන බලවේගයක් තිබේ නම් එය කුමක්දැයි හදුනාගන්නට උත්සුක විය යුතුය. රටක පැවැත්ම වෙනුවෙන් විනය වැදගත් වෙන්නා සේ ම සහජීවනය ද ඉතාම වැදගත් බව සඳහන් කරන්නට අවශ්‍යය. නොයෙක් ජාතීන්, නොයෙක් භාෂාවන් කතා කරන ජන කොටස් ජීවත් වන රටවල් ලෝකයේ වඩාත්ම වේගයෙන් ඉදිරියට ගමන් කර තිබේ. වෙලාවට වැඩ කරන, හොඳ විනයක් සහිතව හැසිරෙන එකී සියළු රටවල් ජයග‍්‍රාහී තත්ත්වයට පත්ව ඇති අතර එහි ප‍්‍රතිඵල නොසලකා අවිද්‍යාත්මකව හැසිරෙන  ඕනෑම රටක් ගමන් කර ඇත්තේ අභාග්‍යය කරා බව තේරුම් ගත යුතුය.

ශී‍්‍ර ලංකාව ජාතිය ආගම හා දේශපාලනය වශයෙන් බෙදී ගත කරන ලද දශක තුනක පමණ කාලය  තුළ අත්පත් කරගත් අවාසිදායක තත්ත්ව සමාලෝච

නය කිරීමට සිංහල හා දෙමල අවුරුද්ද හොඳ අවස්ථාවකි. ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද රටට යෝජනා කරන්නේ විනය හා සංහිඳීයාවය. අප තුළ පවතින උසස් අනන්‍යතා බැහැර ප‍්‍රජාවගේ බලකිරීම් බවට පත්වනු දැකීම නුසුදුසුය. පවතින තත්ත්වය අවබෝධ කරගෙන අපට ඇති උසස් ගුණාංග භාග්‍යවන්ත මාසයෙන් ඉදිරියට ගෙනයාම කෙරෙහි බලවත් අවධානය යොමු කිරීම අප සියළු දෙනාගේම යුතුකමකි. වගකීමකි.

Older Entries