බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීමේ රජයේ වගකීම

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2015/02/25 – ලංකාදිප – මිලින්ද මොරගොඩ

මනුෂ්‍යයාගේ පැවැත්ම සම්බන්ධව කිසියම් ඥානාවබෝධයක් පතුරවන දර්ශනය තමන් සතු බව සෑම ආගමක්ම ප්‍රකාශ කරයි. ආගම ජනතාව තුළ ඇති කරන ඥානය හෝ සමාජ විනය සම්බන්ධ කාර්ය භාරය කොපමණදැයි විවිධ අදහස් තිබේ. එම අදහස් අනුව ජනතාව තමන්ගේ ආගමික ඇදහිල්ල, භක්තිය සහ ගෞරවය ඇතිකරගන්නා බව පැහැදිලිය. බුදු දහමට රට තුළ ඇති පිළිගැනීම බලවත් එකකි. එහි දර්ශනය, එයින් ඇතිකරන ආධ්‍යාත්මික ගුණවගාව ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්ම බලවත් තැනෙකට පත් කරන බලපෑම සුවිශේෂීය.

බුද්ධ ශාසනය සහ මහා සංඝරත්නය සම්බන්ධයෙන් රාජ්‍ය ක්‍රියා කර ඇත්තේ කෙසේද? මහාචාර්්‍ය වල්පොල රාහුල හිමියන් ලියන ලංකා බුදු දහමේ ඉතිහාසය කෘතියේ ෆාහියන් දේශ ගවේශක තොරතුරු උපුටා දක්වමින් සදහන් කරන්නේ පස්වැනි සියවසේ ලංකාවේ හැට දහසකට අධික මහා සංඝරත්නයක් විසූ බවය. අභයගිරියේ පන්දහසක්, මහා විහාරයේ තුන් දහසක් මිහින්තලේ දෙදහසක් වශයෙන් සහ තිස්සමහාරාමය ඇතුළු දිවයිනේ නොයෙක් තැන වැඩ විසූ මහා සංඝ රත්නයට දාන මාන ඇතුළු සියලූ පහසුකම් රජ දරුවන් සපයන ලද බව ස`දහන් වෙයි. දාන මාන සැපයීමේ දී රජවරු තම පුද්ගලික මැදිහත්වීමෙන් රාජකීය ගබඩා වලින් ඇති තරම් දන් දුන් බව මෙම කෘතියෙහි දක්වා ඇත. එය කළමණාකරනය කිරීම කොපමණ භාරධූර කාර්යයක් වන්නට ඇත්ද?

රට වැසියන්ගෙන් එකතු කරගන්නා දෙයින් කොටසක් මහා සංඝරත්නය වෙනුවෙන් දන් පිණිස බෙදා දෙන්නේ බුදු දහම ආරක්ෂා කිරීම හා පැවැත්ම රාජ්‍ය යේ වගකිමක් වශයෙනි. යහපත්, සාරධර්ම සහිත පුරවැසියන් තනන්නට ආගමික දර්ශනයෙන් ඇති කරන පිටිවහලට කෘතවේදී වෙමින් බව ද පිළිගත යුතුය. රට දැය සමය වෙනුවෙන් බුදු දහමින් ලැබෙන මෙහෙවර පමණක් නොව සමාජගත සම්බන්ධතා සහිත උසස් අනන්යනතාවයක් ඇති කරන්නට මහා සංඝරත්නයෙන් ලැබෙන පෝෂණයට පරජග ත්යු පකාර වෙනුවෙන් රාජ්යය ඇති කරන උත්තරීතර සංඥාවක් බව අවබෝධ කර ගැනීම වැදගත්ය.

බුද්ධාගම අන්තවාදී එකක් නොවේ. බුද්ධ දේශනාවට පදනම් වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ ගේ මධ්‍යම පර එකතිපදාවයි. දහම ඇසුරෙන් ශ්‍රීලංකාව නො ඇලී නොගැලී නොබැ`දී අතර මැද පිළිවෙතකට යා යුතුය. පුරවැසියන්ට ද සැනසිල්ල ඇත්තේ දහමට අනුව ජීවිතය සකස් කර ගතහොත් බව වැටහෙන්නට අවශ්‍යය. නමුත් බුදු දහම දක්වන සතය හා ආගමික ඥානය අවබෝධ කරගන්නට වත්මන් සමාජය සමත්ව තිබේදැයි ප්‍රශ්නයක් මතුවෙයි.

රාජ්‍ය‍ මහා සංඝරත්නය රක්ෂා කළ යුතු රාඊ පර විතිපත්තිය අද අර්බුදයකට පත්ව තිබේ. අර්බුදය යනු දීර්ඝ කාලයක් සමාජයේ හුරු පුරුදුව සිටි යම් යම් පරාජ මිතීන්ගෙන්, ආචාර ධර්ම, නීති රීති. චින්තනයෙන් මෙන්ම ආකල්ප හා හැසිරීම් රටාවෙන් පිට පැනීමකි. ඇතැම් පන්සල් හුදෙකලා වි ඇති අතර ඒවායේ මූලික පහසුකම් පවා නැත. තවත් විහාරස්ථාන විශේෂ අවධානය ඇති සම්පත් බහුල තැන්ය. මේ පසුබිම සමබර කරන්නට ආණ්ඩුව කරිෙන යා කරන්නේ කෙසේද? රාජ්‍ය මගින් සංඝරත්නය රැක බලාගන්නා ආකාරය දේශපාලනය මුහු වී ඇති බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.

බොදුනුවන් සංඝ සමාජයේ යුතුකම් සම්බන්ධයෙන් ද විවිධ අදහස් ඇති යුගයකි. මහා සංඝරත්නය ද අල්පේච්ජ ජීවිතයකින් දායකයන්ට ආදර්ශවත් විම පසෙක තබා ලෞකික පැවැත්මට අනුගත වෙමින් සිටී. මෙයින් වසර දෙදහස් හයසියයකට කලින් තිබූ සමාජ ව්‍යුහය අද තාක්ෂණික පරිසරයක් දක්වා පරිවර්තනය වී ඇති අතර එහි ජීවත්වන සාමාන්ය මිනිසුන්ගෙන් බුද්ධ කාලයේ විඥාණයක් අපේක්ෂා කළ නොහැකි ආකාරයටම මහා සංඝරත්නයෙන් ද මහ රහත් භාවයක් සහිත සියලූ ලෞකික සැප සම්පත් අත්හරින ලද පූර්ණ පරමාදර්ශී චරිත අපේක්ෂා කළ නොහැකිය.

එහෙම නමුත් මේ සියලූ පැති දෙස පෙර අපර පැති විමසා සමාලෝචනයකට යා යුතුව තිබේ. රාජ්‍ය මගින් බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කරන වගකීමේ තරම කොතරම් ද යන්න විවාදයකට යායුතුය. මහා සංඝරත්නය තමන්ගේ විනයානුකූල රාමුව ගැන ස්වයං කතිකාවතක් ආරම්භ කරන්නට අවශ්‍යය. බුදුන් සරණ යන ශ්‍රී ලාංකිකයන් මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව විනා අන්තවාදීවීමෙන් තමන්ගේ පැවැත්මට සරණක් නැති බව අවබෝධ කරගත යුතුව ඇත. මෙම සියලූ පැති සොයා බලා පිරිපුන් අනාගතයක් සාක්ෂාත් කරගැනීමේ වගකීමක් අප සියලූ දෙනාටම තිබේ.

Advertisements

ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාරික ක්ෂේත‍්‍රය දෙස අනියත භීතියක් ඇයි?

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2015/02/18 -ලංක‍ාදීප– මිලින්ද මොරගොඩ

ජාත්‍යන්තරය එකම ව්‍යාපාරික ජාලයක් බවට පත්ව ඇති යුගයක් උදා වී තිබේ. ලෝකයේ කොතැනක හෝ කරන නිස්පාදනට තවත් කෙළවරක සිටින පාරිභෝගිකයෙකු සොයා විකුණා ගන්නේ කෙසේදැයි විමසා බලන අතිශය කාර්යක්ෂම තාක්ෂණය අද උපයෝගී වෙයි. ඒ වෙනුවෙන් කරන තොරතුරු තාක්ෂණික ආයෝජනය ඉතාමත් බලවත් එකක් බවට පත්ව තිබේ. මෙම වානිජ පරිසරය තුළට ප‍්‍රවේශ වන්නට ශ‍්‍රී ලංකාව එතරම් උනන්දුවක් නැත. අනියත භීතියකින් ක‍්‍රියා කරන බව පෙනේ. භූගෝලීය වශයෙන් පිහිටා ඇති ආකාරය අනුව රටට කේන්ද්‍රීය වෙළ`ද මධ්‍යස්ථානයක් වන්නට ඉඩ කඩ තිබේ.අනුරාධපුරය ලෝකයේ නොයෙක් රටවල වෙළ`දුන් සම්බන්ධ වූ වෙළ`ද නගරයක්ව තිබූ බවට සාක්ෂි ඉතිහාසයේ තිබේ. අදිරාජ්‍යවාදීහු ලාංකිකයන් වෙල`දාමෙන් ඉවත්කර එය ඔවුන් සතු කර ගත්තේය. නිදහස උදාකර ගත් නමුත් ව්‍යාපාර මෙහෙයවා ජාත්‍යන්තරයට ඇතුළුවීමේ අවස්ථාවට රට සූදානම් වූයේ නැත.

රට සංවර්ධනය කරන්නට නම් ධනය බිහි කළ යුතුය. නිෂ්පාදනයෙන් පමණක් ධනය බිහිවෙන්නේ නැත. ව්‍යාපාර එයට හො`ද අවකාශයකි. ඊළ`ග පරපුරට හො`ද රැුකියා අවස්තා ඇතිකරන්නට සහ රටට විශාල ආදායම් මාර්ග උත්පාදනය කර ගන්නට නම් රට වානිජ කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් කරගත යුතුය. ඉතාම වේගයෙන් දියුණු වන ඉන්දියාව රටට සමීපව සහ චීනය සමග පවතින බැ`දීම් කලාපය අතර වෙළ`ද කේන්ද්‍රය බවට පත්වන්නට යහපත් පසුබිමකි.වානිජ කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් වන්නට නම් ව්‍යාපාර ස`දහා හිතකර රටක් බවට පත්කළ යුතුය. එයට අවශ්‍ය තීන්දු ගත හැක්කේ ජාත්‍යන්තර මිනුම් ද`ඩු අනුව රට තුළ ප‍්‍රතිපත්ති සම්පාදනයෙන් පමණකි. රටේ ආයෝජකයන්ටත්, ලෝකයේ ඕනෑම ව්‍යාපාරිකයෙකුටත් රටට පැමිණ ධනය යොදවා ව්‍යාපාර ආරම්භ කරන්නට, වෙළ`දාම අරඹන්නට පහසුකම් ඇත්නම් එයින් ප‍්‍රසාරණයවන්නේ ශ‍්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකයයි.

ලෝක බැංකුව ජාත්‍යන්තරය තුළ පවතින ආයෝජන හිතකර වාතාවරණය සම්බන්ධයෙන් කරුණු එකතු කර තොරතුරු සම්භාරයක් වාර්ෂිකව ප‍්‍රකාශයට පත් කරයි. එක් එක් රටවල නීති රීති, බදු, යටිතල පහසුකම්, ප‍්‍රාග්ධනය සපයා ගැනීමට ඇති අවස්ථා පමණක් නොව ව්‍යාපාර වල සුරක්ෂිතතාවය ගැන ද මෙම කරුණු අධ්‍යයනයේ දී රටවල් ශ්‍රේණි ගත කරයි. 2015 වසර ස`දහා නිකුත් කරන ලද ව්‍යාපාර කරන්නට හිතකර තත්ත්වය අනාවරණය කරන ලේඛනයේ දී ශ‍්‍රී ලංකාවට ලැබී ඇත්තේ 99 වැනි ස්ථානයයි. රටවල් 189 ක ලේඛනයක මෙවැනි ස්ථානයක් හිමි කර ගන්නා ශ‍්‍රී ලංකාවට තමන්ට ඉදිරියෙන් සිටින රටවල් පමණක් නොව පිටුපසින් සිටින රටවල් ගැන ද හො`ද විමසුමක් තිබිය යුතුය.

ත‍්‍රස්තවාදය පරාජය කිරීමෙන් පසු රට තුළ අනාරක්ෂිත භාවය සම්බන්ධව ජාත්‍යන්තරයේ දී පැවැති සැකය දුරු වී තිබේ. නමුත් ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කරන්නට අවශ්‍ය මූලික කරුණු ගණනාවක් සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම් අනුව පසුවන්නේ යහපත්තැනක නොවේ. ව්‍යාපාරයක් ලියා පදිංචි කරගන්නට පහසු නැත. ඉඩමක් සොයාගන්නට, ඒ වෙනුවෙන් ලිපි ලේඛණ සකස් කිරීමට, ණයක් ගන්නට, විදුලිය හෝ ජල සම්බන්ධතා ලබා ගැනීමට කාලයක් ගත වන්නේ නම් එය ව්‍යාපාර හිතකර එකක් නොවේ. මෙම ලේඛනයට අනුව ආසියාවේ රටවලට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින නමුත් ලෝකයේ තත්ත්වය අනුව හො`දම තැනක නැත. චීනය සහඉන්දියාව සමග වෙළ`ද ගිවිසුම් අත්සන්කර ඇති ශ‍්‍රී ලංකාව එම ගිවිසුම් හරහා වෙළ`දාමෙන් අලූත් අවස්ථා උපයෝගීකර ගන්නට හැකිවන සේ ප‍්‍රතිපත්ති තීරණ ගෙන නැති බව මෙම ව්‍යාපාර හිතකර තත්ත්වය සම්බන්ධ ලෝක බැංකු ශ්‍රේණිගත කිරීම කරුණු පැහැදිලි කරයි.

විවෘත ආර්ථික ක‍්‍රමයෙන් රටට වාසි අත්පත් කරගත හැක්කේ නිසි ආකාරයට ව්‍යාපාර මෙහෙයවන තර`ගයට ඇතුලූ වුවහොත් පමණකි. ජාත්‍යන්තරයේ පවතින වෙළ`ද රාමුව දෙස බලන විට නිර්භීතව තීන්දු ගැනීමෙන් රටට උපයා ගත හැකි අවස්ථා බොහෝ තිබේ. එවැනි පරිවර්තනයක් තුළ ශ‍්‍රී ලාංකිකයන්ට මැද පෙරදිග ඇතුළු ලෝකයේ නොයෙක් තැන් වලට ගොස් උපයා ගන්නට සිදු නොවන අතර රට තුළ රැකියා අවස්ථා බහුල වී වෘත්තීන් අතර තර`ගයක් ද නිර්මාණය වන්නට ඉඩ තිබේ. ඒ ස`දහා අවශ්‍ය වන්නේ දුර දිග බලා තීරණ ගැනීම පමණකි. ලෝක බැංකුවේ වාර්තාව ඒ ස`දහා අවශ්‍ය රාමුව ඉ`ගි කර තිබේ.

ජගත් ප‍්‍රජාවට ඉ පුරවැසිභාවය දෙන එස්ටෝනියාව

එක් ප්‍රතිචාරයක්

milinda-prashna

2015/02/11- ලංක‍ාදීප – මිලින්ද මොරගොඩ

එස්ටෝනියාව ලෝකයේ ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට තමන්ගේ රටේ ඉ පුරවැසියෙකු වන ලෙස කරන ඇරයුම අනාවරණය කරන්නට සිදුව තිබේ. එස්ටෝනියාව රුසියාවෙන් නිදහස ලබා ගන්නේ 1991 අවුරුද්දේ දීය. ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී පාලනය සහ ලිබරල් ආර්ථික ප‍්‍රතිපත්ති රට තුළ බල පැවැත්වෙයි. ඉතා ඉහළ ආර්ථික වර්ධනයක සිටින එරට පුරවැසියන්ගේ ජීවන මට්ටම ද, මානව හිමිකම් දර්ශකය ද කැපී පෙනෙන තැනක පවතින බව ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
වෙළ`ද පොළ ආර්ථිකයට ඉඩ දෙන පුද්ගලීකකරණයට බලවත් කැමැත්තක් ඇති එස්ටෝනියාව යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටකි. ලෝකයේ වේගවත්ම අන්තර්ජාල පහසුකම් ඇති එමෙන්ම එය පුරවැසියන්ට නොමිලේ සපයන එස්ටෝනියාව ආණ්ඩුවේ සියලූම සේවා තොරතුරු තාක්ෂණය ඔස්සේ ලබා ගන්නට ඉඩ කඩ විවර කර තිබේ. 2007 අවුරුද්දේ දී ලෝකයේ පළමුවතාවට විද්‍යුත් ඡන්ද ක‍්‍රමයකින් පාලකයා තොරා ගන්නට පුරවැසියන්ට ඉඩ සලසන්නේ ද මෙම කුඩා එහෙත් ඉතා සමෘද්ධිවත් රට බව ස`දහන් කළ යුතුය.

එහි තවත් පියවරක් ඉදිරියට තබන එස්ටෝනියාව ලෝකයේ ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට ඕනෑම තැනක සිට එස්ටෝනියාවේ ඉ පුරවැසියෙකු ලෙස ලියා පදිංචි වීමට ඉල්ලා සිටිය හැකි බව දන්වයි. ඉකුත් ජනවාරි වන විට සති නමයක් ඇතුලත දහ තුන් දහසක් මෙම විද්‍යුත් පුරවැසිභාවය ලබාගන්නට ඉල්ලූම් කර ඇති අතර පන්සියයකට එය ප‍්‍රදානය කර තිබෙන බව ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය වාර්තා දක්වයි. අවුරුදු පනහක් රුසියාවට යටත්ව සිටි මෙම රට නිදහස ලබා ගැනීමෙන් පසු දැන් ජීවත්වන මිලියන 1.3 ක ජනගහනය සමග ඉතා දිගු වේගවත් තාක්ෂණික පිම්මකින් ලෝකයේ පෙරට ගමන් කිරීමට ගෙන ඇති තීරණය බලවත් අවධානයට ලක්ව ඇති එකකි.

එස්ටෝනියාවේ සියලූම බැංකු තාක්ෂණිකව ඔන් ලයින් ක‍්‍රමයට කි‍්‍රයාත්මක වන අතර භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම විශාල වශයෙන් කෙරෙන්නේ විද්‍යුත් ක‍්‍රමයටය. පාසල් දරුවන්ට ද පළමු වසරේ සිටම තාක්ෂණික ඉගැන්වීම් වන අතර සියලූම දෙනා පරිගණක ගත අංකයකින් සම්බන්ධ වෙයි. විශේෂත්වය වන්නේ සෞඛ්‍ය සේවා පවා පරිගණක ගත කර විද්‍යුත් බෙහෙත් වට්ටෝරුවක් නියම කරන තැනට පරිවර්තනය කර තිබේ. එවැනි දියුණු තාක්ෂණ භාවිතාවක් ඇති රටක් වශයෙන් ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රජාවට ඉ පුරවැසිභාවය ලබා ගන්නට අවස්ථාව සැලසීම මහත් ආකර්ශණීය තැතක් බව පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබේ.

එස්ටෝනියාවේ පුරවැසි භාවයට ඉල්ලූම් කළ යුතු ඇයි? ජගත් ප‍්‍රජාව විමසන්නට පටන්ගෙන තිබේ. ඉන්දියානුවෙකුට එස්ටෝනියාවේ ඉ පුරවැසි භාවය ලබාගෙන ඩුබායි හි ව්‍යවසායයක් ආරම්භ කරන්නට හැකි අතර එය එස්ටෝනියාවේ නීති හා බදු ප‍්‍රතිපත්ති වලට එක`ගව පවත්වාගෙන යන්නේ නම් අත්පත් කරගත හැකි ප‍්‍රතිලාභ ඉතාම සුවිශේෂී බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.

දහ අවුරුද්දක් ඇතුලත මිලියන දහයක අලූත් ඉ පුරවැසියන් ප‍්‍රමාණයක් එස්ටෝනියාව සමග එකතුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙම පුරවැසි ප‍්‍රදානයෙන් පමණක් එරට ජාතික ආදායමට ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 565 ක් උපයාගත හැකිවන අතර එම පුරවැසියන් ගෙවන බදු හා ව්‍යවසායකයන් වශයෙන් ලෝකයේ නොයෙක් රටවල කරගෙන යා හැකි ව්‍යාපාර ඔස්සේ එස්ටෝනියාව උපයා ගන්නට ඉලක්ක කර ඇති ධනය මෙය මෙන් කිහිප ගුණයකි.
බලහත්කාරයෙන් රටකට පැමිණ දේශපාලන හෝ සමාජ ආරක්ෂාව උදෙසා දියුණු රටක පුරවැසි භාවය අයැදින අවස්ථා බහුලව වාර්තාවෙයි.

නොදියුණු සහ ක‍්‍රමය තුළ සාධාරණ අවස්ථා සපයන්නේ නැති සමාජ තමන්ගේ රට තුළින් නොලැබෙන දේ උපයා ගන්නට රට හැර යන තීන්දු වලට එළැඹෙයි. ඉහළම සමාජ ස්ථරයේ කොටසකට ලෝකයේ කොතැනකින් හෝ පුරවැසි භාවය ඉල්ලන්නට වරප‍්‍රසාද ඇත. එස්ටෝනියාව ඉදිරිපත් කරන ඉ පුරවැසි සංකල්පය මේ සියල්ල අභිබවා යමින් ලෝකයේ පුරවැසිභාවය සම්බන්ධ සමීකරණය අලූතෙන් සකස් කරන්නට හේතු වන බව නිසැකය. තවත් රටවල් මේ ආකාරයට ඉ පුරවැසි භාවය ප‍්‍රදානය කරන තිරණ ගන්නට ඉඩ තිබේ. එය විශ්වය පුරා විහිදෙන සාධාරණ සමාජ ක‍්‍රමයකට මුල පුරන ක‍්‍රමවේදයක් විය හැකි දැයි අවධානයෙන් සිටීම වැදගත්ය.

නිදහස් උදානය දෙස නිදහස් මානසිකත්වයකින්

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

milinda-prashna

2015/02/04-ලංකාදීප – මිලින්ද මොරගොඩ

ශ‍්‍රී ලංකාවේ පුරවැසියන් සිය දේශයට නිදහස අත්පත් ගන්නට හැකිවීමේ අභිමානය අද සිහිපත් කරයි. මෙයින් වසර හැට හතකට කලින් ගතකළ පරාධීන ජීවිතය සමග සස`දන විට වර්තමානයේ පවතින පසුබිම සස`දා බලන්නට අවශ්‍යය. නිදහස යනුවෙන් අරමුණු කරන්නේ බි‍්‍රතාන්‍ය පාලනයෙන් මිදීමය. නමුත් රට තුළ අධිරාජ්‍යවාදී ආකල්ප වලින් මිදී ශ‍්‍රී ලාංකේය අනන්‍යතාවයක් බිිහිකරගන්නට අප සමත්ව තිබේද?

නිදහස සමරන මෙම අවස්ථාවේ දී රටට අනන්‍ය ලක්ෂණ ඇති කරගැනීම කෙරෙහි අපගේ කැපවීම සමාලෝචනයකට ඉඩ කඩ වෙන් කරගත යුතුය.අධිරාජ්‍යවාදීන් ලංකාව පාලනය කරන්නට අනුගමනය කළ සමාජ බෙදීම් අද ද ඒ ආකාරයටම පවතී. එක එක වකවානු වල එය අඩු වැඩි වෙයි. යටත් විජිත සමයේ එය පංති බෙදීමක් පමණකි. පාලකයන් වූයේ රදලයන්ය. බලපත‍්‍ර සහ විශේෂ වරප‍්‍රසාද වලට හිමිකම් කියන්නේ ද මෙම සීමිත රදල පිරිසකි. නිදහස සමග බෙදීම් නැති කර ආකල්ප සහ භාවිතාව අනුව රට මැද මාවතට ප‍්‍රවේශ විය යුතුව තිබිණ. නමුත් පසුගිය දශක හයකට වැඩි කාලය තුළ ගමන් කර ඇත්තේ තව තවත් සමාජ බෙදීම් ඇති කරන පසුබිමකටය.

වර්තමාන ජනසමාජය ධනය ඇති නැති ආකාරය අනුව බෙදී තිබේ. පැලැන්තිය, ආගම, කුලය, දේශපාලනය පමණක් නොව අධ්‍යාපනය ලැබූ පාසල අනුව ද සමාජයේ ස්ථර කි‍්‍රයාකරන ආකාරයක් නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.
රටට නිදහස සමග මෙම බෙදීම් නැති සමානාත්මතාවයට ඉඩ ලැබෙන සමාජ ක‍්‍රමයක් අවශ්‍යය. හැකියාව සහ දක්ෂතාවය ඉදිරියට යන්නට එකම පදනම කරගන්නට හැකි විය යුතුය. නිදහස් රටක් නමුත් රට තුළ තමන්ගේ දක්ෂතාවය ඇති නමුත් බලය ඇති තැනින් බලපෑමක් කළ නොහැකි දස දහස් සංඛ්‍යාත පිරිසක් සිටී. එම පිරිස ක‍්‍රමයට වෛර කරයි. තමන්ගේ මවුබිම හැර ලෝකයේ වෙනත් තැනකින් තමන්ගේ ජීවිතය සාක්ෂාත් කරගන්නට වැර දරයි.

ඉකුත් කාලය තුළ ජාති, ආගම් සහ දේශපාලන හේතු මත රට තුළ ගැටුම් ඇතිවිය. බෙදීම් උත්සන්න වීම සහ සාධාරණ අවස්ථා අහිමිවීම මෙම ගැටුම් වලට හේතු වූ බව ගැඹුරු නිරීක්ෂණයක දී පැහැදිලිව පෙනෙන කාරණයයි. ධනය හෝ බලය පුරවැසියෙකුගේ අයිතිය සීමා කරන විට රට තුළ ඇතිවන අයුක්ති සහගත පරිසරය ඉතාම වේදනාත්මක එකකි. රටක් ඉදිරියට ගමන් කරන්නට එය හේතුවක් වන්නේ නැත. සමාජයේ කොටසක් අවස්ථාව නැතිව ඒ හෙයින් අසරණව සිටින විට නොසන්සුන්තාවය හා අතෘප්තිය විනා අන් යමක් අපේක්ෂා කළ නොහැකිය. 1915 සිංහල මුස්ලිම් කෝලාහලය සිදුවී අවුරුදු සියයකි. දෙමල සිංහල ගැටුම් වලට ද ඉතිහාසයක් තිබේ.

නිදහස ලබා ගත වූ කාල පරිච්ෙඡ්දය තුළ රට පාලනය කළ ආණ්ඩු ගණනාවකි. එකී ආණ්ඩුවල නායකයන් යම් දර්ශනයක් අනුව ක‍්‍රියා කළේය. කිසිදු නායකයෙකු රට ගැන හෝ රට වැසියන් ගැන අසාධාරණ අදහසකින් ක‍්‍රියා කළේ යැයි දැක්විය නොහැකිය. නමුත් යම් යම් දුබලතා සමාජය අතෘප්තිකර සහ එතුළින් අසහනය ඇති තැනක් බවට පත් කර ඇත.ජීවත්වීමට, නිදහස් චින්තනයට, නිදහස් වෘත්තිකත්වයට පුලූල් ඉඩක් රට තුළ නිර්මාණය කරන්නේ කෙසේ ද යන ගැඹුරු සංවාදය අද ඇති කළ යුතුව තිබේ. ශ‍්‍රි ලංකාව තවමත් ස්ථාවර නොවූ සමාජයකි. පෙනෙන අකාරයට ආගම, ජාතිය, කුලය සහ පැලැන්තිය යන කරුණු හමුවේ අන්තයෙන් අන්තයට ගමන් කරමින් සිටී. එය පාලකයන්ගේ උවමනාව ද නොඑසේනම් පාලිතයන් වශයෙන් පුරවැසියන්ම තමන් ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් කරන අරගලය අවසානයේ ළ`ගා කරගන්නා ඉරණම ද යන්න තහවුරු කර ගත යුතුව තිබේ.

ශ‍්‍රී ලංකාව අලූත් අවස්ථාවකට මුහුණ දී සිටී. සියලූ මතවාද එක වේදිකාවකට පැමිණ රාජ්‍ය පාලනය සම්බන්ධව අලූත් සංකේතයක් නිර්මාණයවී ඇත. එය නිදහස සම්බන්ධ අලූත් ආකල්පයකට ද පදනමක් කරගැනීම වටී. අලූත් යුගයක් ඇතිකිරීම සටන් පාඨයකට සීමා විය යුතු නැත. වර්තමානය හමුවේ ඇති ප‍්‍රශ්න විමසා උත්තර දෙන්නට අමාරුම ප‍්‍රශ්න ඉදිරියට ගැනීමට ආත්ම ශක්තියක් අප ඇති කරගත යුතුය. ආගමික නායකයන්. සමාජ නායකයන් සහ දේශපාලන නායකයන් එකතු වී අධිරාජ්‍යවාදීන් වෙනස් කරන ලද සහ රට තුළ පැවැති එකමුතුව යළි ඇති කරන්නේ කෙසේදැයි සාකච්ඡා කළ යුතුය. දේශය මැද මාවතට ගෙන අන්තවාදයෙන් තොරව පවත්වාගෙන යන්නට ධෛර්යය උපදවා ගැනීම වැදගත්ය. සැබෑ නිදහස අත් පත්වන්නේ එයින් යැයි විශ්වාසයයි.