හරකුන්ගේ අං කපන්නත් ජනමතය විමසූ රටක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/12/05 – ලංකාදීප

හැසිරීම අනුව අං ඇති අයවලූන් බව පෙන්වන අය සිටිති. අං පටලවා ගන්නා අවස්ථා ද තිබේ. මුලින් තිබුණ කණට වඩා පසුව ආ අඟ ලොකු වූ බව සඳහන් වන ව්‍යවහාරයක් ද ඇත. මෑතක දී අං ඇති සතුන්ගේ පැවැත්ම ගැන ජනමත විචාරණයක් ස්විට්සර්ලන්තයේ දී පැවැත්විණ. එය ලෝකය පුරා ආන්දෝලනයකට ලක් වූ එකකි.

සත්ව පාලනයෙහි නිතර ස්විස් ගොවියෙකු ගවයන්ගේ හා එළුවන්ගේ අං කපා දැමිය යුතු යැයි යෝජනා කළේය. එරට ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය අනුව පුරවැසියෙකුට පවා ජනමත විචාරණයක් යෝජනා කළ හැකිය. තීරණයක් ගත හැකි යෝජනාවක් මූලික විධි විධාන අනුව ආණ්ඩුවට ඉදිරිපත් කළ හොත් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්විය යුතුය. මාස හයක් ඇතුලත එකතු කළ අත්සන් ලක්ෂයක් සහිත පෙත්සමක් භාර දීම එහි මූලික අවශ්‍යතාවයයි.

උතුරු ස්විට්සර්ලන්තයේ සත්ව පාලනයෙහි නිරත ආර්මින් කාපුවෙල් සිය ගොවිපොලෙහි ඇතිකරන ගවයන් නිතර අං පටලවා ගැනීම නිසා හෙම්බත් වී සිටි අයෙකි. නොසන්සුන් ගවයෝ අං වලින් කරන ප‍්‍රහාර නිසා ඇතිවන තුවාල වලට ප‍්‍රතිකාර කිරීම විශාල අතිරේක කාර්යයක් විය. ඔහු ගේ ගොවිපොල පමණක් නොව රටේ සෙසු සත්ව පාලනයෙහි නිරත අය වෙනුවෙන් ද මතයක් ඇති කරන ආර්මින් ගවයන් හා එළුවන්ගේ අං කප්පාදු කළ යුතු යැයි කියා සිටියේය. නැතිනම් ජාන වෙනස්කම් වලින් අං නැති ගවයන් බෝ කළ යුතු බව හෙතෙම පෙන්වා දුන්නේය. එය විශාල ව්‍යාපාරයක් විය අත්සන් ලක්ෂයක් එකතු කරගත හැකි වූ අතර ජනමත විචාරණයකට යොමු කෙරිණි.

ජනමත විචාරණයේ දී යෝජනාවට පක්ෂව සියයට හතලිස් අටක ඡුන්ද ප‍්‍රතිශතයක් ලැබුණ අතර සියයට පනස් දෙකක පමණ පිරිසක් විරුද්ධ වී තිබුණි. සත්ව අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි කණ්ඩායමි අං කපා දැමීමෙන් සතුන්ට වන හිංසා ගැන ප‍්‍රචාරයක් ගෙන ගිය අතර අඟ කපා දැමීම සුදුසු නැති බව එකහෙලා කියා සිටියේය. ජනමත විචාරණයෙන් පරාජය වූ සත්ව ගොවිපොල හිමි ආර්මින් කනස්සල්ලට පත් වූයේ නැත. ලැබුණ ඡුන්ද ප‍්‍රමාණය ගැන උදම් වී සිටියේය.

ගවයෙකුගේ අං කපා දැමීමට ඇති අයිතිය ගැන ජනමත විචාරණයකින් තීරණය කිරීම වැනි සිද්ධියක් ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැනි අපට වැදගත් වන්නේ කෙසේද? කිරි හා සත්ව නිෂ්පාදනයෙහි නිරත වැඩිම පිරිසක් සිටින ස්විට්සර්ලන්තයේ, ගොවියන්ට එය වැදගත් යෝජනාවක් නමුත් අපට එය නුහුරුය. නමුත් සෘජු ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයේ තරම ආදර්ශයට ගත යුතුය. එය බලවත්ය. සාමාන්‍ය ජනතාවට පවා ආණ්ඩුවට යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කිරීමට අවස්ථාව තිබේ.

පොදු ජනතාවට බලපාන ප‍්‍රශ්න වල දී පොදු තීරණ ගැනීමට ආණ්ඩු පොළඹවනු සඳහා ජනමත විචාරණය ඉතා හොඳ පදනමක් සපයයි. දියුණු ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයක් පවතින රටවල ජනතාවට හිමි පරමාධිපත්‍ය මෙයින් සංකේතවත් කෙරේ. නොබෝදා තායිවානයේ ජනමත විචාරණයක් කළේය. එහි ප‍්‍රතිඵලය ආණ්ඩුවට අවාසි සහගත එකක් විය. ජනතාවගේ කැමැත්තට ආණ්ඩුව අවනත විය. ස්විට්සර්ලන්තයේ ව්‍යවස්ථාව පරිදි ලක්ෂයක ජනතාවක ගේ අත්සන් එකතු කළහොත් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්විය හැකි ක‍්‍රමයක් ශ‍්‍රී ලංකාවටත් යෝජනා කරන්නට බැරි නැත. නමුත් මෙරට ජනතාවට හෝ ජනතා සංවිධාන වලට මුලික අවශ්‍යතා හෝ සමාජයේ ගත යුතු තීරණ ගැන එකඟවන සංයමයක් තිබේද? හැම තැනින්ම යෝජනා ඉදිරිපත් වෙන්නට ඉඩ තිබේ. ඒවා ගැන සාකච්ඡා කරන විශාල සංවාද ඇතිවිය හැකිය. ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීමට විශාල ධනයක් යොදවන්නට සිදුවෙයි. දියුණු රටවල් වල පවා ඒ වෙනුවෙන් වැය කරන සම්පත් ප‍්‍රමාණය ඔවුන්ට දරාගැනීම පහසු නැති බව පෙනේ.

 

 

 

 

Advertisements

ගෘහ නිර්මාණයට බ‍්‍රසීලයෙන් නව සංකල්පයක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/11/28 – ලංකාදීප

අභ්‍යවකාශයේ හා ගැඹුරු සාගර පත්ලේ නවාතැන් ඉදිකරන්නට සැලසුම් කරන නවීන යුගයක් උදා වී තිබේ. එවැනි පරියේෂණ අතරතුර අලූත් අදහස් වලට ලෝකයේ උසස් පිලිගැනීමක් ලැබෙන අවස්ථා ඇත. නොබෝදා ජාත්‍යන්තර ඉදිකිරීම් තරගයක දී වැඩිම ප‍්‍රසාදයට පත්ව පළමු තැන ගත්තේ උතුරු බ‍්‍රසීලයේ අලූතින් ඉදිවූ පාසල් ගොඩනැගිල්ලකි. එය දුෂ්කර ප‍්‍රදේශයක කාගේවත් ඇස නොගැටුණ තැනකි. පාසලට ආධාර කරන පිරිස නව ගොඩනැගල්ලක් ඉදිකරන තීරණයකට එළැඹ එයට ආධාර එකතු කළේය. නවක ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පිහු දෙදෙනෙකුට අවස්ථාව ලැබුණි. ඇල්ෆා සහ මාර්සෙලෝ යන දෙදෙනා ප‍්‍රදේශයේ ආවේනිකත්වය අනුව දරුවන්ගේ නවාතැන සැලසුම් කළහ.

වනාශි‍්‍රත ප‍්‍රදේශයෙන් යූකැලිප්ටස් කඳන් සොයාගත්හ. එහි ම තිබුණ මැටි වලින් බිත්ති ගොඩනංවන්නට තීරණය කළේය. අතව්‍යශ්‍ය වූ වහල හා ඒවා සවිකරන කොටස් හැරෙන්නට අනෙක් සියළු දේ අවටින් සපයා ගත හැකි පරිදි නිර්මාණය කරන්නට සමත් විය. විශාල ඉඩකඩක් ඇති පරිදි සකස් කරන ලද අතර වාතාශ‍්‍රය මැනැවින් තිබුණ බැවින් වායු සමන යන්ත‍්‍ර කිසිසේත් අවශ්‍ය වූයේ නැත. සැලසුමෙහි තවත් විශේෂත්වයක් තිබේ. ඔවුහු මෙම සැලැස්ම අඳීන්නට කලින් එහි ශිෂ්‍ය ප‍්‍රජාව සමග දවස් ගණනක් ගත කර එම දරු දැරියන්ගේ උවමනා එපාකම් ගැන හොඳීන් අවබෝධ කරගෙන ඇත. දරුවන්ට කෙලි සෙල්ලමෙන් පසුවෙන්නට පමණක් නොව තමන්ගේ ගෙදර යැයි හිත හදා ගන්නට හැකි පරිසරයක් එම අලූත් ගොඩනැගිල්ලේ තිබුණි.

බ‍්‍රසීලයේ පාසල් දරුවන්ගේ නවාතැන ලෝක සම්මානයට පාත‍්‍රවීම තුළින් අපට උපයා ගත හැකි ආදර්ශයක් තිබේ. පරිසරයට උචිත සේ තැනෙන නිවහනකින් ජන සමාජයට ලැබෙන අවස්ථාවයි. ශ‍්‍රී ලංකාවේ පැරණි නිවාස ඉදිකිරීම ගැන විශාල අධ්‍යයනයක් කළ හැකිය. එහි ඉපැරණි සම්ප‍්‍රදාය හා සිරිත් විරිත් තිබේ. නිවසක් ඉදිකරන විට උපයෝගී කරගන්නා දැව දඬු වල සිට සියළු අමුද‍්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රතිපත්ති තිබුණි. නිවසක වහල පිහිටීම, උළුවහු ජනෙල් පිහිටුවන ආකාරය ගැන ශ‍්‍රාස්තී‍්‍රය විධි තිබේ. නිවසක් තැනීම සඳහා සුසුසු භූමිය තෝරා ගැනීම ද විශේෂ ශාස්ත‍්‍රයකි. සැලසුමක් ඇඳ ජීවත්වන ගෟහ මූලිකයාට ගැලපෙන පරිදි වාස්තු විද්‍යාත්මකව නිවස ඉදිකළේය.

වර්තමානයේ මෙම පැති අමතක වී තිබේ. නිවස යනු ජීවත්වන තැනක් නොව තමන්ගේ වත්කම පෙන්වන සංකේතයකි. එහි අවටින් සොයා ගන්නා දේ නැත. ඇත්තේ ලෝකයේ නොයෙක් තැන් වලින් ආනයනය කරන ලද ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය බව සඳහන් කළ යුතුය. තමන්ගේ මහේශාඛ්‍ය භාවයත්, වත්පොහොසත්කමත් පෙන්වන්නේ නිවසෙහි භාවිතා ඇති බිම් අතුරන ලද ටයිල් වලින් හා නාන කාමර වල ඇති මෙවලම් වල වටිනාකමෙන් බව පෙනේ. නිවාස  ඉදිකිරීමට අති විශාල මුදල් සම්භාරයක්  වියදම් කරන අතර එය විශාල තරඟයකි. අවසානයේ දී තමන්ගේ නිවස ජීවිත කාලයටම ඉදිකරගක නොහැකි බරපතල කර්මාන්තයක් බවට පත් කරගෙන ඇත.

පොදු ගොඩනැගිලි පවා අති විශාල ඉදිකිරීම්ය. ඒවා තැනෙන්නේන ප‍්‍රකට ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් ගේ දස්කම් අනුව විනා ඒවායේ ජීවත්වන්නට අපේක්ෂා කරන අය ගේ අදහස් අනුව නොවේ. දරුවන්ගෙන් නොවිමසා පාසල් ගොඩනැගිල්ල නිර්මාණය වන අතර කාර්යාලය හැදෙන්නේ වැඩ කරන අය ගේ අවශ්‍යතාව අනුව නොවේ. ඒවා හතරවටින්ම වටකර අවසානයේ දී වායු සමීකරණ යන්ත‍්‍රවලින් ජීවත්වීමේ පහසුව සලස්සවයි. ගහ කොළ හා ස්වභාවික පරිසරය නිසා අතිශය ඉහළ පිලිගැනීමටක් ඇති රටට වාසස්ථාන අරභයා අලූත් දැක්මක් ගොඩනගා ගැනීමට නොහැකි වී ඇත. මෙම ස්වභාවය අවධානයට ගත යුතුය. බ‍්‍රසීලයේ පාසල් ගොඩනැගිල්ල ලෝක අවධානය ගත්තේ ඇයි දැයි හිතා බැලීම වැදගත්ය.

 

 

මහෞෂධ පඩි වැනි බුද්ධිමතකු අදට ඕනෑ

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/11/21 – ලංකාදීප

මෑත කාලයේ ශ‍්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන වාතාවරණය අපේක්ෂා නොකළ වෙනස්කම්වලට ලක්විය. ව්‍යවස්ථාදායකය හා විධායකය අතර තීරණ නොගැලපීමක් වාර්තා වී තිබේ. පාර්ලිමේන්තු විසුරුවා හැරීමේ බලය අධිකරණය තුළ තර්ක කරන තත්ත්වයක් පැන නැගී ඇත.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් තිබේ. බි‍්‍රතාන්‍යයට යටත් ව තිබුණ රට නිදහස ලබන විට සර්ව ජන ඡන්ද බලය ලැබුණි. ඡන්දයෙන් තෝරා ගන්නා නියෝජිතයෝ පාලනය කරන ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී ක‍්‍රමයකි.  ව්‍යවස්ථාවක් රහිත බි‍්‍රතාන්‍ය ලංකාවට ව්‍යවස්ථාවක් හදා පාලනය භාර දුන්නේය. 1931 වසරේ සිට අද දක්වා මහජන ඡන්දයෙන් පත් කරන ජනතා නියෝජිත පාලනය ගැන අත්දැකීම් ඇත. ලිඛිත ව්‍යවස්ථාවක් නොතිබුණ බි‍්‍රතාන්‍ය පාලන ක‍්‍රමය සම්ප‍්‍රදායට අනුව කරගෙන ගියේය. බුද්ධිමත් දාර්ශනික අදහස් ඇති පරපුරක් ක‍්‍රමය නිර්මාණය කළේය. බි‍්‍රතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පවා ස්ථාවර නියෝග 1600 ගණන් වල සිට භාවිතා වී තිබේ. ඒවා සකස් කළේ පාලනයේ පහසුව සඳහා විනා අර්බුද ඇති කරගන්නට නොවේ.

නොයෙක් අවස්ථාවල මෙරට පැවැත්ම දෙස් විදෙස් අර්බුද වලට මුහුණ දී ඇත. ඒවා ස්ථානෝචිතව විසඳා ගෙන තිබේ. ගැඹුරින් හිතන පරිනත නායකයෝ ප‍්‍රායෝගිකව කටයුතු කර ඇත. බලය සඳහා කරන අරගල වලකා ජනතා පරමාධිපත්‍ය ආරක්ෂා කරනු සඳහා තීරණ ගෙන ඇති බවට සාක්ෂි තිබේ. දේශපාලනඥයන් සමග කටයුතු කරන බුද්ධිමත් පාර්ශව නිසි උපදෙස් දී ඇති අතර එම උපදෙස් අනුගමය කිරීමෙන් විපත් වලකා ගත් බව සඳහන් කළ යුතුය.

රටක් පාලනය කරන්නට ඉවහල් වන ව්‍යවස්ථා වල වගන්ති තිබේ. ඒවායෙන් අරමුණු කරන පරමාර්ථ ඇත. අධිකරණයෙන් හෝ ව්‍යවස්ථාවෙන් අපේක්ෂා කරන්නේ යුක්තියයි. ව්‍යවස්ථාව හා අධිකරණ නීති වගන්ති පරාජය කර දේශපාලන ආකෘතිය සමාජය ආක‍්‍රමණය කර ඇති බව පෙනේ. එහි ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙන් සමාජය දරුණු ලෙස බෙදී ඇත. ජාති, ආගම් වශයෙන් බෙදී අන්තවාදය පතුරවන ස්වභාවයක සිටී. අන්තවාදී සිද්ධි වරින් වර පුපුරා යන පසුබිමක් තිබිය දී දේශපාලන අර්බුදය මෙරට ජන සමාජය ඉතා ව්‍යසනකාරී තැනකට යොමු කරවමින් සිටින බව තේරුම් ගත යුතුය. ජන නායකයෝ මෙරට පවත්නා පැටලිලි සහගත ස්වභාවය නිරාකරණය කරගැනීමේ මග සොයා ගත යුතුව තිබේ.

බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ එන උම්මග්ග ජාතකය මෙවැනි ගැටළු අවස්ථාවක එය නිරාකරණය කරගත් ආකාරය ගැන සාක්ෂියක් සපයයි. එහි එන වේදේහ රජු බලයෙන් මත් වී සිටී. මහෞෂධ පණ්ඩිතයෝ අර්ථයෙන් ධර්මයෙන් අනුශාසනා කරති. නමුත් වේදේහ රජුට සිටින ඇමැතිවරු සතර දෙනෙකු රජු ලෙන්ගතු බසින් රටවා මුදුන් අත්තෙහි තබා යැපෙන පරමාර්ථයෙහි සිටිති. අසල්වැසි රටක උපක‍්‍රමයකට වැඩි දුර නොසිතා හසුවන වේදේහ රජු ගලවා ගන්නේ මහෞෂධ ගේ දුර දක්නා නුවණින්ය. උම්මග්ග ජාතකයෙහි කියැවෙන පරිදි සතුරු උගුලෙහි හසු වී එයින් ගැලවිය නොහැකිව උමගකින් බඩ ගා ගොස් ගැලවෙන අරමුණින් සළු පිලි සකස් කරගන්නට සැරසෙන රජු මහත්  ආශ්චර්යවත්ව තැනූ උමගකින් කැටුව යයි.

නූතන තාක්ෂණ යුගයේ දේශපාලන අර්බුදයන් හි දී උගුල් කැන ඒවායෙන් රිංගා ගැලවිය නොහැකිය. යතාර්ථයට මුහුණ දී ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී විසදුම් වලින් නිසි පිලිවෙල සකසා ගත යුතුය. ශ‍්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනඥයන්ට මහෞෂධ උපදේශකවරුන්ගේ ප‍්‍රායෝගික උපදෙස් අවශ්‍ය වී ඇත. දේශපාලන නායකයන් ද කාවින්දය, දේවින්දය ආදී වශයෙන් තමන් වටා ගැවසෙන බලය ආරක්ෂා කරගැනීමට පටු අදහස් ඇතිව උපදෙස් දෙන අය හැර නිසි මග දක්වන මහෞෂධයෝ ඇත්දැයි සොයා බලා උපදෙස් ගැනීම අවශ්‍ය කර තිබේ.

උම්මග්ග ජාතකයේ මෙන් එක යතුරක් එබූ පමණින් සියළු දොරටු විවෘත වන හෝ විදුලි පහන් දැල්වී ආලෝකවත් වන අපූරු විසදුම් දැන් උදා වී ඇති දේශපාලන අර්බුදයට නැත. බෙදීම් අමතක කර එකතු වී නිසි උපදෙස් අනුව නැගී සිටියහොත් සාර්ථක විසදුමක් නිර්මාණය කරගත හැකිය.

 

සල්ලි මලූ ගානට වැටෙන අපේ මන්ත‍්‍රීහු

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/11/14 – ලංකාදීප

ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය උසස් පාලන ක‍්‍රමයකි. සමාජ දියුණු වන විට එයට තවත් විචිත‍්‍ර අංග එකතු වන අතර ඒවා මගින් පාලන ව්‍යුහය තවදුරටත් විනිවිද පෙනෙන ස්වභාවයකට පත් කරයි. නමුත් මෑත භාගය තුළ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පැවැත්ම ගැටළු සහගත තැනකට පත් විය. විශේෂයෙන් ජනතාවගේ ඡන්දයෙක් බලයට පත් වන මැති ඇමැතිවරු හැසිරෙන ආකාරය සම්බන්ධයෙන් ජනතාව අතිශය කලකිරීමට පත්වූහ. එයට හේතුව කුමක්ද?  මහජන නියෝජිතයන්ගේ ‘‘වටිනාකම්’’ අභිබවා ‘‘මිලක්’’ මතුවීමය. ඉතාම නරක තත්ත්වයකි. මහජන නියෝජිතයන්ට වටිනාකම් තිබිය යුතුය. නායකත්ව ගුණාංග, ජනතාව වෙනුවෙන් සේවයට කැපවීම, රටේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් ක‍්‍රියාකිරීම යනාදී වශයෙනි. පුද්ගලික චරිත ලක්ෂණ ද වැදගත්ය. වටිනාකමක් ඇති උසස් පුද්ගලයෝ බවට පිලිගැනෙති. සමාජ ගෞරවය දිනාගත හැකි වන අතර ඔවුහු විශාල පෞර්ෂයක් සහිත අනගිභවනීය මහජන නියෝජිතයෝ බව අවිවාදිතය.

මහජන ගෞරවය වෙනුවට තාවකාලික ජනප‍්‍රියත්වය වෙනුවෙන් ක‍්‍රියා කිරීම මෑත කාලය තුළ මෙරට දේශපාලනයේ දැකගත හැකි වූ තත්ත්වයකි. සංකීර්ණ මැතිවරණ ක‍්‍රමය හා එයින් නිර්මාණය කරනලද බල ව්‍යුහයේ විකෘතිය ඔස්සේ ජනතා නියෝජිතයෝ මිල කළ හැකි තැනට පත්ව තිබේ. එය වෙන්දේසියකි. පක්ෂ මාරු කරන එයින් ආණ්ඩු බලය වෙනස් කරන්නට හේතුවන අවස්ථා වල දී මැති ඇමැතිවරු ‘‘සල්ලි මලූ’’ වශයෙන් සලකන බව පෙනේ. තමන්ගෙන් ඡන්දය ඉල්ලන්නට එන අවස්ථාවේ දී එය වෙන්දේසි කරන බව ප‍්‍රකාශ කරන තරමට පොදු ජනතාව මෙකී වාතාවරණය ප‍්‍රතික්ෂේප කළහ. නමුත් අද වන විට දේශපාලනය හා දේශපාලනඥ පිරිහී ජනතාවගේ ඇනුම්පද වලට ගොදුරු වී සිටී. එය ඉතා අවාසනාවන්ත තත්ත්වයකි.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පාලනයට වසර හැත්තෑවක අත්දැකීම් ඇත. ගත වූ දශක හත තුළ පැවැත්ම ගුණාත්මක අතින් නංවනු සඳහා නොයෙක් සංශෝධන හදුන්වා දී තිබේ. ඒවායෙන් ලැබුණ හොඳ නරක ප‍්‍රශ්න කළ යුතුය. ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පාලනය තීරණාත්මක මංසන්ධියකට පැමිණ ඇත. ඡුන්දයෙන් තෝරා පාර්ලිමේන්තුවට යවන නියෝජිතයන් පුරවැසියන්ට එපා වීම එහි දරුණුම තත්ත්වයයි. ධනයට හා බලයට ඇති කෑදරකම පුරවැසියන්ට ප‍්‍රශ්නයක් වී තිබේ. මහජන නියෝජිතයන් හැසිරෙන අන්දම තිත්ත වී ඇත.  ජනතා නියෝජනයේ ප‍්‍රමිති අගාධයට ගමන් කර ඇති බව ඉතාම පැහැදිලිය.

ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය තහවුරු කර දේශපානයේ හරය හා එහි වටිනාකම් නැවතත් නිර්මාණය කිරීම අප සියළු දෙනාගේම වගකීමකි. තිරයෙන් එපිට සිට විවේචන කිරීම වෙනුවට බුද්ධිමත්, තරුණ රට ගැන කැකැකුමක් ඇති පිරිස ඉදිරියට පැමිණ මෙම කණගාටුදායක තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සැබෑ සංවාදයක් ඇරඹිය යුතුය.  ව්‍යවස්ථාව ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පාලනයේ එක රාමුවකි. බලය ඇති පාලකයෝ තමන්ට ගැලපෙන පරිදි එය සංශෝධනය කර ඇති අතර ව්‍යවස්ථාව යනු අවස්ථාවාදී ලියැවිල්ලක් බවට පත්ව තිබේ. දේශපාලනඥයෝ එහි වගන්ති විග‍්‍රහ කරන්නේ බලය අත්පත් කර ගැනීමට විනා බලය බෙදා ජනතා පරමාධිපත්‍යය ආරක්ෂා කරන්නට නොවේ. මෑත කාලය තුළ දේශපාලන පක්ෂ, දේශපාලනඥයන් ක‍්‍රියා කරන ලද ආකාරය එයට හොඳ සාක්ෂියකි. මෙමපැවැතිම වෙනස් කර යහපත් දේශපාලනසංස්කෘතියක් බිහි කිරීමට නම් අලූත් ජවයකින් යුතු පිරිස ප‍්‍රවාහය හා එකතුවීම අවශ්‍යය. එය යුක්ති ගරුක පාලනය ව්‍යුහයක් උදෙසා වටිනාකම් නැවත ඇති කිරීමක් වනු ඇත.

 

 

මුහුණු වෙනස් කළත් ගමන එකනම් රටට සෙතක් වේද?

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/11/07 – ලංකාදීප

ශ‍්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය ගැන පවතින අලූත් තත්ත්වය ජාත්‍යන්තර අවධානය දක්වා විහිදී තිබේ. තිතිපතා එන අලූත් විත්ති කෙරෙහි පොදු ජනතාව තුළ නොනිත් කුතුහලයක් ඇත. පක්ෂ මාරු කිරීම එක කොටසකට අනුව පිලිකුල් සහගතය. තවත් කොටසකට එවැනි දේශපාලනඥයෝ මහා වීරයන් බවට පත්ව ඇති බව පෙනේ. දේශපාලන පක්ෂ තුළ සිදුවන විපර්යාස, ආණ්ඩුවේ ආයතන වල කරන අලූත් පත් කිරීම්, ඒවායේ සිදුවන පිලිගැනීම් හා සමාන ප‍්‍රමාණයකින් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයට සිදුවූ හානිය, එය ආරක්ෂා කරගැනීමට දරන ප‍්‍රයත්න සහ විරෝධතා යනාදිය ද සමාජ ආන්දෝලනය තීව්ර කර තිබේ.

ජනතාවගේ හිත් තුළ පැසවමින් තිබුණ එදිනෙදා ප‍්‍රශ්න සහමුලින්ම අමතක වී ඇත. මෙරට බහුතරයක් දෙනා උදේ හවස ගමන් කළේ පහසුවෙන් නොවේ. දුම්රියේ හෝ බස් රියේ එල්ලී නිවසින් කාර්යාලයටත් කාර්යාලයේ වැඩ අවසන් කර නැවත නිවසටත් කළ එම ගමන අතිශය කටුක එකක් බව කිව යුතු නැත. දරුවන් ගේ පාසල් ගමන පවා මහ මගට විශාල වේලාවක් ගත කරන එකක් විය. පාසල් අධ්‍යාපනය අවසානයේ දී ගැලපෙන රැකියාවක් ගැන නිශ්චිත අදහසක් නොතිබුණ බව නිසැකය. කෙසේ හෝ රට හැරයාම මෙරට තරුණ පෙළ තුළ පවතින පොදු සිහිනයකි. දේශපාලනඥයන් ගේ බල හුවමාරුවෙන් පිහිටුවන ලද අලූත් ආණ්ඩුවෙන් සාමාන්‍ය පොදු ජනතාවට ලැබෙන්නේ මොනවාද? රට තුළ සාකච්ඡා විය යුතු වැදගත්ම ප‍්‍රශ්නය එයයි.

යහපාලනය ගැන විශාල බලාපොරොත්තු තිබුණි. ක‍්‍රමය වෙනස් කර ජීවන පැවැත්ම නව මාවතකට යොමු කරනු ඇතැයි ජනතාව කල්පනා කළේය. දුෂණ හා වංචා තුරන් වූ සමාජයක යුක්තිය ඉශ්ඨ වනු ඇතැයි සිතා සිටියේය. අඩුම තරමින් සැනසිල්ලේ ජීවත්වෙන්නට සුදුසු වටපිටාවක් අපේක්ෂා කළේය. ඒවා ලැබී තිබේද? නිදහස ලබා ගත වූ දශක හත තුළ දේශපාලනඥයෝ උස් පුටුවල හිදුවා අත්පොලසන් දෙනු හැරෙන්නට වෙනත් යමක් මෙරට සාමාන්‍ය රටවැසියන්ට ලැබී නැත. එය බරපතල අභාග්‍යයකි. නිදහසේ පළමු පරම්පරාව විශාල රැවටිල්ලකට ගොදුරු වූ අතර මෙරට දේශපාලන ක‍්‍රමය, එය නිර්වචනය කරන අන්දම දකින විට අවසානයක් පෙනෙන්නේ නැත. බල ලෝභී ආත්මාර්ථකාමී නායකයෝ විනා ජාතික අවශ්‍යතා සලකා රට ගොඩ නගන්නට කැපවන චරිත ඉතා දුලබය.

නීතියෙන් රටට යහපතක් කරගත හැකි නම් හොඳම නීතිය පමණක් නොව ඉතාම බලවත් නීතිවේදීහු ද අපට සිටිති. සිදුවන්නේ කුමක්දැයි තේරුම් ගෙන එයට අනුව හැඩ ගැසෙන්නට හැකිනම් රටට අවශ්‍ය කරන තරමටත් වඩා පණ්ඩිත ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදකයෝ ඇත. ශ‍්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික සම්පත් හෝ වාසනා ගුණය ලෝකයේ අන් රටවලටත් වඩා වැඩි පුර තිබේ. මානව සම්පත ද බුද්ධිමත් හා කැපවීමෙන් යුක්තය. ලෝකයේ නොයෙක් රටවලට ගොස් දැනුම අනුව වැඩ කරන දක්ෂ පිරිසක් රටට සිටින අතර එය මානව සම්පත සම්බන්ධ ප‍්‍රබල සාක්ෂියකි. ඒ අනුව සලකන විට රටට සිදුව ඇත්තේ කුමක්ද? මෙපමණ සම්පත් හා මෙපමණ දාර්ශනික ශක්තියක් ඇති රටක් අප‍්‍රමාණ ගැහැට විඳින ජනතාව ජීවත්වන තැනක් බවට පත්වූයේ ඇයි? දණ්ඩක් නමුත් පැලවෙන බව පමණක් නොව අල්ලක් වවා මල්ලක් ගෙට ගන්නට හැකි බව ප‍්‍රකාශ වූ භූමිය අද හැම තැනකින්ම ඇසෙන පාඩු හා අලාබ වලින් පමණක් සමන්විත වී තිබේ.

බලයේ සිටින ආණ්ඩුව අයිති කවර පාර්ශවයකට ද යන්න වැදගත් නැත. ජනතාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය යුතුය. අතින් එලවලූ හාල් සහිත ෂොපිං බෑග් එකක් එල්ලාගෙන අපහසුවෙන් බස් රියේ පාපුවරුවේ යන වැසියා ගේ හෙට දවස ගැන අවධානය යොමු කරන වගකීමක් ජන නායකයන්ට තිබේ. ඊයේ අහසින් ගිය නායකයා වෙනුවට අද අහසින් යන නායකයා වෙනස් කිරීමෙන් හිස් අහස දෙස බලා ඉන්නා ජනී ජනයාගේ ප‍්‍රශ්න විසඳීය හැකිද? පවතින ක‍්‍රමය වෙනස් කිරීමට නායකත්වය ගත යුතු යුගය උදා වී ඇත.

 

 

 

ඉගෙන ගැනීම තරඟයක්ද?

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/10/31 – ලංකාදීප

ක‍්‍රීඩා පිටියේ දී ජවන හා පිටිය තරඟ ඉසව් තිබේ. එතැන තරඟය ඇත. අධ්‍යාපනය සඳහා තරඟ වදින තැන පාසල නොවේ. පාසලේ දී ඉගෙන ගත යුතුය. පවතින දැනුම අධ්‍යයනය කළ යුතු අතර අලූත් දැනුම නිෂ්පාදනය කළ යුතුය. එය ඉගෙන ගන්නා දරුවන්ගේ වගකීමකි. තරඟයකින් තොරව අධ්‍යාපනය ලැබීමට ඇති අයිතිය තහවුරු කිරීම හා පාසලට නිසි පහසුකම් සැලසීමට ආණ්ඩු සමත් විය යුතුය.

සිංගප්පූරුව අධ්‍යාපනය අතින් ඉහළම ශ්‍රේණියේ පවතින රටකි. පාසල් අධ්‍යාපනයේ තත්ත්වය උසස්ය. නිසි ප‍්‍රමිති තිබේ. ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ගේ අධ්‍යාපන මට්ටම අගැයීමට ලක් කරන ජාත්‍යන්තර වැඩසටහනකට අනුව 2016 වසරේ අධ්‍යාපනයේ මට්ටම අතින් ඉහළින්ම පසුවන රට වශයෙන් සිංගප්පූරුව නම් කර තිබේ. විද්‍යාව, භාෂාව හා ගණිතය යන අංශ වල සිසුහු දක්වන ප‍්‍රගතිය එහි දී ශ්‍රේණිගත කෙරේ. හොංකොං, ජපානය, ස්වීඩන් හා ඇමරිකාව යන රටවල් සිංගප්පූරුවට පිටුපසින් පසුවන බව දැක්වේ. අධ්‍යාපන මටට්මේ ඉහළින් සිටින සිංගප්පූරුව විභාග ක‍්‍රමය අත්හරින්නට තීරණය කර තිබේ. ආරම්භක පියවර වශයෙන් 2019 වසරේ සිට ප‍්‍රාථමික, පළමු හා දෙවන වසර වල දරුවන්ට විභාග පැවැත්වෙන්නේ නැත. එය එරට අධ්‍යාපන ක්ෂේත‍්‍රයේ විශේෂ තීරණයකි. ප‍්‍රශ්න වලට උත්තර ලියා ඒවායේ ලකුණු අනුව වැනියා නම් කර ඉහළ පංතියට සමත් කිරීමේ ක‍්‍රමය අහෝසි කරනු ඇත.

විභාග නොපවත්වන සිංගප්පූරු අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය ප‍්‍රාථමික සිසුන් තරඟකාරීත්වයෙන් තොර අධ්‍යාපනයකට යොමු කරන අතර ‘‘ඉගෙන ගැනීම තරඟයක් බවට පත් කළ යුතු නැති බව’’ එරට අධ්‍යාපන බලධාරීහු ප‍්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. වසර 2023 වන විට සිංගප්පූරුවේ අධ්‍යාපනය නිදහස් එකක් වනු ඇති අතර පංතිකාමරයේ ඉගැන්වීම වෙනුවට රට තුළ පවතින ආර්ථික හා සමාජ පසුබිම අනුව අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අවශ්‍යතාව ඇති කරන්නට පියවර ගැනෙනු ඇත. දරුවන්ගේ සිතැඟි හා ආවේනික දක්ෂතා අනුව ක‍්‍රීඩා, කලාව හෝ කර්මාන්ත ඉලක්ක කරගත් අධ්‍යාපනය තෝරා ගත හැකිය. පරිගනක, රොබෝ තාක්ෂණය හෝ ඉලෙක්ට්‍රොනික් විද්‍යාවට අවස්ථාව තිබේ. මාර්ගෝපදේශකයන් සමග එකතු කළ විශේෂ වැඩ පිලිවෙලක් අනුව වෛද්‍ය, සිවිල් සේවා හෝ බැංකු වල සේවය කිරීම වැනි මෙතෙක් පැවැති සම්ප‍්‍රදායික අරමුණු වලින් දරුවන් නිහවල් කරනු ඇත.

නූතන අධ්‍යාපනික ප‍්‍රතිසංස්කරණ වලින් අපේක්ෂා කරන අරමුණ තේරුම් ගැනීම වැදගත්ය. ජාත්‍යන්තරයේ ඉලක්ක හදුනා ගැනීම අවශ්‍යය. ශ‍්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය තවදුරටත් ගතානුගතිකය. පාසල් අධ්‍යාපනයට සමාන්තරව අතිරේක පන්ති නොඑසේනම් ටියුෂන් විශාල වශයෙන් ව්‍යාප්ත වී තිබේ. එයට හේතුව බලවත් තරඟය බව නොරහසකි. තරඟයෙන් ජය ගැනීමට සෑහෙන මහන්සි විය යුතු අතර විවේකය, විනෝදාංශය වෙනුවෙන් නැඹුරුවක් නැති විෂය සිද්ධාන්ත කටපාඩම් කරන ශිෂ්‍ය ප‍්‍රජාවක් මෙරට සිටී. ඉගෙන ගැනීම අවසන් කරන දරුවෝ රැකී රක්ෂා ඉල්ලා ආණ්ඩුවලට බල කරන ස්වභාවයක් පවතී. මෙම අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයෙන් අනාගතය සාක්ෂාත් කරගත හැකි යැයි විශ්වාසයක් ජන සමාජය තුළ නැත.

අධ්‍යාපනය නිදහස් බව ප‍්‍රකාශ වන නමුත් එහි නිදහසක් තිබේද? පවතින ස්වභාවය ප‍්‍රශ්න කරන්නට කාලය උදා වී ඇත. බාල වියේ සිට දරුවන්ට වඩා දෙමාපියන් කැපවන ඉගෙන ගැනීමේ ක‍්‍රමය අවසානයේ දී රටට බිහිකරන ප‍්‍රතිඵලය ගැන ගැඹුරින් සාකච්ඡා කළ යුතුය. ජාත්‍යන්තරයේ සිදුවන නව ප‍්‍රවණතා ගැන අවධානය යොමු කිරීම වැදගත්ය. රටට ගැලපෙන, රටේ ඇතිවන වෘත්තීය අවශ්‍යතා පදනම් කරගෙන ඒවාට සුදුසු පුහුණු බුද්ධිමත් පරපුරක් බිහි කරන්නට මෙරට අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය වෙනස් කළ යුතු බව පැහැදිලිය. තරඟය තුරන් කර ඉගෙනුමට මග පාදන අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයක් සකස් කිරීම සුදුසුය.

 

 

වැඩිහිටි සත්කාරයට නව මානයක් ඕනෑ ඇයි..?

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/10/24 – ලංකාදීප

කඨින චීවර පූජෝත්සව සමය එළැඹ තිබේ. බොදුනුවන්ට අනුව මහා සංඝරත්නය වෙනුවෙන් කඨින චීවරයක් පූජා කිරීමට ලැබෙන අවස්ථාව මහත් භාග්‍යයකි. විහාරස්ථානයේ සියළු උපාසක උපාසිකාවන් එකමුතුවෙන් මහා උත්සවාකාරයෙන් කඨින පූජාව සංවිධානය කෙරෙති.

වැසි සහිත මාස හතරෙන් අවසාන මාසය චීවරදාන සමයයි. ශික්ෂා පද ආරක්ෂා කරමින් වස් කාලයේ දී වැඩ වසන භික්ෂූන් වහන්සේලා ගේ වස් පවාරන විනය කර්මයෙන් අනතුරුව කඨිනස්ථාරය නම් විනය කර්මය සිදු කිරීමට අවස්ථාව උදාවන බව දැක්වෙයි.

සමාජ සහ ආර්ථික ව්‍යුහය පරිවර්තනය වන ස්වභාවය අනුව විහාරස්ථානයේ සිදුකෙරෙන කඨින පූජෝත්සවය හා සමාන මහෝත්සවයක් ගිහිගෙය තුළ සිදු කළ යුතුව ඇති බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. එය වැඩිහිටි සත්කාරයයි. ශ‍්‍රී ලංකාව මැදි ආදායම් රටක් වන නමුත් මෙරට ජනගහන රටාව දියුණු රටක තත්ත්වයක බව වාර්තා දක්වයි. තරුණ ජනගහනයට වඩා වැඩිහිටි ජනගහනය ප‍්‍රතිශතයක් වශයෙන් ඉහළය. එක නිවසක උපයන දෙදෙනෙකු ගෙන් දරුවන් හා වැඩිහිටියන් අඩුම වශයෙන් හතර දෙනෙකු යැපෙන ස්වභාවය බහුල වී තිබේ. ආර්ථික ගැටළු සහිත පසුබිමක දරුවන් ද සමග වැඩිහිටියන් රැකබලා ගැනීම ගැටළු සහගතය. ආදායම ප‍්‍රමාණවත් නොවීම එයට හේතුවයි. මූලික අවශ්‍යතා සම්පාදනය සම්බන්ධ ප‍්‍රශ්න මතුවන අවස්ථාවේ දී පවුල් අරගල මතු වන ආකාරයක් නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. පසුගිය කාලයේ මාධ්‍ය මගින් වැඩිහිටියන්ට නොසලකන, ඔවුන් පිටමංකරන අවස්ථා බහුලව අනාවරණය කළේ එහි ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙනි.

දියුණු රටවල මෙවැනි අර්බුද ඇත. දරුවන්ට දෙමාපියෝ රැකබලාගත නොහැකිය. වැඩිහිටියන් වෙනුවෙන් වෙන්කරන්නට කාලයක් නැත. අවශ්‍යතා සොයා බලා ඒවා නොපිරිහෙලා සම්පාදනය අපහසු වී තිබේ. පවුලට පමණක් නොව රටක පැවැත්මට ද එය බලපායි. පුරවැසියන්ට පහසුකම් සැපයීමේ දී වැඩිහිටියන් ගැන වෙනම අවධානයක් යොමු කරන්නට සිදුවෙයි. නෙදර්ලන්තය, නෝර්වේ, සිංගප්පූරුව හා චීනය වැනි රටවල් මෙම ස්වභාවයට මුහුණ දී සාර්ථක අත්දැකීම් උපයා ගෙන ඇති රටවල්ය. මෙම රටවල් වැඩිහිටියන් ගැන වැඩි පුර අවධානය යොමු කර ඔවුන්ට ගැලපෙන සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපන, ප‍්‍රවාහන සහ ආහාර සම්පාදන පහසුකම් ඇති කර තිබේ. තරුණන්, දරුවන් වෙනුවෙන් නොව වැඩිහිටියන්ට රෝහල් ඇත. ඒවායේ සත්කාරක සේවා වැඩිහිටියන් කේන්ද්‍ර කරගෙන සිදුවෙයි. මහ මාර්ගයේ ඇවිදින කොටස්, ගොඩනැගිලිවල ප‍්‍රවේශ ස්ථාන හෝ පොදු මගී ප‍්‍රවාහනය වැඩිහිටියන්ට කාලය ගෙන වාරුවෙන් යා හැකි පරිදි වෙනස් කර ඇත. සැඳෑ සමයේ දී පවා ඉගෙන ගන්නට අවස්ථා තිබේ. පහසුවෙන් කළ හැකි රැකියා නිර්මාණය කර ඇති අතර සිංගප්පූරුව ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරවැසියන් සරල කටයුතු වලට සම්බන්ධ කරගෙන වේතනයක් ගෙවන ආයතන වලට වැටුපෙන් කොටසක් රජයෙන් ගෙවන ක‍්‍රම සම්පාදනය කර ඇත. ව්‍යායාම අවස්ථා, සංගීත, රූපවාහිනී වැඩසටහන් වැඩිහිටියන් ඉලක්ක කරගෙන සම්පාදනය කරයි. අවශ්‍ය ප‍්‍රමාණයට සහ ආදායම් මට්ටම අනුව වැඩිහිටි නිවාස තිබේ.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැඩිහිටි සත්කාරක සේවාව අලූත් පියවරකට යා යුතුය. එය මහෝත්සවයක් කර ගැනීම බෞද්ධ දර්ශනයට එකඟය. සෙසු ආගම් වල පවා වැඩිහිටියන්ට සැලකීම මහා ගුණාංගයකි. ආණ්ඩුව එයට අවශ්‍ය අණ පණත් හා යටිතල පහසුකම් සම්පාදනය කළ යුතු අතර පුද්ගලික අංශය හා දානපතියන්  එකට එකතු විය යුතු බව යෝජනා කරන්නට අවශ්‍යය. මහා සංඝරත්නය ඇතුළු ආගමික නායකයන්, සමාජ නායකයන් වැඩිහිටි සත්කාරක සේවා පුලූල් කිරීම වෙනුවෙන් ජනමතයක් ඇති කිරීමට පෙනී සිටිය යුතුව තිබේ.

 

Older Entries