නියම ජන නායකයකුට ඉරාන කුමෙයිනිගෙන් පාඩමක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/10/10 – ලංකාදීප

රජයේ මැති ඇමැතිවරයෙකු ගෙන් ලැබුණ ලිපියක් අවසානයේ දී මෙයට ජනතා සේවක යනුවෙන් ලියා අත්සන් කරන ලද යුගයක් තිබුණි. නිදහස ලබා දශක හතක් ගතවන විට ජනතා සේවකයෝ සර්වබලධාරීහු බවට පත්ව සිටිති. ඉතා ගරු කටයුතුව ආමන්ත‍්‍රණය නොකළහොත් උදහස් වන අතර ජනතා ඡන්දයෙන් පත්වන මහජන නියෝජිතයෝ උතුමන් ගේ තත්ත්වයට පත් වෙති. ජනතාවගේ බදු වලින් ජීවත්වන, සියළු සැප පහසුකම් භුක්ති විඳින පාලකයෝ තමන් ගේ පැවැත්ම හැසිරීම ගැන ලජ්ජා විය යුතුය. ස්වල්පයකට හැර ඉතා විශාල බහුතරයකට එය පොදු චෝදනාවකි.

සරල පැවැත්ම, අල්ප අපේක්ෂා සහ ජනතා ගෞරවයට පාත‍්‍රවූ සැබෑ ජන නායකයෝ සෑහෙන පිරිසක් ලෝක ඉතිහාසය තුළ අමරණීය චරිත බවට පත්ව තිබේ. ඉරානයේ විප්ලවීය ආගමික නායක අයතොල්ලා කුමෙයිනි ඒ අතරින් අයෙකි. ඉතා බලවත් රේසා ෂා පාලනයට එරෙහි ජනතා විප්ලවයක් දියත් කළේය. වසර දෙදහස් පන්සියයක කාලයක් පැවැති අධිරාජ්‍ය අහෝසි කර ඉරානයේ ජන සම්මතවාදී පාලනයක් බිහි කළේය. එය ආගමික හා ජනතාව එකතු වී කරන ලද අරගලයක් විය. ජනතාව වීදියට බැස විරෝධතා පළ කළේය. වැඩ වර්ජනය කළ අතර ෂා පාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම අසරණ විය. රේසා ෂා බැහැර කර අල්ලා ගත් වටිනා සම්පත් කිසි දෙයක් අයතොල්ලා කුමෙයිනි සිය පරිහරණයට වෙන් කර ගත්තේ නැත. විශාල මාලිගා, යාන වාහන, සුඛෝපභෝගී මෙවලම් සියල්ල පැත්තකට කළේය. විප්ලවයකට පසු බලයට පත්වන පාලකයෝ පැරණි විභූතියෙන් කොටසක් තමන්ගේ පරිහරණයට වෙන් කරගනිද්දී ආගමින කායක අයතොල්ලා ඒ සියල්ල පැත්තකට කළේය. සිය පාලක මණ්ඩලයට හා නිලධාරීන්ට සරල ජීවිතයකට නැඹුරු වන සේ අවවාද කළේය.

‘‘ මම සේවකයෙක්මි. නායකයෙකු සේ මට කතා කරනවාට වඩා සේවකයෙකු සේ අමතනවානම් ඉතා කැමැත්තෙමි.’’ අයතොල්ලා රුහොල්ලා කුමෙයිනි ආගමික නායකයා ප‍්‍රසිද්ධියේ කියා සිටියේය. ‘‘ මගේ අපේක්ෂාව ජනතා සේවකයෙකු වන අතර මුර භටයෙකු සේ ජනතාව ආරක්ෂා කිරීමයි.’’ ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

ඉරානයේ ආගමික නායකයා වශයෙන් අසීමිත බලයක් සහිතව රට පාලනය කළ කුමෙයිනි ඔහුට නිල බලයෙන් ලැබුණ පහසුකම් අත් හැරියා පමණක් නොව ඒ වන විට ඔහුට අයිතිව තිබුණ දේපොල ද සම්පූර්ණයෙන්ම අවශ්‍යතා ඇති තැන් වලට බෙදා දුන් බව සඳහන් වෙයි. පරම්පරාවෙන් අයිති වූ ඉඩම් ගොවියන්ට බෙදා දී ඇති අතර තවත් ස්වල්පයක් ආගමික මධ්‍යස්ථාන වලට පවරා ඇත. ඉතා කුඩා කාමරයක තමන්ගේ රාජකාරි කටයුතු කරගෙන ගොස් තිබේ. විශාල ජන බලයක් සහිත සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකු වූ අයතොල්ලා කුමෙයිනි ජීවිතය හැර යන විට ඔහුට කියා දේපොලක් වශයෙන් තිබුණේ පොත පත කිහිපයක් පමණකි. 1979 දී හෙතෙම ටෙහෙරාන් වලට පැමිණ මවුබිම ෂා පාලනයෙන් මුදවා ගන්නා අවස්ථාවේ දී දස ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් ඔහු වටා ඒකරාශී වූහ. 1989 ජුනි මාසයේ දී ඔහු ජීවිතයෙන් සමුගෙන යන අවස්ථාවේ දී ටෙහෙරානයට එකතු වූ ජන ගංගාව මිලියන දහයකට වැඩි බව වාර්තා පෙන්වා දෙයි.

ජනතාවට එපා වූ පාලකයෝ බලයෙන් පහ කරන්නට නායකත්වය දෙන ජන නායකයෝ පසුව ඉතා විශාල ජනතා කැමැත්තක් සහිතව පාලනය භාර ගනිති. බලයට පත් වූ පසු ජනතා සේවය ගැන අවධානය ගිලිහෙයි. ඉන් පසු ජනතා සේවකයෝ නොවේ. ජනතාවගේ ආරක්ෂකයෝ වෙන්නේ නැත. ජනතාවගෙන් ඈත් වන අතර ජනතාවගේ පාලකයා වන අතර ඔහු ආරක්ෂා කිරීම ජනතාව වෙත පැවරෙන කාර්යයකි. පාලකයා නඩත්තුව හා ඔහු ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් අති විශාල කැපවීමක් කරන රටවල් අති විශාල ප‍්‍රමාණයක් ලෝකය පුරා පවතින අතර ඒවායේ ජීවත්වන ජනී ජනයා සෑහෙන පිරිසක් අතිශය දුඛිත ජීවිත ගත කරති. පාලනය වෙනස් කිරීමෙන් ලැබුණ වෙනස ගැන පොදු ජනතාවට වැටහීමක් නැත. ඉතා කෙටි කාලයක් ඇතුලත සිහින බිඳ වැටී අසරණ වන අතර ඒ මොහොතේ සිට පාලනය වෙනස් කරන්නට අධිශ්ඨානය ඇතිව හැසිරෙයි. එවැනි පසුබිමක ඉරානයේ ආගමික නායක අයතොල්ලා කොමෙයිනි ගේ පැවැත්ම අද යුගයට ආදර්ශයකි.

 

 

Advertisements

ගුමු ගුමුවෙන් අලි එලවන්නට කෙමක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/10/03 – ලංකාදීප

කුමාරතුංග මුනිදාස ශූරීහු හීන්සැරය ළමා කෘතිය රචනා කළහ. වනාන්තරයේ අරුමය දරුවන් ගේ සිත් තුළ තහවුරු වන සේ එහි කියැවෙයි. අලි රාළහාමි පුංචි කටුස්සෙකුට අභියෝග කළේය. කටුස්සා කළේ අලියා අතු ඉති බුදින අවස්ථාවක් බලා අලියාගේ හො`ඩවැල තුළට රිංගීමය. එතැන් සිට අලියාට විසුමක් නැත. අවසානයේ දී කටුස්සෙකු පෙනෙන තෙක් මානයේ අලියා ගැවසෙන්නේ නැත. සොබා දහම අතර පවතින පැවැත්ම එයින් දරුවන්ට කියා දෙන බව තේරුම් ගත යුතුය.

වනයේ වෙසෙන දැවැන්තයා සහ මනුෂ්‍ය ප‍්‍රජාව අතර පවතින ගැටුම තීරණාත්මක සංන්ධිස්ථානයකට පැමිණ තිබේ. ලෝකයේ නොයෙක් තැන් වලින් අලි මිනිස් ගැටුම ගැන සිද්ධි වාර්තා වෙයි. මෙරට බොහෝ තැන් වලින් මිනිසුන්ගේ ඉලක්ක වලට ගොදුරුවන අලි ඇතුන්  ගැන වාර්තා වෙයි. දුම්රිය වල ගැටී ජීවිතක්ෂයට පත් වන අලියන්ගේ ගණන සැලකිය යුතු ප‍්‍රමාණයකි. වන අලි ඇතුන් ගේ ක‍්‍රියාකාරකම් නිසා විපතට පත් වන ජනතාව ගැන තොරතුරු ද නිති පතා වාර්තාවෙයි. වගා කරගත් සියළු දේ විනාශ කරන අතර ගේ දොර බිඳ දමන අවස්ථා ඉතා ශෝක ජනකය. අහිංසක ජනතාව වන අලි ප‍්‍රහාර වලට ලක්වන අවස්ථා නිති පතා වාර්තා වෙයි. වනාත්තරයේ ජීවත්වන අලි සහ ගම්මාන වල ජීවත්වන වැසියන් අතර කෙළවරක් නැති බව පෙනෙන ගැටුම නතර කළ හැක්කේ කෙසේද?

අලි වෙඩි හා රතිඤ්ඤා පත්තුකර බිය ගැන්වීම සුලබව සිදුවෙයි. එයට හුරුවූ අලි ශබ්ධය නතර වූ වහා ආපසු ආක‍්‍රමණය ආරම්භ කරන බව ගොවීහු කියති. විදුලිය වැට තවත් උපක‍්‍රමයකි. අධික වියදමක් දරා විදුලිය වැට සවිකරන නමුත් හදිසි විසන්ධිවීමක දී අලි ඒවා කඩා ගෙන ඉදිරියට පැමිණෙයි. විශාල දැව කඳන් ඔසවාගෙන එන අලි ඒවා වැට මතට හෙලා බිඳ එතැනින් ඇතුළු වී වගා බිම් වනසන බව ද හෙළිදරව් වී තිබේ.

ඔක්ස්ෆඞ් විශ්ව විද්‍යාලයේ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් කෙන්යාවේ ජාතික වනෝද්‍යානයේ දී ස්වභාවිකව අලි පලවා හරින ක‍්‍රම ගැන පර්යේෂණයක් කර ඇත. විවිධ ශබ්ධ අත්හදා බලා ඇති අතර මී මැස්සන් ගේ ගුමු ගුමුව අලි බියපත් කරන බව තහවුරු කරගෙන තිබේ. මී මැස්සන්ගේ නාදය සඟවන ලද ශබ්ධ විකාශන යන්ත‍්‍ර මගින් අලි ගහනයක් ඉදිරියට එන අවස්ථාවේ දී විසුරුවා හැර ඇති අතර අලි අතරින් සියයට අනූ තුනක ප‍්‍රතිශතයක් එයට ප‍්‍රතිචාර දක්වා ආපසු හැරී ඇත. එහි සාර්ථකත්වය අනුව කෙන්යාවේ අලි මිනිස් ගැටුම් පවතින ප‍්‍රදේශ වල නිවැසියන්ට මී මැසි නාදය වාදනය කළ හැකි මෙවලම් සපයා ඇති අතර එය සාර්ථක ප‍්‍රතිඵල අත්කර දී ඇති බව අනාවරණය වෙයි. විදුලිය වැට සමීපයෙන් සවිකරන යන්ත‍්‍ර අලින් ගේ පැමිණීම සමග ස්වයංක‍්‍රීයව ක‍්‍රියාත්මක වන අන්දමට සවිකිරීමෙන් සෑහෙන ප‍්‍රයෝජන ලැබී ඇත. ඩිස්නි අරමුදල මෙම තාක්ෂණික මෙවලම් කෙන්යාවේ නිවාස වල සවි කරන්නට ආධාර කර ඇති බව ජාත්‍යන්තර වාර්තා දක්වයි. ඉන්දියාව ද එය සාර්ථකව අත්හදා බලා තිබේ. 2017 දී ඊසාන දිග දුම්රිය මාර්ග වල මී මැසි නාදය වාදනය කර අලි මරණ අඩු කරගෙන ඇත. වනජීවී නිලධාරීන් හා දුම්රිය රියැදුරන් වට්ස් ඇප් මගින් කරන පණිවුඩ හුවමාරුවකට සම්බන්ධ කර ඇත.

ස්වභාවික ක‍්‍රමවලින් වන සතුන් ගෙන් වන උවදුරු පාලනය කරන අන්දම මෙරට ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. නොයෙක් ශාඛ යුෂ, ඒවායේ අලූ හෝ දුම වන සතුන් පලවා හැරීමට උපයෝගී කරගෙන තිබේ. කෙම් ක‍්‍රම හා මන්තර ගැන ද විශ්වාසයක් තිබුණි. වෙඩි හා හක්ක පටස් තබා අලි නසනු වෙනුවට තාක්ෂණය භාවිතා කර නිවාස හා ගොවිපොල සීමාවෙන් එපිටට අලි පලවා හරින්නට මී මැසි නාදය උපයෝගී කරගත හැකිය. දුම්රිය වලින් වන අලින්ට සිදුවන හානි වලකනු සඳහා ද එය ප‍්‍රයෝජනයට ගැනීමට බැරිකමක් නැත. විදුලිය වැට හා සමාන්තරව අලූත් තාක්ෂණ උපක‍්‍රම භාවිතා කළ හැකි අතර අවසානයේ දී අලි මිනිස් ගැටුම සොබාදහමට ගැලපෙන විස`දුමක් විය යුතුය.

 

 

රටේ සංවර්ධනයට විදේශ සංචාර අවශ්‍යද?

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/09/26 – ලංකාදීප

නවීන තාක්ෂණික යුගයක් කරා ලෝකයේ පැවැත්ම වෙනස් වෙමින් තිබේ. දෙකෙළවරක සිටින දෙදෙනෙකු යා කරන්නට ගතවන කාලය මොහොතකි. සජීවී සම්මුඛ සාකච්ඡා පමණක් නොව සමූහයක් සහභාගීවන සම්මන්ත‍්‍රණ පවා ටෙලිකොන්ෆරන්ස් ක‍්‍රමයට පවත්වන්නට හැකියාව ඇත. දැනුම අවබෝධය ඇති සහ කාලය උපරිමව ප‍්‍රයෝජනයට ගන්නට සැලසුම් කරන නායකයෝ ව්‍යාපාරිකයෝ අවස්ථා සොයා රටින් රට ගමන් කරන්නේ නැත. තාක්ෂණ මෙවලම් භාවිතා කරති. විනිමය හිඟ, මුදල අවප‍්‍රමාණය වන කාල වකවානුවක ආණ්ඩුවේ විදේශ සංචාර තාවකාලිකව සීමා කිරීම සුදුසු අදහසකි. අවශ්‍යම ගමනකට හැර, කාලය හා ධනය නාස්ති කරන නිල විදේශ ගමන් අවලංගු කළ යුතුය.

ශ‍්‍රී ලංකාව ඉසුරුමත් රටක් නොවේ. දේශපාලනයේ දී විග‍්‍රහ වන ආකාරයට ණය ගෙවා ගත නොහැකි රටකි. ජනතාව මැදි ආදායම් මට්ටමක සිටින අතර නිති පතා අලූතින් පනවන බදු වලින් පීඩා විඳීති. දුෂ්කර ආර්ථික කාල වකවානුවක සම්පත් ඉතාම පරෙස්සමෙන් වියදම් කරන්නට දේශපාලන නායකයෝ වගබලා ගත යුතුය. සාමාන්‍යයෙන් යුරෝපා රටක පලමු පංතියේ ගුවන් ගමනක ප‍්‍රවේශ පත‍්‍රය රුපියල් මිලියනයක් පමණ වෙයි. තරු හෝටල වල නවාතැන් ගාස්තුව ද එයට ආසන්නය. වෙනත් රටකට ගමන් කරන විට දීමනාවක් ද හිමිවේ. මැති ඇමැතිවරු සංචාරය කරන්නේ තනිවම නොවේ. පුද්ගලික කාර්යය මණ්ඩලය හා නිලධාරීන් සමගය. එම පිරිස වෙනුවෙන් අඩු පංතියක ගාස්තු නමුත් එක සංචාරයකට වියදම් කරන මුදලින් දුප්පත් දරු පවුල් හත අටකට නිවාස ඉදිකර දිය හැකිය.

මෑත කාලය තුළ ආණ්ඩුවේ මැති ඇමැතිවරුන්ගේ සංචාර සලකන විට ඒවායෙන් ආවරණය කරන ලද නිල කාර්යය සාමාන්‍ය නිලධාරියෙකුට පහසුවෙන් කළ හැකිය. නොඑසේනම් මෙරට නියෝජනය කරන තානාපතිවරයෙකුට එම කාර්යය සඳහා සම්පූර්ණ අධිකාරී බලය ඇත. තානාපතිවරු සිටිය දී ඔවුන් නොසලකා මෙරටින්ම ඉහළ පෙලේ දුත පිරිස් යවන්නට තීරණය කරන්නේ ඇයි?

දිවංගත ජේ. ආර්. ජයවර්ධන මහතා ජනාධිපතිව සිටිය දී අසීමිත විදේශ සංචාරවලට නැඹුරු වූයේ නැත. ඇමරිකානු ජනාධිපති රොනල්ඞ් රේගන් හා බි‍්‍රතාන්‍යයේ එළිසෙබත් රුජන ගේ නිල ආරාධනා මත එම රටවලට ගමන් කළ මෑත කාලීන අවසාන රාජ්‍ය නායකයා සේ එතුමා ඉතිහාසයට එකතු වී තිබේ. එයින් පසු මෙරට පාලනය කළ ජනාධිපති හෝ අගමැතිවරුන්ට මෙම රටවල් දෙක කිසිම අවස්ථාවක නිල රාජ්‍ය තාන්ත‍්‍රික ආරාධනා කර නැත. දිවංගත ආර්. පේ‍්‍රමදාස ජනාධිපතිවරයා පවා ලැබෙන විදේශ සංචාර අවලංගු කළ අතර සිය කැබිනට් ඇමැතිවරුන්ගේ ගමන් තද පාලනයකට නතු කළේය. ආදර්ශය මෙරටින්ම තිබේ. මැලේසියානු නායක මහතීර්, පකිස්තාන අගමැති ඉම්රාන් ඛාන් හෝ වෙනත් ජන නායකයෙකු රටේ වියදම් ඉතිරි කරනු සඳහා තමන් පමණක් නොව ඇමැතිවරුන්ට ද විදේශ ගමන් සඳහා සීමා පැනවීම අපට ආදර්ශයක් කර ගත යුතු නැත. ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප‍්‍රතාපවත් නායකයෝ විනයකට ක‍්‍රියා කර තිබේ.

කුඩා රටක් වශයෙන් අපගේ තරම තේරුම් ගත යුතුය. ජගත් ප‍්‍රජාව අතර දැවැන්ත නායකයන් ඉදිරියේ ශ‍්‍රී ලංකාවේ සහභාගීත්වය සංකේතයක් පමණකි. එවැනි සංචාර අලලා මෙරට කරන මාධ්‍ය ප‍්‍රචාරය දේශපාලන ප‍්‍රතිරූපය සඳහා වැදගත් විය හැකිය. නමුත් ඒ වෙනුවෙන් කරන විශාල වියදම මහජනතාවගේ බදුවලින් වැය කිරීම කිසිසේත් යුක්ති සහගත නැත. ආර්ථිකය දුර්වල, ජනතාව ගේ ජීවන වියදම දරා ගත නොහැකි අවස්ථාවක දී ජන නායකයෝ අතීතයෙන් පාඩම් ඉගෙන ගෙන සරල පැවැත්මකට යා යුතුය. ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ දි පවා මහජන මුදලින් සුඛෝපභෝගී සංචාර වල නිරතවන දුප්පත් රටවල නායකයන් ගැන ප‍්‍රසාදයක් නැත. මාතෘ භූමියේ ජනතාවගෙන් ගෞරවය දිනා ගැනීම ලෝකයෙන් ලැබෙන ප‍්‍රතිචාර වලට වඩා වැදගත්ය.

ජාත්‍යන්තර සමාගමකින් පරිසරය වෙනුවෙන් මස් තහනමක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/09/19 – ලංකාදීප

මසක් මාලූවක් රහට නැත්නම් වේලක් අනුභව කරන්නට අපහසු පිරිසක් සිටී. ආහාර වේලක තිබිය යුතු යැයි හිතන පිරිසට උත්තරයක් ජාත්‍යන්තරයෙන් ලැබී තිබේ. කාර්යාල වැඩ කටයුතු පොදුවේ බෙදා ගන්නා ජාත්‍යන්තර නව සංකල්පයක් අනුව පිහිටුවන ලද සමාගමක් එහි රටවල් විසි දෙකක ගනුදෙනුකරුවන්ට සපයන කෑම පාර්සල් වලට මස් ඇතුලත් නොකිරීමට තීරණය කර තිබේ. හය දහසක් වන කාර්ය මණ්ඩලයට ‘‘පරිසරය උදෙසා මස් තහනමක් යනුවෙන්’’ එම පණිවුඩය නිකුත් කර ඇත.

සත්ව පාලනය යනු ගෝලීය උණුසුම ඉහළ නැගීමට බලපාන එක හේතුවක් බව පාරිසරික විද්‍යාඥයින් අනාවරණය කර තිබේ. ලෝකයේ උණුසුම ඉහළ යන ප‍්‍රතිශතයෙන් සියයට දහ හතරක් සත්ව ගොවිපොල වල සතුන් රැකබලාගැනීමේ හා ආහාර සැපයීමේ කාර්යය අතරතුර සිදුවන බව එම වාර්තාව පෙන්වා දී ඇත. මස් භාවිතය නතර කළහොත් එය ලෝකයට යහපතක් බව ‘‘We Work’’ නමැති මෙම ආයතනය ජගත් ප‍්‍රජාවට නිවේදනය කර සිටිති.

පර්යේෂකයන් පෙන්වන අන්දමට ලෝක වාසීන්ගේ ආහාර අවශතා වලින් සියයට තිස් හතක ප‍්‍රතිශතයක් මස් ආහාර වලින් සැපයෙන නමුත් එය වෙනුවෙන් කෘෂි ඉඩම් වලින් තුනෙන් එකක් වෙන් කෙරී ඇත. ගෝලීය උණුසුමට වන බලපෑම් වලින් තුනෙන් දෙකක හානියක් සිදුවන්නේ සත්ව ආහාර සඳහා කරන කෘෂි නිෂ්පාදනයේ දී  බව ද ඔප්පු වී තිබේ. ආහාර පිණිස ගවයන් ඇති කිරීම ද බලවත් බලපෑමක් සිදුවෙයි. මස් වෙනුවෙන් ඇතිකරන ගවයන් ප‍්‍රමාණය රටවල ජනගහනය හා සමාන කළහොත් චීනය හා ඇමරිකාවට පසු තෙවැනි විශාලම ස්ථානය ලබාගෙන ඇති සේ සැලකෙයි. සත්ව පාලනයෙන් ගෝලීය උණුසුමට කරන බලපෑම ලෝකයේ විශාලතම තෙල් සමාගම් වලින් ගෝලීය උණුසුමට කරන ප‍්‍රමාණයට වඩා වැඩි බව ද ප‍්‍රකාශ වී ඇත. ලෝකයේ ප‍්‍රධාන සත්ව පාලන හා කිරි නිෂ්පාදන සමාගම් විස්සක් ගෝලීය උණුසුමට කරන බලපෑම ජර්මනිය හා බි‍්‍රතාන්‍ය වැනි රටවල් කරන තර්ජනයට වඩා වැඩි බව ද පර්යේෂකයන් අනාවරණය කර ඇති සාධකයකි. මස් කිලෝවක් නිෂ්පාදනය කිරීමට තිරිඟු වැනි ධාන්‍ය කිලෝ විසි පහක් අවශ්‍ය වන අතර දළ වශයෙන් ජලය ලීටර් පහලොස් දහසක් වියදම් කරන බව ද ප‍්‍රකාශ වන සැලකිය යුතු කරුණකි.

පරිසරවේදීන්, පර්යේෂකයන් හා ලෝකයේ පැවැත්ම ආරක්ෂා කරන්නට වෙහෙස වෙන පිරිස් ලෝකයේ ආහාර හිඟය ගැන පමණක් නොව කුසගිනි නිවාගන්නට ආහාර  නිපදවා ගන්නා ආකාරය හෙයින් ඇති කරන අතුරු විපාක ගැන නොයෙක් මත ඉදිරිපත් කර තිබේ. මෙම අදහස් වලින් අලූත් අදහස් ගැන හිතන ජන කණ්ඩායම් තමන්ට කළ හැකි යම් සුළු පියවරක් හෝ අනුගමනය කරමින් සිටිති. කෑම වේලට මස් ප‍්‍රතික්ෂේප කිරීම එක පියවරක් වශයෙන් ඉදිඑියට තබන්නට මුලින් සඳහන් කරන ලද සමාගම උත්සාහ කරන බව පෙනේ.

ලෝකයේ සියළුම දෙනා වසර 2050 වන විට සත්ව නිර්මාංශ වුවහොත් සත්ව ආහාර නිෂ්පාදනයෙන් වායුගෝලයේ උණුසුමට සිදුවන බලපෑම සියයට හැටකින් අවම කරගත හැකි අතර කිරි බිත්තර වැනි කිසිම සත්ව ආහාරයකින් තොර වුවහොත් කෘතීම සත්ව පාලනය අවලංගු වන බැවින් එකී අංශයෙන් උෂ්ණත්ව ඉහළයාම සියයට හැත්තෑවකින් පහතට වැටේ.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ජනතාව පමණක් නොව අනෙක් ආගම්වල පිරිස අතරින් ද කිසියම් ප‍්‍රතිශතයක් සත්ව ආහාර ප‍්‍රතික්ෂේප කරන බව සඳහන් කළ හැකිය. ප‍්‍රාන ඝාතනය ගැන සලකා අනුභවය නොකරන නමුත් ලෝකයේ මත පැවැත්මට එයින් වන දායකත්වය සුළු නොවන බව තේරුම් ගැනීම වැදගත්ය. සත්ව ආහාර නිෂ්පාදන යාන්ත‍්‍රණය ගැන පර්යේෂණ වලින් හෙළිවන තොරතුරු පමණක් නොව ආගමික සංකල්ප ද මනුෂ්‍යයාගේ තිරසාර පැවැත්ම වෙනුවෙන් එකට බද්ධ වන අවස්ථාවක් වශයෙන් මෙම කාරණය නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.

 

 

 

වන සතුන් ආරක්ෂාව වගේම බෝවීමේත් පාලනයක් අවශ්‍යද?

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/09/12 – ලංකාදීප

නගරයේ ජීවත්වන ජන සමාජය ගහ කොළ වන සතුන් කෙරෙහි බලවත් ලැදියාවක සිටිති. පරිසරය හා සියළු ජීවීන් ගේ අයිතිය ආරක්ෂා කිරීමට කැපවී සිටින පිරිසක් ඒ අතර වෙති. නගරයෙන් බැහැර ජීවත්වන ජනී ජනයා වන සතුන් හා ගහ කොළ කෙරෙහි ඇල්මක් නැතැයි එයින් අදහස් නොකෙරේ.

ගැමියෝ සොබා දහමට අනුකූලව ස්වකීය පැවැත්ම කරගෙන ගිය අතර සොබා දහම සමග නොබිඳෙන සහජීවනයක් පවත්වාගෙන ගියහ. මෑත භාගය තුළ මිනිසුන් හා වන සතුන් අතර ගැටුම් බහුල වී තිබේ. එය සංවර්ධනයෙහි අනිටු විපාක වශයෙන් දක්වන්නට ඇතැම් පර්යේෂකයෝ යුහුසුළු වී ඇත. කැලෑ එළි පෙහෙළිකර වන සතුන් ගේ වාසස්ථාන මිනිස් ආක‍්‍රමණයට ලක්ව ඇත.

එයින් ඇති වී තිබෙන අර්බුදය කුමක්ද? වන අලි සමග අරගලයක් තිබේ. වල් ඌරන්, රිලවුන්, ඉත්තෑවන්, ගිරවුන්, දඩු ලේනුන් පමණක් නොව මොනරුන් සමග ද මෙරට වැසියන්ට ප‍්‍රශ්න මතු වී ඇත. මෙම සතුන් ගේ ගහනය ප‍්‍රමාණාත්මකව ඉහළ ගොස් ඇති අතර ගොවියන්ගේ වගා බිම් වලට කරන විනාශය බරපතල එකකි. ඉතා මහන්සියෙන් විශාල වියදමකින් කරන ගොවියා ගේ අස්වැන්න වන සතුන් ගේ හානිවලට ලක් වන අතර අලාභ දරාගත නොහැකි ගොවියෝ මෙකී සතුන් කෙරෙහි බලවත් වෛරයකින් පසුවන බව සැකයක් නැත. නගරබද ප‍්‍රදේශ වල පවා පොල් ගහක, පලතුරු ගහක හෝ ගෙවතු වගාවක් රිලවුන් හෝ ගිරවුන්ගෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම පහසු නැත. මයියොක්කා ගහක්, ගහල පැලයක් වවා ගන්නට නොහැකි තරමට ඉත්තෑවන් හා ඌරු මියන් බහුල බව ජනතාව මැසිවිලි  නගති. නීතියෙන් ආරක්ෂා කිරීම හේතුවෙන් ඇතැම් සත්ව ගහන විශාල වශයෙන් වර්ධනය වී ඇති බව පිලිගත යුතුය. වන සතුන් ගේ ප‍්‍රමාණය පාලනය කරන යම් ආකාරයක ක‍්‍රමයක් ඇති නොකළහොත් මෙරට ආහාර භෝග වලින් සෑහෙන කොටසක් වන සතුන් විනාශ කරන අතර යමක් වගා කර එහි අස්වැන්න භුක්ති විඳින ස්වභාවය සීමා වෙන්නට ඉඩ තිබේ. එය වර්තමානයේ පිරිහී ඇති කෘෂිකර්මය තවත් නරක පැත්තට හරවන්නකි.

ඇතැම් සතුන් දඩයම් කිරීමට ඇති තහනම ඉවත් නොකරන්නේ ඇයි? එයින් යම් පානලනයක් ඇති කළ හැකිය දඩයම ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැසියන්ගේ උරුමයෙහි කොටසකි. ඉතිහාසයේ සිට ගහ කොළ වන සතුන් සමග පැවැති අලිඛිත එකඟතාවක් තිබිණ. එය වෙනස් කරන්නේ නීතියයි. අධිරාජ්‍යවාධීහු නීති පැනවූහ. පොදු ජනතාවට බාධා කළ බටහිර පාලකයෝ ඔවුන්ගේ දඩ කෙළි නතර කළේ නැත. එම රාමුව අදටත් ක‍්‍රියාත්මකය. අපට අනන්‍ය නොවූ අණ පනත් නිසා මෙරට වල් ඌරු ගහනය අසීමාන්තික පසුබිමක තිබියදී විනිමය වැය කරමින් තරු හෝටල් ඌරු මස් පිටරටින් ආනයනය කෙරේ. ඒවා මෙරට බහුලව අලෙවි වන බව සඳහන් කළ යුතුය. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල් සීමාවක් සහිත දඩයම නීත්‍යානුකූල කර තිබේ. කාල වකවානු නියම කර ඇති අතර වෙළඳාම තහනම් කර ඇත. එම දඩයම පුද්ගලික ප‍්‍රයෝජනය සඳහා පමණක් දක්වා තිබේ. බෞද්ධ ධර්මය අනුව පර පණ නැසීම පාපයක් වන නමුත් පාපකර්මයක් සේ නොසලකන යමෙකු ඇත්නම් එහි නියැලෙන්නට නිදහස තිබිය යුතුය. සතුන් බෝ නොවන කාල සීමා වෙන්කර දඩයම සඳහා ප‍්‍රමාණාත්මක නිදහසක් ප‍්‍රකාශයට පත් කිරීම සුදුසුය.

දඩයම ගැන ප‍්‍රසිද්ධියේ කතා කිරීම මෙරට සත්ව හිංසනය, පරිසර ආරක්ෂාව ගැන අවධානයෙන් ඇති බොහෝ දෙනෙකුගේ විරෝධය අවුලූවන්නකි. නමුත් හැබෑ වේදනාව දන්නේ සීමාව ඉක්මවා වර්ධනය වී ඇති ඇතැම් වන සතුන්ගෙන් විපත් වලට මුහුණණ දෙන අහිංසක ජනී ජනයාය. දඩයම ගැන ප‍්‍රතිපත්ති වෙනස් කිරීමකට කලින් ජනමතය විමසා බැලිය යුතුය. ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය එයයි. ලෝකයේ දියුණු රටවල් අලූත් අදහසක් ක‍්‍රියාවට නගන්නේ ජනතා අදහස් විමසීමෙන් ඉනික්බිතිවය. පාලනයක් සහිත දඩයමට ඉඩ දීම ගැන විවෘතව පොදු ජනතාවගේ කැමැත්ත විමසා බැලීම සුදුසුය.

තාන්න මාන්න පස්සේ දුවන අයට වියට්නාම ලඩුක් තෝ දුන් පාඩම

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/09/05 – ලංකාදීප

තාන්න මාන්න, නම්බු නාම වලට ලෝබකමක් මෙරට අනන්‍යතාවයේ ඇත. ලංකාව පාලනය කළ අධිරාජ්‍යවාදීහු එය මෙවලමක් සේ භාවිතා කළහ. ඉහළ ස්ථරයේ තෝරාගත් පිරිසකට සම්මාන ධුර පිරිනැමීය. ඒවායෙන් සතුටු වූ මෙරට වංශවත් පුද්ගලයෝ වැඩියෙන් සේවය කළේ නොරටුන්ටය. මෙරට රදල පැලැන්තිය සතුටින් තබා රට යටත් කර තබාගන්නට අධිරාජ්‍යවාදී සුළු පිරිසකට හැකිවිය. එදා මෙන්ම අදටත් සම්මාන පිරිනැමේ. තනතුරු වලට පත් කරති. ඒවායේ හැබෑ අරමුණු හදුනා ගැනීම සුදුසුය. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල්, සංවිධාන හිස පළඳවන ඔටුණු ඉතා ආකර්ශණීය ඒවා යැයි එකවරම කල්පනා කිරීම සුදුසු නැත. දෙන තනතුරු පමණක් නොව පිරිනැමෙන ගරු සත්කාර ද සම සිතින් ඉවසන්නට නැඹුරු විය යුතුය.

වියට්නාමයේ හමුදා ජෙනර්ල්වරයෙකු හා රාජ්‍ය තාන්ත‍්‍රිකයෙකු වූ ල ඩුක් තෝ (Le Duc Tho) ජගත් ප‍්‍රජාවගෙන් ලැබුණ ඇගයීම අභිමානයට හේතුවක් කරගත්තේ නැත. ඇමරිකාව සමග දරුණු යුද්ධයක පැටලී සිටි වියට්නාමය ගෞරවාන්විත සටනක් කළේය. වියට්නාම සෙබළුන්ගේ දක්ෂතා ගැන අදත් ලෝක ප‍්‍රජාව සිහිපත් කරයි. ඇමරිකානු රාජ්‍ය ලේකම්වරයෙකු ව සිටි හෙන්රි කිසිංජර් ඇමරිකා වියම්නාම් යුද්ධය නතර කර සාම ක‍්‍රියාවලියක් ආරම්භ කරන ලද අතර එවකට වියට්නාම් හමුදා ජෙනරල් ල ඩුක් තෝ සහ හෙන්රි කිසිංජර් දෙදෙනා නොබෙල් සාම ත්‍යාගයේ සම හිමිකරුවන් බව එහි සංවිධායකයෝ ප‍්‍රකාශයට පත් කළහ. වියට්නාම් ජෙනරල් ඩුක් තෝ නොබෙල් සාම තෑග්ග ප‍්‍රතික්ෂේප කළේය. ඔහු ප‍්‍රතිපත්ති අගය කළේය. සාම ගිවිසුම අත්සන් කළ ප‍්‍රතිවිරුද්ධ පාර්ශවය එය උල්ලංඝනය කරන ලද අතර එසේ තිබිය දී තමන් සම්මානයට පාත‍්‍රවිය යුතු නැති බව එකහෙලා කියා සිටියේය. නොබෙල් තෑග්ග එපා කියන ලද ජාතික වීරයෙකු සේ හෙතෙම වියට්නාමයේ විරුවන් අතර සැතපෙන  බව මෙහි දී සඳහන් කළ යුතුය. යුද්ධයක් හමාර කර සිය රටේ ජනතාව ගේ ගැහැට අවසන් කරන ලද නායකයෙකු වශයෙන් සාම ත්‍යාග ලබාගෙන පසුව එය මහ උත්සවයක්  පවත්වා රටට ගෙනැවිත් තමන්ගේ වැසියන් ඉදිරියේ මහා පුරුෂයෙකු වීමට වියට්නාමයේ ජෙනරාල්වරයාට උවමනාවක් තිබුණේ නැත.

මුලින් සඳහන් කළාක් මෙන් එවැනි විශිෂ්ඨතා ශ‍්‍රී ලංකාවෙන් පිළිබිඹු නොවේ. නොයෙක් අවස්ථාවල ලෝකයේ නොයෙක් සංවිධාන වලින් තනතුරුවලට ලැබෙන පිලිගැනීම පුද්ගලික ජයක් සේ සලකා මහෝත්සව පවත්වති. සම්මාන හෝ තනතුරු වලට තමන්වම පත් කරගැනීමට ඇති අවස්ථා තිබේදැයි සොයා බලා ඒවා ඉල්ලා සිටිති. නාම යෝජනා ඉදිරිපත් කර නම ලැයිස්තුගත වූ පමණින් එය විශාල පිලිගැනීමක් සේ ප‍්‍රචාරය කරවති. තම නායකයා ලෝකයේ පිලිගත් සංවිධානයක ගරු තැනක බව දක්වන ප‍්‍රචාරක ව්‍යාපෘති ගෙන යන්නට නායකයන් පමණක් නොව ආධාරකරුවන්ට ඉතා කැමැත්තක් දක්වති.

වීරයෝ බිහි වෙන්නේ ජනතාව අතරින්ය. ජනතා හදවත්වල සදා නොමැකෙන මතක සටහන් ඉතිරි කරන මිනිසුන් සදාකාලිකව ජනතාවගේ මතකයෙහි තැන්පත් වෙති. රට එක්සේසත් කර නරපතියන් හා සමානව එක වැවක් හැදු මනුෂයෙකු ඔසවා තබන්නට ලාංකේය ඉතිහාසය නැඹුරු වී තිබේ. මිනිසුන්ගේ දුක සොයා එය තුනී කරන්නට ගමින් ගම ගිය සාමාන්‍ය පුද්ගලයෝ සම්මාන නැතත් ජනතා ගෞරවයට පාත‍්‍ර වී සිටිති. කිසියම් හෝ මෙහෙවරක් කළ ජාතික, ආගමික හෝ සමාජ නායකයෙකු අමතක කරන්නට මෙරට පොදු ජනතාව සූදානම් නැත.

ජනතාවගෙන් නැගෙන අත් පොලසන් නාදය මිහිරි බව හිතන නායකයන් රටට අවශ්‍යය. තමන්ගේ හෘද සාක්ෂියට අනුකූලව ක‍්‍රියා කරන්නට සමත්  ල ඩුක් තෝ වැනි චරිත අපට උවමනා කර තිබේ. හිමි වූ තනතුරකින් කීර්තියක් උපයා ගැනීමට වඩා ජනතාවට සේවය කර ලබන ප‍්‍රසංසාව ඉතාම වැදගත්ය. උත්සව දහසක් අවසානයේ දී ලබන සතුටට වඩා එක වැළඳ ගැනීමක් ප‍්‍රමාණවත්ය. වියට්නාම් ජෙනරල්වරයා නොබෙල් තෑග්ග ලබාගෙන මවුබිමට පැමිණ උත්සවාකාරයෙන් සතුටුවූවා නම් අද ඔහු අවධානයට ගැනෙන්නේ නැත.

 

 

බලපුළුවන්කාරකම් වලින් සාම්ප්‍රදායික බැදීම් කැඩීම

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna
2018/08/29 – ලංකාදීප

බලපුළුවන්කාරකම් වලින් සාම්ප්‍රදායික බැදීම් කැඩීම

පැරණි ඉතිහාසයක් ඇති සමාජ වල සම්ප‍්‍රදායික ලක්ෂණ තිබේ. එයින් කොටසක් ගරු කළ යුතු ගති ලක්ෂණ සේ සැලකිය හැකිය. ගතානුගතික දේවල් ද පවතී. භාෂාව ආගම සහ සංස්කෘතික ලක්ෂණ අනුව මේවා සමාජ පැවැත්මට එකතු වී තිබේ. අනන්‍යතාවය ගොඩනැගෙන්නේ මේවා පදනම් කරගෙනය. ආත්ම ශක්තිය ඇති කරන්නේ සහ ජන සමාජය තුළ විශ්වාසය ගොඩනැගෙන්නේ ද අනන්‍යතාවයෙන්ය.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ ජන සමාජය මිශ‍්‍ර වූ එකකි. දීර්ඝ ඉතිහාසය තුළ බාහිරව පැමිණි ලක්ෂණ මගින් ආක‍්‍රමණ සිදුවී තිබේ. විජයාගමනයේ සිට විවිධ රටවල විවිධ ජාතී, ආගම්, භාෂා, සංස්කෘතීන් මෙරට සමාජයට එකතු වී මිශ‍්‍ර ඇත. ආක‍්‍රමණ වශයෙන් හෝ සාමකාමී දූත මෙහෙවරක් වශයෙන් හෝ පැමිණ මෙරට පැවැත්මට එකතු වූ දේ සම්බන්ධයෙන් ගැටළු තිබිය හැකිය. නවීන ලිබරල් අදහස් ඇති කණ්ඩායම් වරින් වර සම්ප‍්‍රදායික ගතානුගතික තැන් කලත්තන බව පෙනේ. සිංහල බෞද්ධ මහා සමාජය තුළ වරින් වර පැන නැගෙන අනන්‍යතා අර්බුදය එහි එක් කොටසකි.

සම්ප‍්‍රදායික රාමුව සතු සීමාව කුමක්ද යන්න පමණක් නොව එය සකස් වී ඇත්තේ කොපමණ වටිනාකම් ප‍්‍රමාණයකින් ද යන්න ගැන පැහැදිලි නිශ්චයක් රටට නැත. සම්ප‍්‍රදාය ඔස්සේ සමාජයට විනය හා ශික්ෂණය ගොඩනැගිණ. එවැනි පසුබිමක දී සම්ප‍්‍රදාය තුළ පවතින පිලිගැනීම්, විශ්වාස හෝ ක‍්‍රියාකාරකම් එකවර වෙනස් කළ නොහැකිය. ස්ථිරව වෙන් කළ නොහැකි අංශ සෑහෙන ප‍්‍රමාණයක් සම්ප‍්‍රදාය වශයෙන් විවිධ ජන කොටස් නඩත්තු කරන අතර ඒවා එකවර වෙනස් කිරීම විශාල සමාජ පිපිරීමකට හේතු විය හැකිය. එසේම ඒවා අතරින් යමක් වෙනස් විය යුතුයැයි නැගෙන සාධාරණ මත වලට පොදු පිලිගැනීමක් ඇති කර ගත යුතුය. පවතින සම්ප‍්‍රදායික ස්වභාවයට ලිබරල් මතවාදී අභියෝග එල්ල කිරීම පරෙස්සමෙන් කළ යුතු කාර්යයකි.

සම්ප‍්‍රදායික ලක්ෂණ හා ඒවා වෙනස් කරන්නට ප‍්‍රයත්න දරන ලිබරල් නවීනකාරකයන් අතර සම්ප‍්‍රදායික සමාජය අතර පුලූල් සංවාදයක් අවශ්‍යය. දේශපාලන ධාරව තුළ එවැනි සංවාදයකට ඉඩ නැත. බලය තහවුරු කරගැනීමට අරගලයක් කරගෙන යන  දේශපාලනඥයන්ට සමාජ අනන්‍යතාව වැදගත් එකක් නොවේ. එය පැහැදිලිව පෙනෙන කාරණයකි. සමාජ නායකයන් හා බුද්ධිමත් පිරිස තුළ ද කිසියම් මධ්‍යස්ථ සංවාදයක් ඇති බවක් පිලිබිඹු නොවේ. මැද මාවත එකම මග බව බුදු දහම පෙන්වා දී තිබේ. බෞද්ධ දර්ශනයෙන් පෝෂණය ලැබූ සමාජයට අන්තවාදී නොවී විවාදයක් කරගෙන යන්නට හැකියාවක් ලැබී නැත. එය බරපතල ගැටළුවකි. එවැනි අසමත් අවස්ථාවක ජාතීන් අතර සංහිඳියාවක් ඇති කරගැනීමට කරන සංවාදය පවා නිර්ථක එකක් බව සඳහන් කළ යුතුය.

පැරණි ඉතිහාස සහිත සම්ප‍්‍රදායික සමාජවල පවතින ගතානුගතික ලක්ෂණ බිඳදමා අලූත් ව්‍යුහ ගොඩනැගීම එකවර කරන්නට පුලූවන් කමක් නැත. මැද පෙරදිග හා යුරෝපා කලාපයේ රටවල කරන්නට ගිය එවැනි ලිබරල් වෙනස්කම් මගින් විශාල හානි වාර්තා වූ බව අමතක කළ යුතු නැත. ලිබරල් අදහස් තීරණ වලින් අනන්‍යතාවයට සිදුවූ හානි ගැන කල්පනා කරන සම්ප‍්‍රදායික සමාජ වල නොසන්සුන්තාවයන් පාලනය කිරීම අපහසු වී ඇති අතර ඒවා ලෝකයේ සාමාකාමී පැවැත්මට සහ ආර්ථික දියුණුවට බාධා ඇති කර තිබේ.

අනවශ්‍ය සම්ප‍්‍රදායික පැති අනාවරණය කර ඒවා  බැහැර කළ යුතු අතර එය කරන ආකාරය ගැන පොදු එකඟතාවය ඉතාම වැදගත්ය. බලපුලූවන්කාර භාවය පැත්තකින් තබා ආරක්ෂා කරගත යුතු ලක්ෂණ සොයා බැලිය යුතුය. සමාජයෙන් බැහැර කළ යුතු දේ ගැන එකඟතාවයකට පැමිණීම සුදුසුය. එම සංවාදය බුද්ධිමත්ව මෙහෙයවන්නේ කෙසේද යන ගැටළුව අප හමුවේ තිබේ. නවීකරණය ගැන අවධානය යොමු කළ යුතු අතර සම්ප‍්‍රදාය තුළ ලිබරල් ආකල්ප මුහුකරන්නේ කෙසේ ද යන්න ගැන හරවත් වාදයකින් තොරව කරගෙන යන වෙනස්කම් මගින් අලූත් ගැටුම් ඇතිකිරීම හැර රටට යහපත් අන් යමක් කරන්නේ නැත.

 

 

Older Entries