මැති ඇමැති සංඛ්‍යාව බස්සන ඉතාලි පාඩම

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/10 /21 – ලංකාදීප

මුළු ලෝකයම එකිනෙකට වෙනස් ගැටළු ගණනාවක සිටින අතරවාරයේ ඉතාලි වැසියෝ පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජනය කප්පාදු කරන තීරණයක් ගෙන ඇත. එරට පාලක පක්ෂ සන්ධානයේ යෝජනාවක් අනුව, මන්තී‍්‍ර කණ්ඩායම හා සෙනෙට් මණ්ඩලය නියෝජනය අඩු වනු ඇති අතර එය සියයට හැත්තෑවක බහුතර ඡන්දයකින් අනුමත වී තිබේ. එරට ව්‍යවස්ථාව අනුව අලූත් සංශෝධනය වෙනුවෙන් ජනතා මතය විමසිය යුතුය. ජනමත විචාරණයෙන් ජය ලැබූ සංශෝධනය 2023 මහ මැතිවරණයේ සිට ක‍්‍රියාත්මක වන බව දැක්වෙයි.

වසර තිහක ඉතිහාසය තුළ බලයට පත් වූ දේශපාලන පක්ෂයක් ඡන්ද පොරොන්දුවක් ඉටු කළ පළමු අවස්ථාව බව මෙම තීරණය ගැන සදහන් කරන විචාරකයෝ කරුණු දක්වති. බලයේ සිටින සන්ධානයේ බලවත් පාර්ශවය ෆයිව් ස්ටාර් පක්ෂයයි. මෑත කාලයේ දී දේශපාලනයේ මතුවූ බලවත් පිරිහීම පදනම් කරගෙන ජනතා අවධානය දිනාගත්තේය. මන්තී‍්‍ර නියෝජනය අඩු කිරීම එම පක්ෂයේ යෝජනාවකි. එමතීරණය අනුව 690 ක් ව තිබුණ මන්ත‍්‍රී සංඛ්‍යාව 400 දක්වා අඩු කෙරේ. සෙනෙට් මණ්ඩලය 315 කක සිට 200 දක්වා අඩු වනු ඇත. නියෝජනය අඩු කිරීමෙන් පමණක් යුරෝ බිලියනයක මුදලක් ඉදිරි වසර දහයක් තුළ ඉතිරි කරගත හැකි වනු ඇතැයි ගණන් බලා තිබේ.

කෙසේ වෙතත් මෙම යෝජනාව ගැන විවේචනය කරන ඇතැම් පිරිසක් දරන මතය වෙනස්ය. නියෝජනය අඩු කිරීමෙන් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය පිරිහෙන බව දක්වා තිබේ. වියදම් ඉතිරි කරගැනීම පමණක් නොව ජනතා නියෝජනයට ඉඩ අහිමිවීම ගැන ද කල්පනා කළ යුතු බව දක්වා ඇත.

බලවත් දේශපාලන අර්බුද ගණනාවකට පසු එරට දක්ෂිණාංශික හා වාමාංශික පක්ෂ එකතු වී ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන්නේ කලකට පසුවය. එයට මුල් වූයේ ඉතාලියේ විහිළුකාර චරිතයක් වශයෙන් නැගී ආ බීපෙයි ග‍්‍රිල්ලෝ ගේ ව්‍යායාමයයි. හෙතෙම සංවිධානයක්, අරමුදලක්, ද්‍රෘෂ්ඨිවාදයක් හෝ මුලස්ථානයක් නැති ෆයිව් ස්ටාර්ස් ව්‍යුහය නිර්මාණය කළ අතර එය අන්තර් ජාලයෙන් ජනතාව අතරට ගියේය. මැතිවරණයෙන් ජය ගත් නමුත් ආණ්ඩු බලය සදහා ප‍්‍රමාණවත් ආසන සංඛ්‍යාවක් රහිත අවස්ථාවක විශ්ව විද්‍යාල මහාචාර්යවරයෙකු වූ ජුසෙෆේ කොන්ටී අගමැතිවරයා වශයෙන් නම් කර සන්ධාන ආණ්ඩුව ස්ථාපිත කළේය. ඔහුගේ ආණ්ඩුව මන්ත‍්‍රීවරු අඩු කරන යෝජනාව සදහා ජනමත විචාරණය පැවැත්වීය.

දේශපාලන ක‍්‍රම සහ දේශපාලනඥයන් ගැන ලෝකයේ කොතැනත් විවේචන තිබේ. පුද්ගල චරිත ගැන අප‍්‍රසාදයක් ඇත. ජනතාව ඉදිරියට පැමිණ බලය ඉල්ලන දේශපාලනඥයෝ බලය ලැබුණ පසු හැසිරෙන අන්දම කෙරෙහි අප‍්‍රසාදය පළකරති. වැටුප් හා වරප‍්‍රසාද කෙරෙහි නැඹුරුවන අතර බලය පාවිච්චි කරන අන්දම ගැන ද ජනතාව තුළ අසතුටක් තිබේ. එය ලෝකයේ අද දැකිය හැකි ප‍්‍රවණතාවයකි. බලවත් ප‍්‍රසාදයකින් බලයට පත් කරන ආණ්ඩු ඉතා ඉක්මනින් පිරිහෙන අතර ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඞ් ට‍්‍රම්ප් හොදම උදාහරණය බව දැක්විය හැකිය.

තාක්ෂණ යුගයේ දී ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයට විශාල අවස්ථා ඇත. මහජනතාව නියෝජනය කරන තැන සම්බන්ධයෙන් බලවත් පරිවර්තනයකට යා හැකිය. ඉතාම ඉක්මනින් ජනතා මතය දැනගැනීමට තොරතුරු තාක්ෂණයෙන් ලබා ගත හැකි පිටිවහල ඉමහත්ය. නිවැරදිව මතය මැන ගත හැකි ක‍්‍රමයක් සකස් කරගතහොත් සුළු පිරිසක්  නගන විශාල ඝෝෂාවකින්, සත්‍ය විකෘති කිරීම ද වලක්වනු හැකිය. ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයක් ගැන සාකච්ඡා  කරන මෙම කාලවකවානුවේදී මහජන නියෝජිතයන් ගණන අඩු කරන හා දුෂණයට හේතුවක් වන, අධික වියදම් සහිත මනාප ක‍්‍රමය ඉවත් කිරීම ගැන ද අවධානය යොමු කිරීම සුදුසුය. ඉතාලියෙන් එන පණිවුඩය විමර්ෂණය කිරීම එහිලා වැදගත් වනු ඇත.

ජාතික වස්තු කොල්ලකරුවන්ගෙන් ආපසු ලැබෙන සලකුණු

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020/ 10/ 14 – ලංකාදීප

කොවිඞ් 19 වයිරසයේ බලපෑම ඉදිරියේ මුළු ලෝකයම ගැටළු සහගත තැනකය. එක්තරා ආකාරයකට නිසොල්මන්ය. එහෙත් නිහඩ වී නැත. අතීත උරුමය ඉල්ලා කරගෙන ගිය සටනක් තීරණාත්මක තැනකට පැමිණ තිබේ. නෙදර්ලන්ත කෞතුකාගාර දෙකක් තමන් සතු එහෙත් වෙනත් රටවලට අයත් පෞරාණික දේ ආපසු භාර දෙන්නට තීරණය කර ඇත. එය සෑහෙන කාලයක්  කරගෙන ගිය අරගලයක ප‍්‍රතිඵලයකි. නිසි නීත්‍යානුකූල ක‍්‍රමවේදයක් සකස් කළහොත් ලක්ෂයක පමණ භාණ්ඩ ප‍්‍රමාණයක් ආපසු  දෙන බව එරට කෞතුකාගාර ප‍්‍රධානීහු දෙපොලක් ජාත්‍යන්තර මාධ්‍යයට කියා තිබේ.

නොයෙක් හේතු මත රටවල් යටත් කරගෙන සිටි අධිරා්‍යවාදීහු එම රටවල නටඹුන්, චිත‍්‍ර, ස්මාරක හා පැරණි කෘති රැගෙන ගියේය. සමහර ඒවා  පොදු ස්ථාන වල ප‍්‍රදර්ශනය කෙරේ. තවත් කොටසක් පුද්ගලික අයිතියක් හෝ ආයතන වල වත්කම් වශයෙන් පවතී. වෙනත් රටවල් අයිතිකරගෙන සිටින තම ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික මෙවලම් ගැන ශෝක වන අලූත් පරපුර ඒවා ආපසු ඉල්ලා සිටිති. නෙදර්ලන්තය නොඑසේනම් ලන්දේසී ජාතිකයෝ රටවල් යටත් කරගත් බලවත් ජාතීන් අතර එක කොටසක් පමණකි. පෟතුගීසි සහ ඉංග‍්‍රීසි ජාතිකයෝ පමණක් නොව පෙරදිග හා අපරදිග බලවත් රටවල් ද වෙති.

ලංකාවට අයත් ඉතා වටිනා පුරාවස්තු හා ලේඛන සැහෙන ප‍්‍රමාණයක් පවා අධිරාජ්‍යවාදීහු අයිතිකරගෙන ඇති බව නොරහසකි. බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ප‍්‍රදර්ශනයකට තබා ඇති ලංකාවට අයිති කෞතුක භාණ්ඩ එයට එක උදාහරණයකි. නැවත රටට අවශ්‍ය බව නොයෙක්වර ප‍්‍රකාශ කර ඇති නමුත් නොයෙක් හේතු අනුව ඇතැම් දේ ලැබී නැත. සංකේතාත්මකව සමහර දේ නිල වශයෙන් භාර දී තිබේ. අතීත උරුමයේ කොටස් ආපසු ලැබිය යුතු බව අවිවාදිතය. එහෙත් ඒවා ආපසු ලබාගැනීමට සකස්විය යුතු ක‍්‍රමවේදය ඉතා සංකීර්ණය.

අයිතිකරගැනීම පමණක් නොව ඒවා මතු පරපුර වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම ද වැදගත්ය. පැරණි දේ ආරක්ෂා කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් අද රට තුළ විශාල සාකච්ඡාවක් තිබේ. පුරා විද්‍යාත්මක වටිනාකමක් සහිත ස්ථාන ගැන අවධානය යොමු වී ඇත. සමස්ථයක් වශයෙන් සලකනවිට රට තුළ ඇති ආරක්ෂා කරගත යුතු දේ රකින පිලිවෙල සම්පූර්ණයෙන්ම සාර්ථකයැයි සදහන් කරන්නට නොහැකිය. වටිනා ලිපි ලේඛන, පුස්කොල පොත් චිත‍්‍ර සහ ශිලා ලේඛන ඇතුළු දහසකුත් දේ නිසි සේ සංරක්ෂණය නොවෙන බව පෙනේ. වෙනත් රටක බලවත් පරිශ‍්‍රමයකින් ආරක්ෂා කරන දෙයක් නැවත ලබා ගැනීමෙන් පසු එවැනිම අවධානයකින් රැකබලා ගන්නට ඒවා ඉල්ලන රටවලට හැකියාවක් තිබේද යන්න ප‍්‍රශ්නයකි. දැනට අයිති කරගෙන ඇති රටවල් එසේ නොකළේ නම් මෙම සදහන් කරන වටිනාකමක් ඇති දේ වලට අත්විය හැකිව තිබුණ ඉරණම ද වෙනස් එකක් වෙන්නට ඉඩ තිබේ. එහෙයින් මෙම කාරණයේ දී සලකා බැලිය යුතු පැති ගණනාවකි.

ඉතිහාසය ආරක්ෂා කිරීම විශේෂ විෂයයකි. වැදගත් දේ රැකබලාගැනීමට නොයෙක් රටවල් විශාල ප‍්‍රයත්නයක නිරතය. බ්‍රිතාන්‍යයේ කෞතුකාගාර නඩත්තුව එක උදාහරණයකි. රජයේ වියදම පමණක් ප‍්‍රමාණවත් නැත. පුද්ගලික පරිත්‍යාග වලට අමතරව ලොතරයි අරමුදලක් පවත්වාගෙන යයි. ලොතරැයි වලින් ලැබෙන ආදායමෙන් කෞතුකාගාර, පුස්තකාල හා ලේඛනාගාර වල ඇති ඉතා වටිනා දේපොල ආරක්ෂා කෙරේ. ලොතරුයි දිනුමකින් වාසි ලබන තරමටම එයින් සැලසෙන සමාජයීය යුතුකම ගැන විශාල උනන්දුවක් තිබේ. උරුමය නැවත ලබා ගැනීමේ ප‍්‍රයත්නය වැදගත්ය. පවතින දේ ආරක්ෂා කරගැනීමට අනුගමනය කරන පියවර එයටත් වඩා වැදගත්ය.

ජීවිත රැකගෙන රටත් ඉදිරියට

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

2020.10.07 – ලංකාදීප

කොවිඞ් 19 වයිරසයේ බලපෑම තුරන් වී නැත. ව්‍යාප්තිය ආරම්භ වූ මුල් වකවානුවේ තිබුණ දැඩි භීතිය පමණක් අඩුවී තිබේ. අවදානම තුරන් වී යන තුරු පරීක්ෂාකාරී වීම සුදුසුය. ලෝකයේ නොයෙක් තැන් වලින් වයිරසය මගින් ඇතිකරන බිහිසුණු බව අනාවරණය වෙයි. ජීවිත බිලිගන්නා තරම ගැන තොරතුරු නිතිපතා අනාවරණය කෙරේ. දෙවැනි වටයකින් වයිරසය පැතිරෙනු ඇති බවට අනතුරු ඇගවීමක් තිබුණි. අවදානම එළිපත්තට පැමිණ ඇත. මාස දෙකකට පසු රට අභ්‍යන්තරයෙන් පළමු කොවිඞ් රෝගියා වාර්තා වී තිබේ. එක රෝගියා දෙදෙනෙකු වූ අතර පසුව එකම කම්හලක සේවය කළ හැට නම දෙනෙකුට ආසාදනය වී ඇති බව තහවුරු වී ඇත. ව්‍යාප්තිය පාලනය කරනු අරමුණු කරගෙන රජය විශේෂ නියෝග නැවත බලගන්වා ඇත. සෞඛ්‍ය ආරක්ෂක විධිවිධාන වලට අවනත වීම සියළු පුරවැසියන් සතු වගකීමකි.

ලෝකයේ ධනවත් හා බලවත් රාජ්‍ය වයිරසයේ බලපෑම ඉදිරියේ තර්ජනයකට ලක්ව ඇත. බලවත්ම රාජ්‍යයේ ප‍්‍රධානම පුරවැසියා වූ ඇමරිකානු ජනාධිපති, ජනාධිපති ආර්යාව හා සමීප කාර්ය මණ්ඩල නියෝජිතවරිය ගේ වෛද්‍ය පර්ක්ෂණ වාර්තා මෙම වයිරසයේ තරම අගවා තිබේ. අසල්වැසි ඉන්දියාවෙන් දිනපතා වාර්තා වන සිද්ධි ගණන ඉතාම බරපතලය. ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක් නැවත වතාවක් ලොක් ඩවුන් නොඑසේනම් සාමාන්‍ය ජන ජීවිතය අවහිර කරන තීරණ ගැනීමේ සූදානමක බව හෙළිවෙයි. මෙම වසංගතය කෙබදු අවසානයක් කරා ගමන් කරන්නේ ද යන්න නිශ්චිත නැත. ජීවිත විශාල සංඛ්‍යාවක් අහිමි වනු ඇත. ආර්ථික තත්ත්වය අනතුරකය. සියළු රටවල සංවර්ධන වියදම් අභිබවා සෞඛ්‍ය පිරිවැය ඉහළ යන ලකණු  පහල වී ඇත. වයිරසය පරාජය කරන ප‍්‍රතිකාර සොයා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සිදුවන බව ලෝකයේ දසතින් අනාවරණය වන නමුත් ඒවා භාවිතා කරන්නට ගතවන කාලය නිශ්චිත නැත. ව්‍යාප්තිය පාලනය කර ජන ජීවිත ආරක්ෂා කරගන්නට ශ‍්‍රී ලංකාව සමත්විය. නායකත්වයක් තිබුණි. සෞඛ්‍ය සහ ආරක්ෂක අංශ වෙහෙසී ක‍්‍රියා කළහ. එක තැනකින් අවධානය ගිලිහී තිබේ. ප‍්‍රවේශම් සහගත විය යුතු අවස්ථාවක දී නොසැලකිල්ලෙන් කි‍්‍රයා කිරීම ඉතා නරක ප‍්‍රතිඵල ඇති කරනු ඇත.

ලෝකයේ ඉතා දියුණු රටවල තත්ත්වය හා සසදන විට ශ‍්‍රී ලංකාව කොවිඞ් පාලනය කරන්නට සමත් වූ අතර එය ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක් විය. මිනිසුන් ජීවත් කරවීමේ පියවර වැදගත් බව තීරණය කර අනුගමනය කළ පිලිවෙල හෙයින් ආරක්ෂා කරගත් ජන ජීවිත ගැ න නැවත වටයකින් සලකා බලන්නට සිදුවීම තද අවධානයට ලක් විය යුතුය. කොවිඞ් වයිරසය පැතිරීම සම්බන්ධයෙන් අවදානමක් තිබුණ මුල් වටයේ දී දැඩි නීති පනවා සමාජ දුරස්ථකරණයට පියවර ගත්තේය. සහන අවශ්‍ය ජන කොටස් වලට ආධාර සැපයීය. ජනතාව නිවෙස්වලට සීමා කළේය. දේශපාලන ව්‍යුහය අභිබවා තාක්ෂණික අංශ ඉදිරියට පැමිණියේය. දිවා රාත‍්‍රී නොසලකා නිලධාරීහු ජනතාව වෙනුවෙන් වැඩ කළහ. විශේෂඥ අදහස් වලට ජනී ජනයා අවනත වූහ. රට තුළ තිබුණ සියළු බේධ හා මතවාද පැත්තකින් තබා එක අදහසකට ගොනුවූ අතර එය මෑත ඉතිහාසය තුළ වාර්තා වූ විරල සිදුවීමකි. දැනට වාර්තා වන සිදුවීම් පෙළ සලකා බලන විට නැවත වතාවක් මුල සිට ආරම්භ කරන්නට සිදුවී තිබේ.

වයිරසය තවමත් පවතින අතර සූදානම කාලෝචිතය. ජනතාව ආරක්ෂා ගන්නා අතර අනපේක්ෂිත භීතියක් අනවශ්‍යය. මුල් වටයේ දී සාර්ථකව කරන ලද පියවර  සලකා බලන විට අප සියළු දෙනා සතු වගකීම බරපතලය. අලූතින් කියා දෙන්නට අවශ්‍ය නැත. රට සකී‍්‍රය කරන පියවරක සිටිය දී නැවත වතාවක් පාසල, විභාග, කාර්යාල හා වැඩබිම අවදානම් කලාපයට තල්ලූ කළ යුතු නැත. කොතැන, කෙලෙසක කුමක් සිදුවුව ද තමන් ආරක්ෂා විය යුතුය. පාලනය කරගැනීමෙන් ලැබුණ වටිනාකම් ගිලිහී යා යුතු නැත. රෝහල් වල හදිසි  ප‍්‍රතිකාර ඒකක වලට දරාගත හැකි මට්ටම අභිබවා ගියහොත් බලවත් අනතුරකි. පක්ෂ හා විපක්ෂ මතවාද හෝ එකිනෙකාට චෝදනාකිරීම පසෙක ලා එක අරමුණකින් නැවත පරෙස්සමින් වැඩකළ යුතු බව අවධාරණය කිරීම අවශ්‍යය. නිසි පිලිවෙත් අඛණ්ඩව අනුගමනය කර සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව කෙරෙහි සැලකිල්ල ඉතාම වැදගත්ය. අනුන් කෙරෙහි නොව තම වගකීම හා යුතුකම ගැන හිතන්නට සුදුසු මොහොත උදා වී තිබේ.