උණ පැළයක් සිටුවා රටත් පරිසරයත් රැකගනිමු

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

LOGO

2019/01/16 – ලංකාදීප

කාලගුණ වෙනස්කම් ගැන ප‍්‍රමාණාත්මක අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. වැසි සහ වියලි ස්වභාවය හදිසියේ වෙනස් වෙයි. උණුසුම දරාගත නොහැකිය. පරිසරය කර්කශය. නමුත් හදිසියේ වැසි වැටේ. වැස්ස ලැබෙන කාල වකවානු වෙනස් වී ඇති බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. මිනිසුන්ගේ කි‍්‍රයාකාරකම් කාලගුණ වෙනස්කම් කෙරෙහි  ප‍්‍රබල බලපෑමක් ඇති කර තිබේ.

පොදුවේ මනුෂ්‍යයා ගේ බලපෑම හෙයින් පරිසරයට වන හානිය කොපමණ බරපතලදැයි පර්යේෂකයෝ ගණන් බලා ඇත. එයින් සැලකිය යුතු අදහසක් ලබාගත හැකිය. ලෝකයේ වයස අවුරුදු බිලියන 4.6 ක් යැයි සැලකේ. එය වසර 46 කට සීමා කළහොත් මානවයා ගේ බිහිවීම සිදුවී පැය හතරකට වඩා කල් ගත වී නැත. කර්මාන්ත යුගයක් ඇති කර පරිසරයට කරන ලද විනාශය මෙම පැය හතර තුළ එක විනාඩියක් පමණකි. මනුෂ්‍යයාගේ පැවැත්ම ලෝකයේ වනාන්තර සියයට පනහකින් වනසා තිබේ. අප ජීවත් වන පරිසරය ගැන හිතන්නට පැයක් දෙකක් වෙන්කරන්නට නොහැකි ඇයි? එය ජීවිත කාලයට පමණක් නොව අනාගත පැවැත්මට ද මහා මෙහෙවරක් වනු ඇත.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ ජනහිතකාමී සංවිධාන තමන්ට හැකි පමණින් නිහඩව පරිසරය ආරක්ෂා කරගැනීම අරමුණ ඇතිව නොයෙක් ක‍්‍රියාමාර්ග වල නිරතව ඇති බව ද මෙහි දී සඳහන් කළ යුතුය. පැල සිටුවීම ගැන රට තුළ විශාල ප‍්‍රචාරයක් තිබේ. ඉකුත් දස වසර තුළ සිටුවන ලද පැල නිසි පරිදි ලොකු මහත් වී නම් අද රට මහා වනාන්තරයකි. මාධ්‍යයට පෙන්වනු සඳහා මග දෙපස පැල සිටුවන දේශපාලනඥයෝ සිටිති. නිලධාරීහු පැල සිටුවීම ව්‍යාපෘති කරගෙන තිබේ. සිටුවන පැල නඩත්තු කරන්නට නිසි අවධානයක් යොමු කරන්නේ නැත. පොදුවේ රට පුරා පැල නඩත්තු කිරීම අරමුණු කරගෙන අලූත් වැඩ පිලිවෙලක් ඇරඹිය හැකි නම් වැදගත්ය.

අප‍්‍රිකාවේ දකුණු පැත්තේ පිහිටි මලාවි රාජ්‍යය නැවත වන වගාව කෙරෙහි අවතීර්ණ වීම ජාත්‍යන්තරයේ අවධානයට ලක් වී ඇත. සංවර්ධනය හෙයින් 2001 වසරේ සිට එරට වන වගාවෙන් සියයට දහයක් පමණ හානි කර තිබේ. එයර ජනී ජනයා අතරින් සියයට අසූවක් කෘෂිකාර්මික කටයුතු වල නිරත වෙති. එරට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට විසි හතකට කෘෂි අංශය දායක වෙයි. එහෙයින් වන වගාවේ වැදගත්කම දැනෙන බව නිසැකය. ඉක්මනින් කැලෑව වගා කිරීමට ඔවුහු උණ ගස්  තෝරා ගෙන තිබේ. ගංගා, ඇල මාර්ගවල පමණක් නොව එළිකරන ලද කැලෑ ඉඩම් වල ද උණ පැල සිටුවීම අරඹා ඇත. වසර 2030 වන විට අක්කර මිලියන එකොලහක් වනාන්තර නැවත වගා කිරීම සැලැස්මයි. උණ ගස් තෝරා ගන්නේ ඇයි? ඒවා ඉක්මනින් වැඬේ. වසර සිය ගණනක් එක දිගට ගස් කපා ගනිමින් පවා උණ පදුර නඩත්තු කළ හැකිය. උණ ගස් වලින් කාබන්ඩයොක්සයිඞ් අවශෝෂණය කර වායු ගෝලයට සිදුකරන වාසිය කිසිදු අඩුවක් නැති බව අනාවරණය වෙයි.

පැල සිටුවන මෙරට අප සියළු දෙනා අතරින් උණ පැලයක් සිටුවා ඇති පිරිස අතලොස්සක් බව නිසැකය. ගංගා ඉවුරු ආශ‍්‍රිතව උණ පැල වගාකරන බව ප‍්‍රකාශ වූ නමුත් එහි ප‍්‍රගතියක් දැක ගත නොහැකිය. උණ ගස සෑහෙන ආර්ථික වටිනාකමක් ඇති විවිධ ප‍්‍රයෝජන ලබාගත හැකි ශාඛයකි. මෙරට ගංගා, ඇල මාර්ග ආශ‍්‍රිතව හා වැව් අවට කලාපයේ උණ පැල සිටුවිය නොහැකි මන්ද? එයින් ඉවුරු ආරක්ෂා වෙයි. අනෙක් පැලවර්ග මෙන් විශේෂ අවධානයකින්, නඩත්තුවකින් තොරව පදුරු වශයෙන් වේගයෙන් වර්ධනය වන අතර ඉක්මනින් ආදායමක් ද ලබා ගත හැකිය. උණ වගා කිරීමෙන් ලැබෙන වාසි මලාවි රාජ්‍යයෙන් අවධානයට ගත් අප‍්‍රිකානු රටවල් ගණනාවක් එහි නැඹුරු වී තිබේ.

ඉක්මනින් වැවෙන හා පහසුවෙන් වගා කළ හැකි බැවින් උණ ගස් ගැන සඳහන් කරන ලද බව දැක්විය යුතුය. පරිසරය ගැන තියුණු අවධානයක් ඇති, එහි වෙනස්කම් වලින් පීඩා විඳින රටක් වශයෙන් නැවත වන වගාව කෙරෙහි සෑම පුරවැසියෙකුම උනන්දු විය යුතුය. තමන්ගේ ඉඩමක පමණක් නොව ජීවත්වන ප‍්‍රදේශයේ ගංගා හෝ ඇල මාර්ග දෙපස උණ පැලයක් සිටුවුවහොත් එය වැඩදායකය.

 

Advertisements

ජීවිතයේ තුන් වැනි යාමයටත් සරසවි වරම්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2018/01/09 – ලංකාදීප

ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැඩිහිටි ජනගහනය ප‍්‍රතිශතයක් වශයෙන් වැඩි වෙමින් තිබේ. වියපත් ජන කොටස සැලකිය යුතු ප‍්‍රමාණයකින් වර්ධනය වී ඇති අතර ඉදිරි වසර දහය තුළ එය එක්තරා සන්ධිස්ථානයකට පැමිණෙනු ඇතැයි සැලකේ. වැඩිහිටි ජනගහනය බහුල සමාජයක පැවැත්ම වෙනස් ආකාරයක් ගනී. පොදු ප‍්‍රවාහනය හා සෞඛ්‍ය වැනි අංශ ගැන අලූතින් හිතන්නට සිදුවෙයි. ආදායමක් උපයන්නේ නැති කොටසක් වශයෙන් සැලකෙන හෙයින් සමාජ ප‍්‍රශ්න ඇති වෙන්නට බැරි නැත. වයස්ගත පිරිසට, පවතින සමාජ පරිවර්තනය තුළ අවස්ථා ඇති කරන්නේ කෙසේද? එය අවධානයට ගත යුතු වැදගත් කාරණයකි.

වයස් ගතවන විට මහන්සි වී වැඩ කරන හැකියාව අඩු වෙයි. අලස, අකර්මන්‍ය ජීවිත වලට නැඹුරු වෙන්නට ඉඩ තැබීම නුදුසුදුය. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල ගැලපෙන අනන්‍ය ක‍්‍රම හදුන්වා දී තිබේ. ජීවිතයේ තුන් වැනි යාමයට ගැලපෙන උසස් අධ්‍යාපන ක‍්‍රම එයින් එකකි. එය අලූත් සංකල්පයක් නොවේ. ලෝකයේ නොයෙක් රටවල ක‍්‍රියාත්මක වෙයි. ප‍්‍රංශයෙන් ආරම්භ විය. පසුව යුරෝපයේ නොයෙක් රටවල් ප‍්‍රයෝජනයට ගත්තේය. බි‍්‍රතාන්‍යයේ ජනප‍්‍රිය වී තිබේ. නොබෝදා චීනයෙන් අනාවරණය වූ තොරතුරු අනුව එරට ජනගහනයෙන් මිලියන අටක වැඩිහිටි ජනගහනයක් විශ්ව විද්‍යාල වල ඉගෙනගනිමින් සිටිති. අවුරුදු හැට ඉක්ම වූ සමස්ථ ජනගහනයෙන් සියයට තුනක පමණ පිරිසක් බව අනාවරණය වෙයි. වැඩිහිටියන්ට චීනයේ ෂැංහයි විශ්ව විද්‍යාලයේ සිසුන් ගේ සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 65-70 අතර බවව දැක්වෙයි. චීනය සිය තුන්වැනි යාමයේ විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතිය බිහි කළේ කෘතහස්ථ සෙබළුන් වෙනුවෙනි. පසුව පක්ෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ට ද විවෘත කළේය. වර්තමානයේ රජයේ සේවකයන් ඇතුළු සෑම තරාතිරමකම වැඩිහිටියෝ විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබති.

සැඳෑ සමය ගත කරන වැඩිහිටියෝ පසෙකට කළ යුතු නැත. වයස්ගත ජනගහනය වෙනුවෙන් රැක බලාගැනීමේ ස්ථාන, සෞඛ්‍ය හා ශාරීරික සුවතා මධ්‍යස්ථා අලූතින් ඇති කිරීම අවශ්‍යතාවයක් සේ සලකන ලද කාලයක් තිබුණි. තවමත් එය එසේ ම ය. උසස් අධ්‍යාපනයට නැඹුරු කරන වැඩ පිලිවෙල ද එයට ඇතුළු වී තිබේ. ජීවිතයේ අගභාගය හෙයින් නොසලකා හැරීම සුදුසු නැත. අත්දැකීම් සහිත, ඉගෙන ගැනීමට කාලය වෙන් කරන්නට හැකියාව තිබෙන පුරවැසියන් වෙනුවෙන් අධ්‍යාපන අවස්ථා ඇති කිරීම කාලීන අවශ්‍යතාවයකි. විශ‍්‍රාම වයස අවුරුදු පනස් පහක් නමුත් අවුරුදු හැත්තෑවක්, අසූවක් හෝ එයටත් වඩා ජීවත්වන පුරවැසියන් එම ජීවිත කාලය තුළ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් කැපවීම වැදගත්ය.

චීනයේ වැඩිහිටි උසස් අධ්‍යාපන විෂය පථය හුදෙක් අධ්‍යයනයට සීමා වී නැත. සංචාරය වෙනුවෙන් ඉංග‍්‍රීසි ඉගෙන ගැනීම එක විෂයයකි. අන්තර් ජාල වෙළඳාම, නර්තනය හෝ සංගීතය ඉගෙන ගැනීමට හැකිය. මෙම විශ්ව විද්‍යාල රජයේ අනුග‍්‍රහයෙන් පවත්වාගෙන යයි.  වැඩිහිටි සිසුන්ගෙන් සුළු සාමාජික ගාස්තුවක් අය කෙරේ. වසර 2020 වන විට චීනයේ සෑම දිස්ත‍්‍රික්කයකම වැඩිහිටියන් වෙනුවෙන් විශ්ව විද්‍යාලයක් ඇරඹීම චීනයේ ඉලක්කය වී ඇත.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැඩිහිටි ජනතාව ගේ උසස් අධ්‍යාපනය ගැන පුලූල් අවධානයක් යොමු නොකරන්නේ ඇයි? විවෘත විශ්ව විද්‍යාලය වැනි ආයතන බිහි කළේ අධ්‍යාපනය මග හැරුණ පිරිස වෙනුවෙනි. විශ්ව විද්‍යාල ආශ‍්‍රිතව ද ශ‍්‍රම අධ්‍යාපනය වැනි අංශ තිබේ. නමුත් මෙම ඒකක තරුණන් ගේ අධ්‍යාපන පාඨමාලා වලට නතු වී ඇත. ඒවායේ ඉගෙන ගන්නේ තරුණ තරුණියෝ ය. එම විශ්ව විද්‍යාල වල අද පවතින සංකීර්ණ පසුබිම වැඩිහිටියෙකුට ඉගෙන ගන්නට පොළඹවන්නේ නැත. එයට හේතුව උසස් අධ්‍යාපනයේ පවතින උග‍්‍ර තරඟය බව දැක්විය යුතුය.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ වැඩිහිටි ජනගහනය ගැන අලූතින් හිතන්නට අවශ්‍යය. සැඳෑ කාලයේ ඉගෙන ගැනීම ප‍්‍රචලිත කළ යුතුය. අත්දැකීම් හා අධ්‍යයනය එකතු වූ විට ලැබෙන ප‍්‍රගතිය වෙනස් එකකි. ජීවිතයේ අග භාගයේ ආකල්ප වෙනස් විය හැකි අතර නිෂ්පාදනයට දායක වන තොරතුරු තාක්ෂණ අවස්ථා වලට යොමුවීම ආර්ථිකයට ද වැඩදායක වියහැකිය.

පරිසර හිතකාමී ලොවකට ඔලිම්පික් අත්වැලක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

LOGO

2018/01/02 –  ලංකාදීප

වසර 2020 දී ජපානය පවත්වන ඔලිම්පික් උලෙල සම්පූර්ණයෙන්ම පරිසරය ආරක්ෂා වන උලෙලක් සේ නිර්මාණය කරන්නට යයි. එහි පදක්කම් පවා දුරකථන මෙවලම් නැවත ප‍්‍රතිචක‍්‍රීකරණයෙන් නිර්මාණය කර ගැනේ. කාබන් විමෝචනය අවම කරන, හරිත බලශක්තිය භාවිතා කරන හා සම්පත් අවම පරිහරණයෙන් පරිසරය ආරක්ෂා කරන අන්දමට එය නිර්මාණය කරන බව අනාවරණය වෙයි.

එවැනි තීරණයක් වැදගත් වෙන්නේ ඇයි? ගෝලීය උණුසුම වැඩි වෙමින් තිබේ. අයිස් කදු දියැවී ගොඩබිම යටවන බව සනාථ වී ඇත.  ඕසෝන ස්ථරයට කරන හානිය පාලනය කරනු සඳහා ජාත්‍යන්තරය බලවත් ප‍්‍රයත්නයකය. වනාන්තරය ආරක්ෂා කරන අතරවාරයේ උණුසුම ඉහළ යන්නට බලපාන කාරණා පාලනය කරන්නට සම්මුති සකස් වී ඇත. අනෙක් පැත්තෙන් කර්මාන්ත හා වාහන වලින් නිකුත් කරන දුම පරිසරයට හානියක් වී තිබේ. ඉන්දියාව හා චීනයේ නගර ගණනක් වායු දුෂණයට ලක් ව ඇත. අහිතකර නොවන බලශක්තිය භාවිතා කරන උනන්දුවක් ලෝකය පුරා මෝදු වී තිබේ. දිරාපත් නොවන අපද්‍රව්‍ය අනෙක් ගැටළුවකි. පර්යේෂකයන් දක්වන අන්දමට අවුරුද්දක් පාසා අති විශාල පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් ප‍්‍රමාණයක් කසල වශයෙන් එකතු වෙමින් පවතින අතර අද කරන භාවිතාව පාලනය නොකළහොත් 2025 වන විට දෙගුණයකින් ඉහළ යන බව දක්වයි. පොලිතීන් අපද්‍රව්‍ය සාගරයට එකතුවන ප‍්‍රමාණය පාලනය කරගත නොහැකි වී ඇත. පිලිපීනය, තායිවානය හා නෝර්වේ වැනි රටවල් මහ මුහුදෙන් පොලිතීන් එකතු කරන ව්‍යාපෘති ආරම්භ කරන ලද බව අනාවරණය වෙයි’.

කාර්මීකරණය ලෝක සංවර්ධනයට ඉවහල් වූ අතර බොහෝ කාර්මික රටවල් අනුගමනය කරන ලද ප‍්‍රතිපත්ති අද පවතින ව්‍යවසනයට වගකිව යුතු බව එල්ල වන චෝදනාවකි. හතරවැනි කර්මාන්ත විප්ලවය සමග පුනර්ජණනීය විදුලිය, සූර්ය බලය සහ විදුලියෙන් ධාවනය වන වාහන යනාදිය ලෝකයේ පැවැත්මට යම් මෙහෙවරක් කරනු ඇතැයි අපේක්ෂාව  වී තිබේ. නොයෙක් රටවල් දිරාපත් නොවන දේ භාවිතය අත්හරින්නට තීරණය කර තිබේ. පිලිපීනයේ ආහාර වෙනුවෙන් තාවකාලික ඇසුරුම් භාවිතය නතර කරන තීරණය එයින් එකකි. ඇමරිකාවේ ඇතැම් ප‍්‍රාන්ත ස්ට්‍රෝ, නොඒසේනම් බීම බොන ප්ලාස්ටික් බට අත්හැර දමා ඇත. ගෞතමාලාව ප්ලාස්ටික් ද්‍රව්‍ය මුහුදට පා වී යෑම වලක්වන ජෛව වැටක් නිර්මාණය කර තිබේ. එවැනි පාලන ක‍්‍රම වලට අනුගත වෙමින් තිබිය දී ස්පාඤ්ඤයේ විශ්ව විද්‍යාලයක් ප්ලාස්ටික් ආහාරයට ගන්නා පනුවෙකු බිහි කරන්නට අත්හදා බලමින් සිටී.

ශ‍්‍රී ලංකාව සොබා දහමින් පෝෂිත රටකි. එහි හරිත වර්ණය නොඅඩුය. නමුත් මෑතක සිට හදිසි විපත් බහුල වී තිබේ. ලෝකයේ ශ්‍රේණිගත කිරීම් අනුව ස්වභාවික විපත්වලට නිතර ගොදුරුවන රටකි. අධික නියඟය හා  හදිසි වැසි සමග ඇති වන ගංවතුර නිසා ජන සමාජයට සිදුවන පීඩාව මෑත කාලයේ දී බහුල විය. එයින් පෙන්වන්නේ සූදානම් විය යුතු හෝරාව එළැඹ ඇති බවය.

නීති පනවා දඩුවම් වලින් පරිසරය ආරක්ෂා කරන්නට යමක් කළ හැකිය. නමුත් එය සාර්ථක පියවරක් නොවේ. සෑම පුරවැසියෙකුම තමන් ජීවත්වන පරිසරය ගැන අලූත් අවධානයකින් බලන්නට අවශ්‍යය. බාල වියේ සිට පරිසරය ආරක්ෂා කරන අතර වාරයේ පරිසරයට හානි කරන ක‍්‍රියා වලින් ඉවත්වීමට නැඹුරු විය යුතුය. ආකල්ප වෙනසක් තුළින් එය කළ හැකිය. අලූත් අවුරුද්දේ අධිශ්ඨාන අතරට පරිසරය ගැන හිතන නැඹුරුවක් ඇති කරන සිතිවිල්ලක පිහිටියහොත් ඉතා ප‍්‍රයෝජනවත්ය. අනුන් ගේ හානිය ගැන ඇඟිල්ල දිග් කරනු වෙනුවට තමන්ගෙන් සිදුවිය හැකි පරිසර හානිය අවම කරන පැවැත්මක් ඇති කරගත හැකි නම් අනාගත පරපුරට සුරක්ෂිත ශ‍්‍රී ලංකාවක් දායාද කළ හැකිය.