ඇමරිකානු ජනපතිවරුන්ගේ අවසන් ලිපි හුවමාරුව

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2016/10/26 – ලංකාදීප

ඇමරිකාවේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පාලන ක‍්‍රමය ගැටුම අවම කරන්නට ප‍්‍රයත්න දරයි. ශක්තිමත් කරන්නේ සබඳතාය. ඉවත්ව යන ඕනෑම ජනාධිපතිවරයෙකු අලූතෙන් පත්වන ජනාධිපතිවරයාට ලියන ලිපිය එරට ක‍්‍රමයේ එක් ශක්තිමත් සංකේතයකි. ධුරයෙන් ඉවත්ව යන ජනාධිපතිවරයා තම අවසාන ලිපිය ලියන අතර එය ලියන්නේ තම අත් අකුරෙන්ය. කවරයක බහා එම ලිපිය ජනාධිපති කාර්යාලයේ මේසය උඩ තබයි. අලූතෙන් පත්වන ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා මුලින් කරන්නේ තමන්ගේ නමට ඇති එම ලිපිය කියැවීමයි. පක්ෂ අතර විවේචන, දේශපාලන අර්බුද, ජයග‍්‍රහණ හෝ පරාජය සම්බන්ධ පරිසරය කුමක් නමුත් මෙම ලිපි හුවමාරුව ගැඹුරු පණිවුඩයක් නිකුත් කරන බව සඳහන් කළ යුතුව තිබේ..

ඇමරිකාවේ හතලිස් වැනි ජනාධිපතිවරයා වූ ජෝර්ජ් බුෂ් (ජේ්‍්‍යෂ්ඨ) ඔහුගේ අනුප‍්‍රාප්තිකයා වූ බිල් ක්ලින්ටන් ට ලියන ලද ලිපිය මේ දිනවල නැවත අවධානයට ලක්ව තිබේ. එයට හේතුව ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණයේ දැන් පවතින උණුසුමයි.

බුෂ් ජනාධිපතිවරයා ක්ලින්ටන්ට ලියන ලද කෙටි ලිපියේ සදහන් වෙන්නේ මොනවාද? ‘‘අවුරුදු හතරකට කලින් මෙම කාර්යාලයට එන විට දැනුන පුදුමාකාර ගෞරවය එසේම පවතින බව මට දැනේ. යනුවෙන් ලියන බුෂ් ඔහුගේ වචන වලින් කියන්නේ ක්ලින්ටන් එය එසේම ආරක්ෂා කරගනු ඇත යන සියුම් ඇඟවීමය. ඇමරිකානු ජනාධිපතිධුර කාලසීමාව අවුරුදු හතර බැගින් දෙවතාවකි. නමුත් ක්ලින්ටන් හා බුෂ් අතර තිබුණ ජනාධිපතිවරණ සටනින් බුෂ් පරාජය වෙයි. එක වතාවක් පමණක් ධුරයේ සිටි බුෂ් ප‍්‍රතිවාදියාට පරාජය වී එයින් පිටත්ව යන තීරණාත්මක අවස්ථාවේ මානසිකත්වය තේරුම්ගත යුතුය. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයෙකු නොවී එය මෙරට සිදුවූයේ නම් ලියන ලියුමක ඇතුලත් විය හැකි කරුණු මොනවාදැයි අවධානයට යොමු කිරීම වැදගත්ය.

‘‘ධුරය උසුලන විට හුදෙකලා විය හැකි යැයි හිතෙන නමුත් තමන්ට තනිකමක් දැණුනේ නැත’’ යන්න බුෂ් එහි  සඳහන් කරයි. එයින් කියන්නේ සාමූහිකත්වය ගැනය. ‘‘ දුෂ්කර කාල පරිච්ඡේද වලට මුහුණ දෙන්නට සිදුවිය හැකිය.’’ ඔහු ලියා තිබේ. ‘‘ දරුණු විවේචන සහිත තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙන්නට සිදුවිය හැකි නමුත් විවේචකයන් නිසා අධෛර්යයට පත්වන්නට හෝ අරමුණු කරගත් ගමනින් ඉවත් කරන්නට ඉඩ දෙන්න එපා’’ යැයි දක්වන්නේ තමන් අවවාද දෙන්නට දක්ෂ පුද්ගලයෙකු නොවන බව කාරුණිකව සඳහන් කරමින්ය.

‘‘ මෙම ලිපිය කියවන විට ඔබ අපේ ජනාධිපතිවරයා’’ බව හෙතෙම අවධාරණයෙන් දක්වයි. බිල් ක්ලින්ටන්ට සහ පවුලේ අයට සුබ පතන හෙතෙම රටේ වගකීම පවරන්නේ මෘදු වචන වලින්ය. ලිපියේ අන්තිමට ලියා ඇති වාක්‍යයෙන් එය කියා ඇත්තේ ‘‘ ඔබේ සාර්ථකත්වය අපේ රටේ සාර්ථකත්වයයි’’ කියමින්ය.

ඉතාමත් කෙටි ගැඹුරු අදහස් සහිත ලිපියකි. රටක් බාර දෙන්නට සුදුසු මෙවැනි ප‍්‍රඥාවන්ත මනුෂ්‍යයන්ට බව ඇමරිකානු පුරවැසියන් එකහෙලා පිලිගන්නා බව නිසැකය. නායකයෙකු තුළ තිබිය යුතු ශක්තිය, නායකත්වයක් සතු විය යුතු පුලූල් හදවත සහ එහි ඇති අප‍්‍රමාණ බලය වචන කිහිපයකින් මැනැවින් පිළිබිඹු වෙයි.

ශ‍්‍රී ලංකාවේ ප‍්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂයක නායකයින් රටේ නායකත්වයෙන් ඉවත්ව යන විට තමන්ගේ අනුප‍්‍රාප්තිකයා හමුවේ හැසිරෙන්නට ඉඩ ඇති අන්දම සංසන්දනය කරන්නට කැමැත්තක් නැත. මැත දශක ගණනාව තුළ රටේ සිදුවූ සිදුවීම් එයට සාක්ෂි සපයනු ඇත. ඉතිහාසයේ ඒවා ලියැවෙන්වෙන්නේ ඛේදවාචක හැටියටය. මෙරට දේශපාලනය හොඳ පැත්තට පරිවර්තනය කරන්නට පළමු පියවර ගත යුතු නායකයන්ය. ධුරයෙන් ඉවත්ව යන විට වැඩ භාරගන්නා අලූත් නායකත්වයට හෘදයාංගමව ආමන්ත‍්‍රණය කරන ලිපියක් ලියන සම්ප‍්‍රදායක් ඇති කළ යුතුය. නායකයන්ගේ ගමන අගය කරනු විනා දරුණු වෛරයට හේතු විය යුතු නැත. ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය ය. ගැඹුරු දර්ශනයකි.  එසේ නොමැතිව රට පාලනය කරන්නට බලය අල්ලා ගැනීම නොවේ.

Advertisements

ආලෝකයට වැඩිපුර ගෙවා අන්ධකාරයේ සිටින මිනිස්සු

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2016/10/19 – ලංකාදීප

නැවත වතාවක් අඛණ්ඩ විදුලිය සැපයුමට බාධා සිදුවී තිබේ. උත්පාදනයේ දී ගැටළු මතුවන විට සැපයුම සිමා කරන්නට සිදුවෙයි. එදා – මෙදා ස්වභාවය එයයි. නිවැරදි සැලසුමක් අනුව කටයුතු නොකළහොත්  අනාගතයේ දී ද එසේ සිදුවන්නට බැරි නැත. විදුලිය බලය සම්බන්ධයෙන් රටට දීර්ඝ කාලීන සහ ස්ථිර විසඳුමක් අවශ්‍යව තිබේ.

දකුණු ආසියාවේ රටවල් අතර ප‍්‍රතිශතයක් වශයෙන් වැඩිම ගෘහස්ථ ප‍්‍රමාණයකට විදුලිය සපයා ඇති රට ශ‍්‍රී ලංකාවයි. මුල් කාලයේ දී විදුලිය උත්පාදනය වියදම අඩුය. ජල විදුලිය උත්පාදනය එයට හේතුවක් විය. විදුලිය ඉල්ලූම වැඩිවන විට ජල විදුලිය ප‍්‍රමාණවත් නොවූ අතර ඛණිජ තෙල්, ගල් අඟුරු හෝ වෙනත් බලශක්ති ප‍්‍රභවයන්ගෙන් විදුලිය උත්පාදනයට නැඹුරු වෙන්නට සිදුවි තිබේ. උත්පාදනය නංවන්නට විශාල ආයෝජනයක් කරන්නට සිදුවෙයි. වැඩි පිරිවැයක් දරා නිපදවන විදුලිය ඒකකයක මිල ඉහළ මට්ටමකය. කාර්මික ගැටළු පමණක් නොව පරිසර ප‍්‍රශ්න ද එයින් පැන නගී.

මෑත කාලය තුළ මෙරට විදුලිය පරිභෝජනය දිනෙන් දින වැඩි වී ඇත. අඩු ආදායම් මට්ටමක පැවැති රටක සිට මැදි ආදායම් මට්ටම දක්වා දියුණු වන පසුබිම තුළ පොදු ජනතාව සිය නිවාස ආලෝකවත් කරන්නට, මෙවලම් භාවිතා කරන්නට වැඩිපුර විදුලිය ඉල්ලා සිටී. කර්මාන්ත හා සේවා ව්‍යාප්තිය සිදුවන විට තව තවත් විදුලිය අවශ්‍ය වෙයි. අඛණ්ඩ සැපයුම පමණක් නොව සාධාරණ මිල යන පැති දෙකම වැදගත් වෙන්නේ එහෙයින්ය.

විදුලිය උත්පාදනයට උපයෝගි කරගන්නා ක‍්‍රමය ගැන එකිනෙකට වෙනස් අදහස් තිබේ. ඛනිජ තෙල්, ගල් අඟුරු හෝ ද්‍රව ගෑස් යන ප‍්‍රභව විය හැකි බව ප‍්‍රතිපත්ති සාකච්ඡා වල දී ප‍්‍රකාශ වෙයි. කතා කරමින්, සැලසුම් හදමින් ඉන්නා අතරවාරයේ දී ලෝකයේ විදුලිය උත්පාදනය කරන තාක්ෂණය වෙනස් වන අතර රට තුළ විදුලිය අර්බුදයක් ද නිර්මාණය වෙයි. දැන් සිදුවී ඇත්තේ එයයි. මෙයින් අවුරුදු දහයකට කලින් ගල් අඟුරු විදුලිය උත්පාදනය ලාභ දායක වූ නමුත් අද වන විට සූර්ය බලශක්තිය පිරිවැය අඩු එකකි. පරිසරයට හිතකර බව ද සඳහන් කළ යුතුව ඇත. එම පරිවර්තනය සිදුවන කාලය තෙක් මෙරට සාමාන්‍ය ජනතාවට තම එදිනෙදා විදුලිය බල අවශ්‍යතාව සපුරා ගැනීමට බාධාවක් නොතිබිය යුතුය.

ආණ්ඩු බලයට පත්වෙයි. නිලධාරීහු සැලසුම් හදති. විදුලිය යෝජනා ක‍්‍රම වෙනුවෙන් තර්ක කරයි. එකක් නොගැලපෙන බව දක්වා අනෙකක් යෝජනා කරයි. අවසානයේ දී වැඩි දෙයක් සිදුවෙන්නේ නැත. ආණ්ඩු තීරණ ගන්නේ නැති අතර කල්හැරීම නිසා ගැටලූ ඇතිවෙයි. මෙරට විදුලිය ක්ෂේත‍්‍රයට සිදුවී ඇත්තේ එයයි. එහි අකාර්යක්ෂමතාව සහ  ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයෙහි දුබලතා රට තුළ ගැටළු ඇති කර තිබේ. මේවාට වන්දි ගෙවන්නේ පොදු ජනතාව බව අමතක කළ යුතු නැත. විදුලිය යෝජනා ක‍්‍රම ප‍්‍රමාද වන විට සහ එයින් පාරිභෝගිකයන් අපහසුතාවයට පත්වෙයි. සංවර්ධනය අඩපණවෙයි.

රටට අවශ්‍ය විදුලිය ප‍්‍රමාණය කොපමණ ද යන්න ගණන් බැලිය හැකිය. කාලගුණ තත්ත්ව ගැන අවබෝධයක් තිබේ. විදුලිය නිපදවන ක‍්‍රම ඒවා වෙනුවෙන් ආයෝජනයට අවශ්‍ය ධනය තක්සේරු කළ හැකිය. ශ‍්‍රී ලංකාව වැනි කුඩා රටකට මෙම පැති සංකීර්ණ නැත. ඉක්මන් තීරණ අවශ්‍යය. නැතිනම් අන්ධකාරයේ ඉන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවයි. ආලෝකය වෙනුවෙන් වැඩිපුර ගෙවන්නේ ඔවුන්ය. විදුලිය බලය වෙනුවෙන් වැඩි මිලක් ගෙවන විට අකාර්යක්ෂම තැනක් බවට පත්වන්නේ රටයි.

සවුදි අරාබියේ අලුත් සැලැස්මක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

12/10/2016 – ලංකාදීප

සවුදි අරාබිය ඛණිජ තෙල් සම්පත නිසා පොහොසත් රටකි. එරට ආර්ථිකයෙන් සියයට හතලිස් හතරකට පදනම බොරතෙල්ය. ලෝක වෙළඳ පොලේ තෙල් මිල පහත වැටීම සවුදි ආර්ථිකය අර්බුදයකට පත් කර තිබේ. තෙල් නිෂ්පාදනයේ දී පිරිවැය අඩුම රට බවට පත්ව සිටියේ සවුදි අරාබියයි. නමුත් ඇමරිකාව අලූත් තාක්ෂණය භාවිතා කර තෙල් කර්මාන්තය විශාල වෙනසකට ලක් කළේය. ඉසුරුමත් තැනක තිබුණ සවුදි ආර්ථික සහ සමාජ පසුබිම නැවත සකස්කර ගැනීම සඳහා ප‍්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා වී ඇත.

අලූත් තත්ත්වයට මුහුණ දෙන්නට කෙටි කාලීන හා දීර්ඝ කාලීන වැඩසටහන් දෙකක් සම්පාදනය වී ඇති බව සවුදි අරාබි තොරතුරු උපුටා දක්වන මාධ්‍ය හෙළිදරව් කරයි. එයින් එකක් අවුරුදු පහක සැලැස්මකි. දෙවැන්න වසර 2030 දක්වා සවුදි ආර්ථිකය පරිවර්තනය කරන ආකාරයේ එකකි.

මොහොමඞ් බින් සල්මාන් කුමරු සවුදි ආණ්ඩුවේ ආරක්ෂක ඇමැති සහ ආර්ථික කටයුතු කවුන්සලයේ සභාපති වශයෙන් පත්වූයේ මෑතක දීය. හෙතෙම බලය අතින් දෙවැනි වන්නේ රජුට පමණකි. හෙතෙම සවුදි අරාබිය ගොඩනගන අලූත් තීරණ ගණනාවක් ප‍්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. මෙතෙක් භාවිතා කරමින් තිබූ ඉස්ලාම් දින දර්ශනය බටහිර ක‍්‍රමයට හැරවීම එයින් ප‍්‍රධාන එකකි. හඳ අනුව සකස්ව තිබුණ අරාබි දින දර්ශනයේ දින ගණන අඩුය. අවුරුද්දකට වැටුප් ලැබෙන වාර ප‍්‍රමාණය නව ක‍්‍රමය අනුව අඩුවෙයි. අවුරුදු පහක් තුළ වැටුප් පිරිවැය සියයට පහකින් අඩු කරනු ඇත. රජයේ සේවය අඩු කර පුද්ගලික අංශයේ වැඩ කරන සේවක ප‍්‍රමාණය නංවන්නට ද සැලසුම් කර ඇත.

ජලය, විදුලි, ඉන්ධන, සෞඛ්‍ය සහ අධ්‍යාපනය ඇතුළු අංශ ගණනක් සහනාධාර මත සපයන ලද නමුත් එය නතර කර තිබේ. අත්‍යවශ්‍ය නොවන භාණ්ඩ වෙනුවෙන් සියයට පහක වැට් බද්දක් යෝජනා කරන අතර රජයේ වියදම් අඩු කරයි. මැති ඇමැතිවරුන්ගේ සහ රජයේ සේවකයන්ගේ වැටුප් සියයට විස්සකින් කපා හැරේ. මිල අධික වාහන මිලදී ගැනීම කාර්යාල නවීකරණය වැනි දේ සීමා කරන්නට නියම කර තිබේ. වසර 2030 වන විට දෙගුණයක් විය හැකි වෘත්තීය අවශ්‍යතා සපුරනුවස් ඒ වෙනුවෙන් මෙහෙයැවෙන අධ්‍යාපන ක්ෂේත‍්‍රය සූදානම් කරන්නට සියයට තිහකින් පුද්ගලික අධ්‍යාපනය නංවන බව ප‍්‍රකාශයට පත්කරයි.

එරට විශාලතම තෙල් නිෂ්පාදනය කරන ඇරම්කෝ සමාගම, ටෙලිකොම්, විදුලිය සහ ගුවන් සේවා සම්ගම් වල ද කොටස් නිකුත් කරන්නට යෝජනා කරයි. ලෝකයේ වඩාත්ම මිල අධික දේපොල වශයෙන් සැලකෙන මක්කම අවට වර්ග කිලෝ මිටර් හතරක් විකුණන්නට සහ එය ආශ‍්‍රය කරගෙන දැනට සංචාරකයන් මිලියන දහ අටක් අවුරුද්දකට එන ප‍්‍රමානය ඉදිරි වසර පහ තුළ මිලියන 35-45 දක්වා නංවන්නට යෝජනා කරයි.

ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ අලූත් ප‍්‍රතිපත්ති ගැන සහ ප‍්‍රතිසංස්කරණ තුළින් නවෝත්පාදනයකට යන ගමන ගැන සවුදි අරාබි වැසියන් තුළ යම් විශ්වාසයක් ජනිත වන්නට පටන්ගෙන තිබේ. සවුදි අරාබියේ තරුණ තරුණියන් ලෝකයේ නොයෙක් රටවල ඉගෙනගනිමින් සිටින අතර එම කණ්ඩායම බෙහෙවින් සමාජ මාධ්‍ය පරිහරණය කරමින් සිටිති. ඔවුහු සවුදි අරාබියේ සිදුවන පෙරැළිය උපේක්ෂා සහගතව ඉවසන බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. එය ආර්ථික වෙනස්කම් කිරීමේ දි වාසි සහගත තත්ත්වයක් නිර්මාණය කර ඇත.

ආර්ථික ව්‍යුහය එක හා සමානව පවතින්නේ නැත. අවස්ථාවක එය පහසු වන නමුත් තවත් අවස්ථාවක අසීරු තත්ත්වයන් දක්වා පරිවර්තනය වෙයි. බොරතෙල් බැරලයක් ඇමරිකානු ඩොලර් 100 ඉක්මවූ මිලක සිට හරි අඩක් දක්වා මිල පහතට වැටෙන විට සවුදි සවුදි අරාබියේ ආර්ථිකය අර්බුදයකට ලක්වෙයි. සිදුවන පරිවර්තන අභියෝගාත්මක බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. මෙම යුගයේ පවතින ස්වභාවය හමුවේ නායකත්වය ගෙන සමාජ පරිවර්තන වෙනුවෙන් ගන්නා තීන්දු ඉතාමත් වැදගත්ය.

 

 

තවත් ඡන්ද ප‍්‍රතිඵලයක්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

 

milinda-prashna

04/10/2016 – ලංකාදීප

කොලොම්බියාවේ දශක හයක් පැවැති ගැටුම් අවසන් කරන සාම ක‍්‍රියාවලියක් යෝජනා විය. ජනතා අනුමැතිය ලබා ගැනීමට ජනමත විචාරණක් පවත්වන ලදී. පොදු ජනතාව සාම ක‍්‍රියාවලිය ප‍්‍රතික්ෂේප කර තිබේ. ත‍්‍රස්තවාදීන් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී රාමුවට ඇතුළු වන වෑයම ජනතාව පරාජය කරන්නේ මන්ද?

කොලොම්බියාව දකුණු ඇමරිකානු රටකි. නිදහස අත්පත් කරගත් කාලයේ සිට එහි අභ්‍යන්තර ගැටුම් පැවැතිණ. ෆාක් ගරිල්ලන් ඒ අතරින් ඉදිරියට පැමිණෙයි. 1964 දී ආරම්භ කරන ලද ෆාක් ත‍්‍රස්තවාදය කොලොම්බියානු ආරක්ෂක අංශ සමග කරන සටන් රටට මහත් විනාශයක් ඇති කළේය. අවුරුදු පනස් දෙකක් පැවැති ත‍්‍රස්තවාදය ජීවිත දෙලක්ෂ විසි දහසකට වැඩි ගණනක් අහිමි කර තිබුණ අතර දස ලක්ෂයකට ආසන්න වැසියන් පිරිසක් රට හැර යන්නට පොළඹවන ලද බව වාර්තා වෙයි.

ජාත්‍යන්තරය ෆාක් ගැන කියන්නේ චේ ගුවේරා ත‍්‍රස්තවාදයෙන් අත් දැකීම් ලැබූ නූතනයේ පුරුක හැටියටය. අඩ සියවස ඉක්මගිය බිහිසුණු ත‍්‍රස්තවාදය සාම කි‍්‍රයාවලියක් මගින් අවසන් කරන ප‍්‍රයත්නය විශාල ජයක් ලෙස ජගත් ප‍්‍රජාව විශ්වාස කළේය. කොලොම්බියානු පාලකයන් සටන් විරාමයක් යෝජනා කරන ලද අතර ත‍්‍රස්තවාදී නායකයන් සමග සාකච්ඡා කර සටන් හමාර කර සාමකාමී රටක් ඇති කරන ගිවිසුමකට ගියේය. මෙම ගිවිසුම දීර්ඝ ලියැවිල්ලකි. ත‍්‍රස්තවාදීන් ආයුධ බිම තබා යළි සාමාන්‍ය ජන ජීවිතයට නැඹුරු කිරීම එහි වගන්ති වලටත් වඩා විශාල කාර්ය භාරයකි. ත‍්‍රස්තවාදී නායකයන් රට වටා ගොස් තමන් කරන ලද වැරදි ගැන පාපෝච්චාරණය කළේය. ඔවුන් බෝම්බ දැමූ දේවස්ථානයකය වැනසුණු කුරුසය නැවත ප‍්‍රතිසංස්කරණය කර සාමයට ඇති නැඹුරුව පෙන්වීය. ත‍්‍රස්තවාදී නායකයෝ තම පුපුරන ද්‍රව්‍ය හමුදාව සමග එකතු වී විනාශ කරන ලද අතර අවි භාර දුන්නේය. ප‍්‍රසිද්ධියේ වැරදි පිළිගන්නා ත‍්‍රස්තවාදීන්ට සාම ගිවිසුම අනුව සමාව ලැබී ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී දේශපාලන ප‍්‍රවාහයට එකතු වෙන්නට අවස්ථාව ලැබේ. ලෝකයේ සියළුම රටවල් මෙම වැදගත් කාර්යය දෙස සියුම් අවධානයක සිටියේය. කොළොම්බියානු නායකයන්ගේ කැපවීම සහ ත‍්‍රස්තවාදී නායකයන් සටන් අත්හැර ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයට ඇතුළුවීම බෙහෙවින් අගය කළේය.

එනමුත් කොළොම්බියාවේ පුරවැසියන් මෙම සාම ගිවිසුම බලාත්මක කරන ජනමත විචාරණය පරාජයට පත් කර තිබේ. එය තවත් එක් ඡන්ද ප‍්‍රතිඵලයක් පමණක් නොවේ. මුළු ලෝකයම සාම ක‍්‍රියාවලිය අනුමත කරන, ත‍්‍රස්තවාදීන් අවි බිම තබන සහ ආණ්ඩුව ඒ වෙනුවෙන් පියවරක් ඉදිරියට තබන අවස්ථාව ජනතාව ප‍්‍රතික්ෂේප කරන සිද්ධියකි. පැවැති ජනමත විචාරණයේ දී ඡන්දය පාවිච්චි කරන ලද ප‍්‍රතිශතය අඩුය. මෙම ඡන්ද ප‍්‍රමාණය තුළ සියයට 50.2 ක් සාම කි‍්‍රයාවලියට විරුද්ධය. සියයට 49.8 සාම ක‍්‍රියාවලියට කැමැතිය. මත දෙක අතර පරතරය ඡන්ද පනස් හත් දහසක් පමණකි. ජනමත විචාරණයට සූදානම් වන අවස්ථාවේ දී රට තුළ සාමක‍්‍රියාවලය ගැන බලවත් ප‍්‍රසාදයක් තිබිණි. පුරෝකථන අනාවරණය කළේ රට වැසියන්ගෙන් බහුතරයක් සාමක‍්‍රියාවලිය අනුමත කරන බවකි. එරට ජනාධිපතිවරයා ගෙන් ප‍්‍රතිඵලය නරක එකක් වුවහොත් විකල්ප විසදුම කුමක්දැයි මාධ්‍ය විමසන විට විකල්පයක් අනවශ්‍ය වන තරමට එහි ප‍්‍රතිඵලය ගැන පාලකයන්ටත්, ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රජාවටත් බලවත් විශ්වාසයක් තිබිණි. නමුත් සාම ක‍්‍රියාවලිය අනුමත නොකරන ප‍්‍රතිඵලය අනුව සියල්ල ආපසු හැරී තිබේ.

ලක්ෂ ගණනින් ජීවිත විනාශ කළ ත‍්‍රස්තවාදීන් තමන් ඉදිරියට පැමිණ පාපෝච්චාරණය කර සමාව ගත් පමණනින් සියලූ දේ සාමකාමීව අවසන් වෙන්නේ නැති බව සාම ක‍්‍රියාවලියට වරුද්ධව ඡන්දය දුන් ඇතැම් පිරිසකගේ අදහසයි. ළමා සොල්දාදුවන්, පැහැරගෙනයාම්, දේපල විනාශ කිරීම් වලට වගකිව යුතු ත‍්‍රස්තවාදීහු හිරගෙදරට යා යුතු බව කොළොම්බියානුවන් අතරින් සෑහෙන බලවත් මතයක් මතු වෙමින් තිබේ.

සාමයට අත දිගු කරන ලද ෆාක් ත‍්‍රස්තවාදීන් අර්බුදයකය. දශක හයකට වැඩි ගැටුම් අවසන් කර අලූත් යුගයක් ගැන බලාපොරොත්තු තබන ලද ජන කොටස සිදුවිය හැක්කේ කුමක්දැයි විමතියට පත්ව සිටී. මෙය තවත් එක් ඡුන්ද ප‍්‍රතිඵලයක් පමණක් නොවේ. නූතන ජනසමූහයා සිද්ධි සම්බන්ධව තමන්ගේ විනිශ්චය දෙන ආකාරයයි. ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පාලනය තුළ තීරණ ගැනීම තවත් සංකීර්ණ කරන බව මෙයින් නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.